IV SA/Wa 1091/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-19
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Marta Laskowska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli nie zachodzi konieczność przeprowadzenia szerokiego postępowania wyjaśniającego, a jedynie oceny zebranego materiału dowodowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji kasacyjnej (uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia) na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji zgromadził wystarczający materiał dowodowy, a organ odwoławczy jedynie ocenia ten materiał, powinien orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., a nie wydawać decyzję kasacyjną.Stan faktyczny
Skarżący uzyskali decyzję o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. Sąsiadka wniosła odwołanie, wskazując na potencjalne zasłonięcie jej budynku od strony ulicy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco kwestii niedopuszczalnego przesłaniania budynku sąsiadki. Skarżący zaskarżyli decyzję SKO, twierdząc, że organ odwoławczy niezasadnie przyjął, iż przepisy Prawa budowlanego są przepisami odrębnymi w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także że wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na sąsiedni budynek jest niemożliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska,, asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi D. B., J. B.i E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących D. B., J. B. i E. B. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Prezydent W[...] po rozpatrzeniu wniosku D. B., J. B. i E. B. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...]na terenie Dzielnicy W. w W..
W pkt 1.1 powyższej decyzji wskazano, że w ramach projektu budowlanego należy dążyć do uzyskania ładu przestrzennego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Rozwiązania przestrzenne, aby dążyć do uzyskania ładu przestrzennego powinny uwzględniać m. in. wymagania, aby dostosować realizację inwestycji do obowiązującej linii zabudowy biegnącej w odległości 4 m od ogrodzenia, wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki nr [...] wynosił maksymalnie 33%, przedmiotowa inwestycja miała dwie kondygnacje o wysokości maksymalnie 10,5 m w kalenicy głównej, a szerokość elewacji frontowej wynosiła maksymalnie 9 m z tolerancją 20% - zgodnie z warunkami zawartymi w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.).
W pkt 2 powyższej decyzji określono wymaganie, że ramach projektu budowlanego należy stosować rozwiązania chroniące interesy osób trzecich przed pozbawieniem dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Organ podkreślił, iż w oparciu o wnioski z przeprowadzonej na podstawie art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy określone zostały warunki zabudowy przy spełnieniu wymogów z art. 61 ust. 1 w / w ustawy. Analiza wykazała możliwość realizacji przedmiotowej inwestycji zgodnie z warunkami określonymi w decyzji oraz po spełnieniu wymogów wynikających z przepisów prawa budowlanego na etapie postępowania o uzyskanie pozwolenia na budowę na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.). Organ pierwszej instancji stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z wymogami wynikającymi z przepisów odrębnych.
Odwołanie od decyzji Prezydenta W. wniosła G. C. stwierdzając, że działka, której jest właścicielem, graniczy z działką nr [...] zarówno ze strony wschodniej, jak i południowej. Podniosła, iż przewidziana do realizacji powierzchnia budynku, jego wysokość oraz lokalizacja spowodują całkowite zasłonięcie jej budynku od strony ulicy K., co jest niezgodne z przepisami prawa budowlanego, zasadami współżycia społecznego i bezpieczeństwa.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło powyższą decyzję Prezydenta W. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie wówczas, gdy decyzja taka zgodna jest z przepisami odrębnymi. Zdaniem organu drugiej instancji przepisami odrębnymi są także przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i przepisy wykonawcze do tej ustawy, m. in. zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy § 13 i § 57 powołanego wyżej rozporządzenia dotyczą warunków, jakie powinny być spełnione w zakresie dostępności światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji było nieustalenie przez niego, czy określone w tej decyzji wymagania dotyczące wysokości, wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki oraz szerokości elewacji frontowej nie spowoduje niedopuszczalnego, w świetle § 13 i § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., przesłaniania budynku odwołującej się G. C..
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. skarżący D. B., J. B. i E. B. podnieśli, że organ drugiej instancji niezasadnie przyjął, iż do przepisów odrębnych, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należą przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i przepisy wykonawcze do tej ustawy.
Niezależnie od tego skarżący podkreślili, że wykazanie, iż określone w decyzji organu pierwszej instancji parametry inwestycji tj. wymogi dotyczące powierzchni, wysokości i lokalizacji zamierzonej inwestycji, spowodują całkowite zasłonięcie budynku należącego do odwołującej się G. C. od strony ul. K., w aspekcie wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w zakresie wskazanym przez odwołującą się, byłoby niemożliwe. Zdaniem skarżących z uwagi na to, że budynek przy ul. K. jest posadowiony bokiem w stosunku do nieruchomości przy ul. K., a nadto w elewacji bocznej budynku przy ul. K., która w przyszłości sąsiadować miałaby z zamierzoną przez skarżących inwestycją, znajduje się wejście do budynku oraz okno klatki schodowej, która nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo.
Zgodnie z art. 138 § 2 zdanie pierwsze k. p. a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zatem decyzję kasacyjną można wydać wówczas, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia szerokiego postępowania wyjaśniającego (w całości lub znacznej części). Tam, gdzie takiej konieczności nie ma, brak jest podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, wszak zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 zdanie pierwsze k. p. a. organ drugiej instancji nie podzielając stanowiska organu pierwszej instancji może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub części i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy.
Przesłanek art. 138 § 2 kpa nie można interpretować rozszerzająco. W tym przedmiocie stanowisko orzecznictwa i doktryny jest jednolite (vide: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H. Beck 1996 r., str. 592).
W sprawie niniejszej organ odwoławczy podał w uzasadnieniu swojej decyzji, że skoro organ I instancji określił maksymalną wysokość planowanego budynku na 10,5 m to powinien ustali, czy taka wysokość przedmiotowego budynku przy przyjętym wskaźniku zabudowy (33%) i wskazanej szerokości elewacji frontowej nie spowoduje niedopuszczalnego przesłaniania budynku strony odwołującej się.
Organ odwoławczy zatem nie wskazał na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego, lecz jedynie na konieczność jego oceny.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że tam, gdzie nie zachodzi potrzeba przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a organ pierwszej instancji nie naruszył zasad procedury administracyjnej, organ odwoławczy nie może zgodnie z prawem wydać decyzji kasacyjnej – może natomiast wykorzystać możliwość wydania orzeczenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Wydanie decyzji kasacyjnej bez wykazania podstaw określonych w art. 138 § 2 k. p. a. stanowi naruszenie wskazanego przepisu postępowania i może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym wyczerpuje przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej.
Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji zgromadził w sprawie wystarczający materiał dowodowy.
Kolegium Odwoławcze mogło na podstawie tego materiału ocenić, czy zrealizowanie zamierzonej przez skarżących inwestycji spowoduje niedopuszczalne, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy, ograniczenie w zakresie dostępności światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, pod takim jednak warunkiem, że organ ten musi wykazać ponad wszelką wątpliwość, że dokonywanie tych ustaleń jest konieczne (i znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach) na etapie postępowania dotyczącego warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło