II SA/Kr 3165/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie AWSA Wojciech Jakimowicz AWSA Janusz Kasprzycki ( spr.) Protokolant: Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi R.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej kwotę 50 zł. ( pięćdziesiąt złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]., znak:[...], na podstawie art. 47 k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r., Nr 99, poz. 1079 z późn. zm.) Burmistrz Miasta B. naliczył R.H. karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa gatunku klon o obwodzie [...] cm przy ul. [...] w B. w granicy działek jej współwłasności i działki P.P. , oznaczonych nr [...] i [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy w trybie odwoławczym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]., znak: [...], która następnie została zaskarżona przez R.H. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. Decyzją z dnia [...]., znak: [...], na podstawie art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) w zw. z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r., Nr 74, poz. 368 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o NSA) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. , uwzględniając w całości skargę do sądu administracyjnego R.H. na decyzję z dnia [...]., znak: [...], uchyliło własną decyzję z dnia [...]., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...]., znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wskazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar (Dz. U. z 1998 r., Nr 161, poz. 1038 ze zm.) wynika, że wysokość opłaty uzależniona jest nie tylko od odmiany klonu wolno, czy szybko rosnącego ale również od gatunku klonu: jednolistnego, czy też innych. Ponieważ przeprowadzone postępowanie nie wykazało do jakiego gatunku zaliczy należy wycięty klon, konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Należało więc uchylić decyzję z [...] jak i poprzedzającą ją decyzję I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z [...] 2002 r., sygn. akt: II S.A./Kr 2317/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie umorzył postępowanie sądowe ze skargi R.H. na decyzję z dnia [...], znak:[...]. Skarżąca cofnęła bowiem skargę po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzji z [...]., znak:[...] na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA uwzględniającej jej skargę w całości. R.H. zaskarżyła następnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wzmiankowaną wyżej decyzję z dnia [...]., znak:[...] podjętą przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA. Zarzuciła jej bowiem naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 2 ustawy o NSA poprzez to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie wskazało jakie czynności ma podjąć organ w ponownym rozpoznaniu sprawy. W odpowiedzi na tą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie. Podniosło, że zarzuty skargi są nieuzasadnione. W decyzji wskazano bowiem, że należy ustalić okoliczności istotne dla sprawy poprzez przesłuchanie świadków. Wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). W świetle art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w niej wywiedzionych. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 38 ust. 2 ustawy o NSA. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest zatem zakres, w jakim organ administracji po otrzymaniu skargi do NSA może, działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, skorzystać z uprawnień autokontrolnych. W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uchyliło zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i jednocześnie przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Takiego rozstrzygnięcia nie sposób uznać za zgodnego z prawem. Łączne korzystanie z trybów art. 138 § 2 k.p.a. i art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, jak to uczyniło SKO w T. jest niemożliwe. Korzystanie z trybu art. 138 § 2 k.p.a. możliwe jest jedynie w trybie odwoławczym i zamyka się z chwilą złożenia skargi do sądu administracyjnego. Wówczas to otwiera się natomiast możliwość autokontroli, w oparciu o art. 38 ust. 2 ustawy o NSA. Przesłanką zastosowania art. 38 ust. 2 ustawy o NSA jest zadośćuczynienie żądaniom skargi w całości. Nie oznacza to jednak, że organ w ramach autokontroli uprawniony jest do uchylenia decyzji obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Nigdy nie może bowiem powstać w wyniku takiej decyzji skutek w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjnoprawną. Z momentem złożenia skargi do sądu administracyjnego, to on jest "gospodarzem sprawy", a możliwość działania na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA jest wyjątkiem, który nie może być wykładany rozszerzająco (por. m. in. wyroki NSA: z 03.01.2002 r., V S.A. 3949/00, Lex nr 109306, z 01.03.2002, V S.A. 7/01, Lex nr 10316). Na podstawie więc art. 38 ust. 2 ustawy o NSA organ administracji mógł: - uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzec co do istoty sprawy, - uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy, - uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie I instancji, - uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie odwoławcze (por. T. Woś w: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1999 r., s.160). Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 38 ust. 2 ustawy o NSA i należało ją uchylić. Dokonując wykładni celowościowej przepisu art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, i stwierdzając, że założeniem skorzystania z mechanizmu autokontroli, jaki przewiduje art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, jest to, że zadośćuczynienie skardze przez organ administracji niweczy spór pomiędzy nim a skarżącym, przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, przyjąć należy, że decyzja podjęta w tym trybie przez organ administracji publicznej zastępuje zaskarżoną do sądu decyzję, w wyniku czego wydana została właśnie oceniana decyzja autokontrolna. Sąd dokonując takiej wykładni tego przepisu miał na względzie prawa strony, w tym w szczególności jej prawa do sądu w specyficznej sytuacji prawnej niniejszej sprawy. Każda inna interpretacja bowiem prowadziłaby do pozbawienia strony tych praw, czego zaakceptować nie można. Wobec powyższego, skoro dokonana wykładnia przepisów prowadzi do stwierdzenia, że decyzja z art. 38 ust. 2 ustawy o NSA zastępuje decyzję z dnia [...], znak:[...], a Sąd uchylił w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzję podjętą w trybie autokontroli jako niezgodną z prawem, przeto rzeczą organu odwoławczego będzie rozpatrzenie odwołania od decyzji I instancji dokonując powtórnego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy z uwzględnieniem podnoszonych w tym środku zaskarżenia zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego wobec decyzji pierwszoinstancyjnej oraz istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności. W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) O kosztach natomiast orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).