II SA/Kr 871/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr.) Sędziowie AWSA Wojciech Jakimowicz AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi Z. O. i J. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących Z. O. i J. O. kwotę 10 zł. ( dziesięć złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania Sygnatura akt II SA/Kr 871/03 Uzasadnienie Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] l 2003 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazano Z. i J. O. dokonać rozbiórki samowolnie rozpoczętej budowy budynku gospodarczego konstrukcji murowanej, przy wschodniej granicy nieruchomości, a także uporządkować teren po dokonanej rozbiórce. W uzasadnieniu organ opisał szczegółowo wykonywaną budowlę o wymiarach zewnętrznych 6,0 m x 29,50 m, ustalił, iż chodzi o budowę budynku gospodarczego, wielofunkcyjnego oraz że inwestorzy nie występowali o pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu. Według słów inwestora słupy przy granicy oraz częściowe wypełnienie ścian osłonowych były wykonane w 1999 r., a słupy od podwórka, konstrukcja dachu z pokryciem oraz uzupełnienie ścian osłonowych do pełnej wysokości wykonane zostały w okresie od wiosny do jesieni 2002 r. Sąsiadka natomiast – M. K. stwierdziła, że pp. O. rozpoczęli murowanie słupów wiosną 2001 r., a zadaszenie nad częścią obiektu wykonali w październiku/ listopadzie 2002 r. W toku postępowania J. O. wyjaśnił przyczyny niedopełnienia formalności związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu i prosił o jego legalizację. Organ stwierdził, że w sprawie ma zastosowanie art. 3 pkt 6 ustawy z 7 VII 1994 r. - Prawo budowlane, a w świetle przepisu art. 28 i art. 29 ust. 1 tej ustawy budowa przedmiotowego obiektu nie jest zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę. Takiego pozwolenia inwestorzy nie posiadają. Dokonali zatem samowoli budowlanej, co musi skutkować wydaniem decyzji o rozbiórce w trybie art. 48 Prawa budowlanego. W decyzji poinformowano również inwestorów, że ściana i słupy przy granicy nieruchomości obniżone do wysokości nie przekraczającej 2,20 m "mogą ewentualnie pozostać, pełniąc funkcję ogrodzenia między posesjami, gdyż budowa ogrodzenia bocznego do wysokości 2,20 m nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę bez względu na konstrukcję i rodzaj użytego materiału". Podano również, że nieruchomość, o której mowa w [...] zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy B. znajduje się na terenie oznaczonym symbolem B 58 MR, MN z zapisem: "Teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej. Obowiązują ustalenia zawarte w ustaleniach generalnych". Odwołania od tej decyzji wnieśli J. O. oraz M. i Z. K.. J. O. wniósł o legalizację samowolnie rozpoczętej budowy "wiaty gospodarczej", która przeznaczona jest na skład opału i narzędzi. Decyzja o nakazie rozbiórki jest dla niego bardzo kosztowna. Tłumaczy się nieznajomością prawa budowlanego. M. i Z. K. z kolei podnoszą, że sprawa granicy jest sprawą sporną i dlatego wnoszą o rozebranie budowli w całości. Powołują się na ustalenia biegłego sądowego geodety I. K., z których wynika, że J. O. budował na ich działce. Uważają, że skoro sąsiad jest murarzem, to powinien znać przepisy, albo należy go posłać na szkolenie, o co wnoszą. Odwołujący się dołączają do pisma z [...] II 2003 r. postanowienie Wójta Gminy B. z [...] IX 2002 r. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego oraz oświadczenie biegłego geodety I. K. z [...] II 2003 r. o tym, iż prace geodezyjne rozgraniczeniowe nie zostały zakończone i sporne są granice działki nr [...] i [...] części siedliskowej dotyczącej muru ogrodzeniowego J. O. Decyzją z dnia 20 III 2003 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Organ powołał się na ustalenia organu l instancji i stwierdził, że została ona wydana prawidłowo. Rozbiórka na podstawie art. 48 Prawa budowlanego zachodzi bowiem w przypadku samowoli budowlanej, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Organ dodał również, że nie zachodzą w tej sprawie przesłanki, które pozwoliłyby na legalizację obiektu budowlanego lub jego części. Organ stwierdził też, że J. O. nie może się tłumaczyć nieznajomością prawa budowlanego, a nadto wszelkie roszczenia dotyczące naruszenia własności podnoszone w odwołaniu pp. K. nie należą do właściwości organu budowlanego. Organ jest zdania, że znajdujące się przy granicy działki słupy i ściany osłonowe mogą pozostać i stanowić ogrodzenie działki, ale tylko w przypadku obniżenia ich do wysokości 2,20 m, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń pomiędzy dwoma działkami stanowiącymi prywatną własność, nie wymaga uzyskania pozwolenia na, budowę, ani zgłoszenia, jeśli jego wysokość nie przekracza 2,20 m. W skardze do NSA Z. i J. O. wnoszą o uchylenie tej decyzji, gdyż ich zdaniem wykonana budowa nie szkodzi nikomu. Inwestorzy wykonali ogrodzenie pomiędzy działkami, zgodnie z informacją uzyskaną w Urzędzie Gminy, a jedynie potrzeba chwili spowodowała konieczność wykonania przy tym ogrodzeniu zadaszenia dla składowania m. in. opału i drobnego sprzętu gospodarczego. Organy nadzoru budowlanego niewłaściwie zinterpretowały wypowiedź J. O., iż chciał on wybudować budynek gospodarczy. Podnoszą też, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 IV 2002 r. (Dz. U. Nr 75, póz. 690) nie określa się maksymalnej wysokości ogrodzeń. Wnoszą o rozpatrzenie ich sprawy w oparciu o owe przepisy lub o ograniczenie zakresu rozbiórki "tylko do zdjęcia lekkiej konstrukcji drewnianej zadaszenia i pokrycia z blachy". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu ostatecznej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1 l 2004 r. do NSA podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i procesowego przez organ odwoławczy. Zarówno organ l, jak i II instancji prawidłowo zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. i stwierdziwszy zaistnienie samowoli budowlanej nakazały w oparciu o art. 48 rozbiórkę samowolnie rozpoczętej budowy budynku gospodarczego przy wschodniej granicy nieruchomości położonej w [...]. Jednakże organ II instancji rozpatrując odwołanie pp. M. i Z. K. nie rozpatrzył zgodnie z art. 7 i 77 kpa podnoszonych przez nich argumentów dotyczących przebiegu granicy oraz kwestii toczącego się i nie zakończonego postępowania rozgraniczeniowego. Istotnie budowa ogrodzeń pomiędzy działkami nie podlega nadzorowi budowlanemu, jednakże inaczej wygląda kwestia budowy obiektu nie w granicy, ale obok granicy. Taki obiekt budowlany, którego przebieg nie pokrywa się z granicą nie może być uznany za ogrodzenie działki stanowiące urządzenie budowlane(art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego) i tym samym podlega nadzorowi budowlanemu. Również podlegają temu nadzorowi ogrodzenia w granicy działki, jeśli są wyższe niż 2,20 m (art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Decyzja organu II instancji w jeszcze większym stopniu niż decyzja organu l instancji jest wewnętrznie sprzeczna. Z jednej bowiem strony w osnowie decyzji jest mowa o rozbiórce "samowolnie rozpoczętej budowy budynku", a w uzasadnieniu podkreśla się, że nie jest możliwa jego legalizacja ani w całości, ani w części, a w końcowej części uzasadnienia decyzji organ zezwala na pozostawienie części konstrukcji rozbieranej budowli w charakterze ogrodzenia, pod warunkiem obniżenia go do wysokości 2,20 m. Tym samym organ dokonuje właśnie częściowej legalizacji wspomnianej konstrukcji. Podobną sprzeczność można dostrzec również w decyzji organu l instancji, jednakże skoro argumenty dotyczące przebiegu granicy były podnoszone dopiero w postępowaniu odwoławczym WSA uchylił z powyższych względów jedynie decyzję organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" oraz art. 152 poppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 V 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 75, poz. 364 ze zm.) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).