II SA/Bk 241/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2006r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].02.2006r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] lutego 2006r. Prezydent Miasta Ł. po rozpatrzeniu wniosku skarżącego P.B. z dnia [...] stycznia 2006r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka orzekł, w oparciu o art. 3 pkt 23 i 24 oraz art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zmianami), o nieprzyznaniu tychże świadczeń. Organ stwierdził, że skarżący nie spełnia kryterium dochodowego albowiem dochód rodziny skarżącego uzyskany w 2004r. po uwzględnieniu dochodu utraconego przez P.B., w przeliczeniu na osobę wynosi 674,75 złotych a tym samym przekracza o 170,75 złotych kwotę uprawniającą do otrzymania zasiłku rodzinnego tj. 504,00 złote. Organ ustalając dochód rodziny strony stwierdził, że w przypadku dochodu uzyskanego w 2004r. przez małżonkę skarżącego M.B. nie mają zastosowania przepisy dotyczące utraty dochodu, albowiem art. 3 pkt 23 lit. c mówi, że utrata dochodu może być spowodowana utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Z dokumentacji dołączonej do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wynika, że M.B. do dnia 31 sierpnia 2005r. była zatrudniona w C. Polska Sp. z o.o w W., natomiast od dnia 1 września 2005r. jest zatrudniona w Przedszkolu Publicznym Nr [...] w Ł. Ma więc tu miejsce ciągłość zatrudnienia M.B., zmienia się jedynie podmiot zatrudniający. W odwołaniu od tej decyzji P.B. zarzucił organowi błędną interpretację pojęcia " dochód utracony" zawartą w art. 3 pkt 23 lit. "c" ustawy o świadczeniach rodzinnych, stwierdzając iż dla uznania utraty zatrudnienia przez jego małżonkę w spółce z o.o C. Polska dla potrzeb ustawy, nie może mieć znaczenia to, że małżonka podjęła zatrudnienie w innym zakładzie pracy zachowując ciągłość pracy. Skarżący powołał się na komentarz do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] marca 2006r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z następującą argumentacją: Z akt sprawy wynika, że P.B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką. M.B. była zatrudniona w C. i S. Supermarkety – C. Polska Sp. z o.o I Oddział w W. od dnia 5 września 1996r. do 31 sierpnia 2005r. ( świadectwo pracy z 31 sierpnia 2005r.). Następnie od 1 września 2005r. do dnia 31 sierpnia 2006r. została zatrudniona w Przedszkolu Publicznym Nr [...] w Ł. na stanowisku nauczyciel ( zaświadczenie zakładu pracy z dnia 20 stycznia 2006r.). P.B. w okresie od 1 lipca 2003r. do 28 września 2005r. był zatrudniony w D. Sp. zo.o z siedzibą w W. W okresie od 4 października 2005r. do 31 stycznia 2006r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. jako bezrobotny z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Dochód M.B. za 2004r. wynosił 19.699,73 zł, natomiast dochód jej męża wynosił 14.949,90 zł. Za dochód utracony przez P.B. organ I instancji przyjął 1/12 dochodu uzyskanego przez niego w 2004r. co stanowi kwotę 1.245,83 zł a za dochód uzyskany przyjęto miesięczną kwotę zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 382,60 zł. Takie stanowisko organu I instancji jest zgodne z §17 ust. 1 i §18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz.U. z 2005r., nr 105, poz. 881 z późniejszymi zm.), które brzmią " w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. W przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny". Natomiast stosownie do przepisu art. 3 pkt 23 "c" oraz pkt 24 "b" ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2003r., nr 228, poz. 2255 z późniejszymi zm.) dochodem utraconym jest " utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło", a dochodem uzyskanym jest "uzyskanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych". Kolegium podtrzymało twierdzenie, że w przypadku żony skarżącego nie można przyjąć, iż utraciła dochód z powodu rozwiązania w dniu 31 sierpnia 2005r. umowy o pracę z firmą C. i S. Supermarkety – C. Polska Sp. z o.o I Oddział w Warszawie, ponieważ od dnia 1 września 2005r. podjęła pracę w Przedszkolu Publicznym Nr [...] w Ł. W związku z tym organ I instancji prawidłowo ustalił, że w przypadku M.B. ma miejsce ciągłość zatrudnienia. W skardze na tę decyzję wniesionej do sądu administracyjnego P.B. podtrzymał w całości zarzut z odwołania wnosząc o jej uchylenie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 ust. 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zasady udzielania świadczeń rodzinnych określa ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 w/w ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód – art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie ustawodawca art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał, czym może być spowodowana utrata dochodu: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, c)utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że organy administracyjne uznały, iż w przypadku żony skarżącego nie można przyjąć, iż utraciła ona dochód albowiem dochodem utraconym jest utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast M.B. następnego dnia po rozwiązaniu umowy o pracę z firmą C. i S. Supermarkety – C. Polska Sp. z o.o I Oddział w W. podjęła pracę w Przedszkolu Publicznym Nr [...] w Ł. więc w jej przypadku ma miejsce ciągłość zatrudnienia. W tym miejscu podnieść należy, że w wyniku zmiany pracy, nastąpiło obniżenie wynagrodzenia żony skarżącego. Jako, że organy administracyjne utożsamiły pojęcie utraty dochodu z utratą zatrudnienia i tym samym przyjęły, że pod tym pojęciem należy rozumieć całkowitą jego utratę, kwestią podlegająca rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie było ustalenie czy pod pojęciem utraty dochodu należy rozumieć również jego obniżenie. W ocenie Sądu utrata dochodu następuje nie tylko w przypadku całkowitej jego utraty ale również w przypadku, gdy następuje jego obniżenie, wskutek zmiany jego źródła, np. zmiany zatrudnienia na inne, nawet jeżeli zmiana ta nastąpiła bez przerwy, zmiany wymiaru czasu pracy albo zmiany warunków wynagrodzenia. Powyższe stanowisko Sądu jest zbieżne z ugruntowanym stanowiskiem doktryny w tym zakresie ( vide: W.Kardasz, R.Krajewski, S.Szymański:Komentarz do ustawy o świadczeniach rodzinnych, Wydawnictwo Prawnicze "Leges" Kutno 2005, s. 29 oraz Renata Górecka, Prawo Pracy 2005/3/22 "Pracodawca jako płatnik świadczeń rodzinnych"). Za powyższą interpretacją pojęcia utraty dochodu przemawia przede wszystkim fakt, że stosując wykładnię językową treści przepisów at. 3 pkt 23 i art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiących podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji, nie jesteśmy w stanie ustalić, czy ustawodawca pojęcie utraty dochodu zrównoważył z jego całkowitą utratą, czy też z każdym jego uszczerbkiem. Właściwie w przepisie art. 3 pkt 23 wskazane zostały tylko i wyłącznie okoliczności których zaistnienie powoduje utratę dochodu. Stosując natomiast wykładnię funkcjonalną i mając na uwadze istotę świadczeń rodzinnych, które stanowią system wsparcia rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, nie do przyjęcia jest stanowisko zgodnie z którym pomimo faktycznego obniżenia dochodu rodziny nie znalazłoby to odzwierciedlenia w ustalaniu jej dochodu, który to dochód stanowi podstawowe kryterium przyznawania świadczeń rodzinnych. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi okoliczność uzasadniająca zastosowanie przepisów o utracie dochodu, tj. art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji naruszyły przepisy art. 3 pkt 23 i art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych.- na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł o ich uchyleniu. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.