VI SA/Wa 1301/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-20
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Ewa Frąckiewicz, Izabela Głowacka – Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz dzieci do szkoły na podstawie umowy z gminnym zespołem oświaty, wykonywany według ustalonego rozkładu jazdy i na określonych trasach, z możliwością elastycznych zmian godzin i tras w zależności od potrzeb, stanowi przewóz regularny specjalny wymagający zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz dzieci do szkoły, nawet z elastycznymi zmianami godzin i tras, jeśli odbywa się regularnie, na ustalonych trasach, z określonych przystanków, dla z góry ustalonej grupy pasażerów (uczniów) i zgodnie z rozkładem jazdy (nawet jeśli jest on dostosowywany do potrzeb), spełnia znamiona przewozu regularnego specjalnego. Brak wymaganego zezwolenia na taki przewóz uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. Sp. z o.o. karę pieniężną za wykonywanie przewozu dzieci do szkoły bez wymaganego zezwolenia na przewóz regularny specjalny. Spółka twierdziła, że przewóz miał charakter okazjonalny ze względu na elastyczność tras i godzin. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niepełne rozpoznanie materiału dowodowego i błędną kwalifikację przewozu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi P. w G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia oddala skargę
W dniu [...] września 2005 r. w B. ul. W. zatrzymany został do kontroli drogowej autobus marki [...] o nr rej. [...] należący do P. Sp. z o.o. w G. W chwili kontroli pojazd wykonywał przewóz dzieci w ilości 40 na trasie C. Zakład Rolny – B., do gimnazjum w ramach dowozu dzieci do szkoły. Pojazdem kierował D.K. Okazał wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób nr [...]. Nie okazał zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych. Kierowca został przesłuchany w charakterze świadka, potwierdził, iż dowozi dzieci do i ze szkoły z przystanków i w godzinach ustalonych i wskazanych, w okazanym przez niego rozkładzie jazdy, określanym jako dokument nr [...]. Kontrola została udokumentowana protokołem z kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez zastrzeżeń.
Wykonywany przez P. Sp. z o.o. w G. przewóz odbywał się na podstawie zawartej w dniu [...] sierpnia 2005 r. umowy z Gminnym Zespołem Oświaty, Kultury i Sportu w B. Wynika z niej, że P. Sp. z o.o. w G. zobowiązał się do dowożenia uczniów autobusem do szkół w dni nauki w szkołach na trasie wg rozkładu jazdy określonego szczegółowo w załączniku nr 1 do umowy. Kontrolowany przewóz spełniał znamiona przewozu regularnego specjalnego. Wykonywany był bowiem regularnie, w czasie roku szkolnego, na podstawie znanego pasażerom czasu przejazdu. Osoby, które przewożono były uczniami gimnazjum w B. Dowozy tych uczniów i ich opiekunów dokonywane były w czasie określonym przez rozkład jazdy. Przewozu nie można uznać za okazjonalny albowiem regularna powtarzalność czasu przyjazdu i odjazdu oraz powtarzalność trasy przejazdu, także wsiadanie przez pasażerów na określonych w rozkładzie jazdy przystankach o podanych im do wiadomości porach dowodzi charakteru przewozów regularnych. Nadto przewozowi podlegała określona grupa osób – uczniów gimnazjum w miejscowości B. Inni pasażerowie nie byli zabierani.
Przedmiotowy przewóz wypełniał więc dyspozycję art. 4 pkt 7 i 9 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r., poz. 2088 ze zm.) i stanowił przewóz regularny specjalny.
Mimo wykonywania przewozu dzieci w ramach linii regularnej specjalnej kierowca nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie linii regularnej specjalnej.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia. Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia podlega karze, o czym stanowi art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z lp. 1.2.1 załącznika do ustawy kara za powyższe naruszenia wynosi 6000.00 złotych.
W konsekwencji poczynionych ustaleń, decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. Sp. z o.o. w G. karę pieniężną w wysokości 6000.00 złotych. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P. Sp. z o.o. w G., Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy,
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniosło P. Sp. z o.o. w G. wnosząc o ich uchylenie. Nie zgadzało się ze stwierdzeniem, że kontrolowany przewóz był przewozem regularnym specjalnym. Skarżący podniósł, iż z treści umowy z dnia [...] sierpnia 2005 r. wynika, iż jest zobowiązany do elastycznych zmian czasu i trasy przewozu według zleceń zamawiającego. Miejsca, w których zatrzymują się autobusy nie są oznakowane i nie mogą być uznane za przystanki w rozumieniu art. 4 pkt 8a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym a podane w rozkładzie godziny są orientacyjnymi czasami. Każda grupa uczniów w czasie przewozu pozostaje pod opieką wyznaczonego nauczyciela. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez niepełne rozpoznanie przez organ materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.
W niniejszej sprawie organ nie uchybił powyższym zasadom.
W zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił też obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Ponadto organ odwoławczy, wcześniej organ I instancji nie dopuścił się, zdaniem sądu, obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Podnoszone przez skarżącego okoliczności były przedmiotem oceny organu. Ocena ta, zdaniem sądu, nie budzi żadnych wątpliwości. Jest trafna i uzasadniona.
W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym Główny Inspektor Transportu Drogowego zastosował właściwe normy prawa materialnego.
Zgodzić się więc należy z Głównym Inspektorem Transportu Drogowego, iż pojazd skarżącego wykonywał w dniu kontroli przewóz osób spełniający warunki przewozu regularnego specjalnego.
Skarżący podniósł zarzut, iż wykonywane przez niego przewozy były przewozami okazjonalnymi albowiem godziny odjazdu i przyjazdu były elastyczne i mogły być zmieniane, nie były więc stałe. Rozkład jazdy nie został upubliczniony poprzez jego ogłoszenie, konkretne miejsca wskazuje opiekun przewożonych dzieci, również grupa dzieci jest zorganizowana. Tym samym przewóz miał charakter przewozu wahadłowego a nie regularnego specjalnego.
Wbrew twierdzeniom skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego dowiódł, że świadczone przez P. Sp. z o.o. w G. przewóz miał cechy przewozów regularnych specjalnych. Dowody, na których się oparł są przekonywujące. Stanowią logiczną całość. Skarżący ich nie zakwestionował.
Definicje przewozu regularnego specjalnego zawiera art. 4 pkt 9) w związku z art 4 pkt 7) ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz U z 2004 r., poz.2088 ze zm).
Przewozem regularnym specjalnym, jest niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób, a przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich rzeczy:
a) wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika drogowego do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych,
b) podczas którego wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w rozkładach jazdy,
c) w którym należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości,
d) wykonywany zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18;
W niniejszej sprawie, z przedmiotowych przewozów mogli korzystać jedynie uczniowie gimnazjum, posiadający miesięczne bilety szkolne, a kierowca został zobowiązany do niezabierania osób nieposiadająch takich biletów. Skład przewożonych osób był niezmienny. Przystanki wbrew twierdzeniu skarżącego były określone. Powyższe okoliczności dowodzą regularnego specjalnego charakteru usługi.
Regularne usługi to przecież usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i określonymi trasami przy założeniu, że pasażerowie są zabierani na z góry określonych przystankach i dowożeni na z góry określone przystanki, za ustaloną opłatą. Usługi polegające na przewozie określonej kategorii pasażerów wykonywane w wyżej przedstawiony sposób uważa się z specjalne usługi regularne. Fakt, że rozkład jazdy był zmienny, zróżnicowany w zależności od potrzeb użytkowników nie ma wpływu na zaliczenie przewozów do usług regularnych specjalnych. Specyfika przewozów – przewozy dzieci, zwłaszcza na początku roku szkolnego, kiedy nie ma stałego planu lekcji, wymusza ich dostosowanie do potrzeb. Ten obowiązek wynikał także z zawartej umowy, której stroną był skarżący. O godzinach przyjazdu czy odjazdu uczniowie byli zawsze powiadamiani. Dla uznania przewozu za regularny nie jest konieczne spełnienie, w sposób dosłowny, wszystkich przesłanek, zwłaszcza przewidzianej w art. 4 pkt 7) a) ustawy. Przesłanka ta zostanie spełniona także wtedy, gdy uczniowie zostaną powiadomieni przez dyrekcję o zmianie godziny przyjazdu i odjazdu.
Ustawa o transporcie drogowym w art. 92 penalizuje wykonywanie transportu drogowego za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy. Warunkiem wykonywania przewozów regularnych jest posiadanie zezwolenia, co wynika wprost z art. 18 ustawy. Jego brak oznacza nic innego jak wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wynikającego z ustawy, w tym wypadku z art. 18 ustawy.
Wobec tego, że P. Sp. z o.o. w G. wykonywał przewóz drogowy osób regularny specjalny bez wymaganego zezwolenia zasadnym było jego ukaranie.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło