II FSK 1572/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie NSA: Bogusław Dauter, Andrzej Grzelak (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi Stanisława T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt II FSK 1176/06 w sprawie ze skargi Stanisława T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 9 marca 2005 r. (...) w przedmiocie ulg płatniczych postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2005 r. /I SA/Op 127/05/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę kasacyjną Stanisława T., wniesioną od wyroku WSA w Opolu na decyzję organu odwoławczego w przedmiocie ulg płatniczych. Odrzucenie nastąpiło z powodu nieuiszczenia od skargi wpisu stałego. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2006 r. /II FZ 52/06/ Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie od tego postanowienia odmawiając stronie racji, jakoby skarga kasacyjna w tej sprawie podlegała wpisowi stosunkowemu. Rozbieżność w ocenie prawa w tym względzie była ekstremalna, bowiem strona w zażaleniu twierdziła, że obowiązek wniesienia wpisu stosunkowego na wezwanie sądu, a nie wpisu stałego z urzędu, w sposób oczywisty wynikał z przepisów prawa. Utrzymując dalej swój pogląd w sprawie, strona wniosła z kolei 4 sierpnia 2006 r. skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wzmiankowanym wyżej prawomocnym postanowieniem NSA. I tym razem postanowieniem z dnia 14 września 2006 r. /II FSK 1176/06/, Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu tej skargi, także orzekł o jej odrzuceniu. W motywach tego rozstrzygnięcia podano, że wpis od skargi o wznowienie postępowania wynosi połowę wpisu od skargi z zakresu zobowiązań podatkowych, którą opłaca się wpisem stałym. Tymczasem z tych samych przyczyn, a więc odmiennego poglądu co do rodzaju wpisu obowiązującego w tej sprawie, od owej skargi o wznowienie strona także nie uiściła wpisu bez wezwania. W dniu 30 października 2006 r., na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: "ppsa"/ S. Tobiasz za pośrednictwem radcy prawnego wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego owym postanowieniem NSA z 14 września 2006 r. Składając ponowną skargę o wznowienie postępowania sądowego skarżący wnosił o uchylenie postanowienia NSA z powodu nieważności postępowania. Zdaniem składającego skargę - wskutek naruszenia art. 220 par. 3, 221, 231 ppsa oraz par. 2 ust. 3 pkt 12, par. 3 rozporządzenia RM - skarżący został pozbawiony możliwości działania. Na tej podstawie skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia NSA. Skargę tę strona skarżąca opłaciła bez wezwania, według odpowiedniej stawki wpisu stałego. W motywach skargi skarżący nadal jednak podnosił, że od skargi kasacyjnej winien być pobrany wpis stosunkowy, co oznacza, że skarżący powinien zostać wezwany do uiszczenia tego wpisu przez sąd. Konsekwentnie zatem strona skarżąca utrzymywała, że od skargi o wznowienie postępowania powinien być pobrany wpis stosunkowy. W ocenie strony skarżącej sąd nie powinien poprzestać na odrzuceniu skargi na podstawie art. 221 ppsa, ponieważ był zobowiązany do badania przesłanek z art. 280, 281, 282 ppsa. Dopiero rozstrzygnięcie co do podstaw wznowienia legitymowało sąd do ewentualnego odrzucenia skargi. Z powodu naruszenia wymienionych przepisów zamknięto skarżącemu drogę do rozpoznania skargi kasacyjnej przed NSA. W dalszych wywodach uzasadnienia skarżący przedstawił swój pogląd na kwestię wpisu stosunkowego obowiązującego w sprawach o należności pieniężne oraz objaśniał co należy rozumieć pod pojęciem: "wpis stały". Strona powoływała się na orzecznictwo sądowe, w tym na postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r. /GZ 137/04/ oraz Komentarz do ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Wyd. Zakamycze. Zdaniem strony skarżącej w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 285 ppsa, gdyż ten ustanawia jedynie zakaz wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania. Oznacza to niedopuszczalność ponownego wznowienia postępowania dotyczącego orzeczenia zaskarżonego skargą. Nie oznacza to jednak zamknięcia drogi do zaskarżenia orzeczenia kończącego postępowanie wywołane skargą, jeżeli w wyniku naruszenia prawa strona została pozbawiona możliwości działania. Reasumując strona powołała się na art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, z którego wynika, że ustawa nie może zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych praw oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji RP stanowiący, że postępowanie sądowe jest dwuinstancyjne. Naczelny Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej skargą o wznowienie postępowania Stanisława T. doszedł do następujących wniosków i stwierdzeń: Skargę o wznowienie postępowania należało odrzucić. Strona wnosząc ponowną skargę o wznowienie postępowania sądowego i tym razem opłacając ją zgodnie ze stanowiskiem sądu, a więc wbrew wyznawanemu przez siebie poglądowi, w rzeczywistości zmierzała do spowodowania, aby sąd rozpatrzył jeszcze raz sprawę merytorycznie rozstrzygniętą wcześniejszym orzeczeniem sądu tej samej instancji, czyli zweryfikował swe prawomocne stanowisko w sprawie wpisu. Tymczasem w świetle art. 285 ppsa, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakaz dalszego wznowienia dotyczy nie tylko prawomocnych orzeczeń rozstrzygających skargę o wznowienie postępowania co do meritum, ale także orzeczeń, które kończą postępowanie z przyczyn formalnych - jak w niniejszej sprawie. Przepis art. 285 ppsa nie przewiduje bowiem żadnych ograniczeń w tym względzie /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2005 r., OSK 1864/04/. Niedopuszczalne jest zatem wznowienie postępowania w sytuacji, gdy w sprawie została już odrzucona skarga o wznowienie postępowania. Wskazać przy tym należy, że niedopuszczalność dalszego wznowienia postępowania zachodzi niezależnie od uzasadniających je podstaw i czasu kiedy one wystąpiły. Zastrzeżenie to jednak w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, bowiem skarżący nie powołał żadnych podstaw wznowienia postępowania spełniających wymogi z art. 271 - art. 273 ppsa. Tym samym nawet w przypadku uznania niniejszej skargi za dopuszczalną na gruncie art. 285 ppsa podlegałaby ona odrzuceniu z powodu braku oparcia jej na ustawowych podstawach wznowienia postępowania. W świetle art. 285 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ ponowne wystąpienie ze skargą o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucającym skargę z przyczyn wykluczających sanację, jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 285, art. 58 par. 1 pkt 6 w zw. z art. 193 ppsa, orzekł jak w sentencji.