II OSK 105/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1385/06 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...], nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz W. M. kwotę 440 (słownie: czterysta czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W. M. reprezentowany przez adw. A. K. zaskarżył skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2006 r. (sygn. VI SA/Wa 1385/06) oddalający jego skargę wniesioną na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: Decyzją Komendanta [...] Policji w W. dnia [...] W. M. uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W dniu [...] do Komendy [...] Policji został przesłany wyrok Sądu Rejonowego w O., uznający W. M. za winnego popełnienia czynu z art. 233 § 1 k.k. W związku z powyższym organ właściwy w sprawie pozwoleń na broń wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia wyżej wymienionemu pozwolenia na broń palną myśliwską. Postępowanie przeprowadzone przez Wydział Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji wykazało, że Sąd Rejonowy w O., wyrokiem sygn. akt [...] z dnia [...], uznał W. M. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu, tj. tego, że w dniu [...] na rozprawie przed Sądem Rejonowym w O., będąc uprzedzonym o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, zeznał nieprawdę, iż D. S., oskarżony o czyn z art. 178 § 1 k.k. nie był w stanie nietrzeźwym, zaprzeczając swoim wcześniejszym zeznaniom złożonym w przedmiotowej sprawie w czasie postępowania przygotowawczego. Za powyższy czyn W. M. został skazany na karę [...] pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres [...]. Komendant [...] Policji, w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) uznał, że W. M. należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 przywołanej ustawy, to jest co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Komendant Główny Policji rozpatrując odwołanie W. M. od decyzji z dnia [...], podzielił w całości argumentację prawną zawartą w uzasadnieniu decyzji I instancji. Nie zgodził się z twierdzeniem, zawartym w odwołaniu, jakoby katalog przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest zamknięty i niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia tego przepisu. Zdaniem Komendanta Głównego Policji wskazane w ww. przepisie rodzaje przestępstw, których popełnienie powoduje, iż danej osobie cofa się pozwolenie na broń, mają przykładowy charakter, o czym świadczy użyte w tym przepisie wyrażenie "w szczególności". Skazanie W. M. za składanie fałszywych zeznań, a więc za przestępstwo umyślnie skierowane przeciwko wymiarowi sprawiedliwości nie pozostawia w tej kwestii żadnych wątpliwości. Zdaniem organu oceny postępowania strony w kontekście obawy, o której mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie zmienia okoliczność, iż w miejscu zamieszkania nie ma ona negatywnej opinii. Popełnienie przestępstwa tego rodzaju, za jakie W. M. został skazany, nie daje podstaw do przyjęcia, że będzie on broń posiadać i używać zgodnie z przepisami prawa. Z tych wszystkich względów Komendant Główny Policji orzekł o utrzymaniu decyzji wydanej przez organ I instancji. Na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] W. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o jej uchylenie w całości. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że istnieje uzasadniona obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Według jego oceny, z faktu skazania go za czyn z art. 233 k.k. nie można wywodzić wniosku, jakoby zachodziło jakiekolwiek prawdopodobieństwo użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnienie przypisywanego mu czynu nie wiązało się w jakimkolwiek stopniu z użyciem posiadanej przez niego broni. Broń, którą posiada od [...] r., używał wyłącznie w celach zgodnych z warunkiem pozwolenia. Zatem nic nie uzasadnia kierowania wobec niego podejrzeń o zamiar korzystania z broni w celach sprzecznych z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymienionym na wstępie wyrokiem z dnia 20 września 2006 r. skargę oddalił. Sąd stwierdził w motywach wyroku, że stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6 cyt. wyżej ustawy. Zastosowanie przez organ Policji powołanego przepisu i cofnięcie pozwolenia na broń jest zatem obligatoryjne w każdym przypadku, gdy osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6 ustawy. Jedną z takich kategorii osób są osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Według oceny Sądu ustalenia obu organów co do istnienia powyższej przesłanki do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji są trafne. Uprawnienie do posiadania broni ma szczególny reglamentacyjny charakter i od osób posiadających takie uprawnienie należy w wymagać poszanowania prawa. Wszelkie działania skutkujące naruszeniem porządku prawnego wymagają zatem wnikliwej oceny z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy i takiej oceny organy dokonały, zasadnie uznając, iż wobec treści wyroku Sądu Rejonowego w O., zachodzi przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, o której mowa w tym przepisie prawa. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż został skazany za przestępstwo inne, niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. za przestępstwo z art. 233 § 1 k.k., które również nie wiązało się z użyciem posiadanej przez niego broni, nie wyłącza w świetle powołanego przepisu możliwości cofnięcia pozwolenia na broń na powyższej podstawie, bo nie stanowi o braku przesłanek, o których mowa w przywołanym przepisie. Z tego też względu ta okoliczność, podnoszona przez skarżącego pozostaje dla oceny zaskarżonych decyzji bez istotnego znaczenia. Przestępstwo, za które został skazany skarżący, jest przestępstwem umyślnym godzącym w dobro wymiaru sprawiedliwości. Skoro skarżący wykazał lekceważący stosunek do prawa i Sądu, zeznając nieprawdę na temat istotnych okoliczności związanych z ustaleniem winy i mających wpływ na wysokość kary, istnieje uzasadniona obawa, iż może tak samo traktować przepisy ustawy o broni i amunicji i zatem użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W świetle powyższego chybionymi są zarzuty podnoszone przez skarżącego w skardze, a zaistniały stan rzeczy ustalony przez organy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje na istnienie stwierdzonej przez te organy przesłanki obligującej, stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń i powyższej oceny nie może zmienić podnoszona przez W. M. okoliczność, iż dysponując pozwoleniem na broń palną myśliwską od [...] r. nigdy, jak twierdzi, nie użył jej w celach sprzecznych z prawem. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] nie naruszają prawa. W działaniu organów Policji, wydających decyzje, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wymieniony wyrok zaskarżył skargą kasacyjną W. M. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adw. K.. Zarzucił mu: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst. jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy przez błędną wykładnię tych przepisów sprowadzającą się do tego, że sam fakt skazania wyrokiem karnym jest wystarczający do przyjęcia, iż zachodzi uzasadniona obawa, że skarżący użyje broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego; 2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe, sprzeczne z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ i art. 151 p.p.s.a. uznanie, że w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń wystarczające było powołanie się na fakt skazania wyrokiem skazującym, bez badania okoliczności sprawy, bo sam charakter popełnionego przestępstwa i bez dokonywania analizy okoliczności jego popełnienia świadczy o lekceważącym stosunku skarżącego do porządku prawnego. Powołując się na powyższe podstawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za uzasadnione. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Stanowi on, że organ cofa pozwolenia na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2–6 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie organy zastosowały przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy stanowiący, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia więc sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Dlatego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd (por. wyroki WSA w Warszawie z 28 maja 2004 r., sygn. III SA 2258/02, Lex nr 158939 i powołany w nim wyrok NSA z dnia 9 października 2001 r., sygn. III SA 866/02 oraz wyrok NSA z 20 marca 2007 r., II OSK 955/06, niepubl.) iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca nie wprowadził bowiem generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane wyrokami sądów za popełnienie przestępstw, lecz przez osoby posiadające szczególne cechy, wskazujące na możliwość zachowań wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w tym skazane za popełnienie przestępstw wymienionych tym przepisem albo w stosunku do których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Zaskarżona decyzja została oparta na – zaakceptowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny – wniosku, że osoba popełniająca przestępstwo nie szanuje obowiązującego porządku prawnego i narusza przepisy prawa, a więc może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Przyjęcie tego wniosku prowadzi jednak do konsekwencji w postaci pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy – czego jednak ustawa o broni i amunicji nie przewidziała. Byłoby to też równoznaczne z wprowadzeniem kary dodatkowej, którą mógł wprowadzić ustawodawca a nie organy administracyjne i sądy stosujące prawo. Również stwierdzenie, że pozwolenie na posiadanie broni może uzyskać i zachować tylko osoba o nieposzlakowanej opinii nie ma oparcia w obowiązującej ustawie. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w obecnie obowiązującym brzmieniu jako przykłady osób, co do których zachodzi uzasadniona obawa niewłaściwego użycia broni, zaliczył skazanych lub podejrzanych o popełnienie takich przestępstw. Twierdzenie, że osoba skazana za popełnienie innego przestępstwa stwarza taką groźbę, wymaga logicznego wykazania, że fakt tego przestępstwa a także cechy osobowe sprawy stwarzają "uzasadnioną obawę", o jakiej stanowi omawiany przepis. Przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że każdy skazany lub podejrzany o popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego narusza zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Historyczny rozwój art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który w pierwotnym brzmieniu wymieniał popełnienie przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej jako tworzące zagrożenie użycia broni w sposób wskazany tym przepisem, może być wskazówką ustawodawcy co do rodzaju przestępstw, które i w obecnie obowiązującym stanie prawnym uzasadniają taką obawę. Skarga kasacyjna zasadnie zarzuca więc naruszenie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędna ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Trafnie też zarzuca ona naruszenie wskazanych w podstawie zaskarżenia przepisów prawa procesowego. Przyjęcie bowiem, że z samego faktu skazania skarżącego za fałszywe zeznania wynika "uzasadniona obawa" użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, bez przeprowadzenia i rozważenia innych dowodów wskazujących na osobowe cechy sprawcy, świadczy o wadliwym wykonaniu przez Sąd I instancji obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji. Dlatego na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 ustawy z dni 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.