II OZ 901/06
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-09-20
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wielokrotnie nie udokumentował swojej sytuacji materialnej, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, pomimo oddalania jego wniosków i zażaleń w tym zakresie?Ratio decidendi
Zażalenie skarżącego na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest zasadne. Skarżący nie wykazał szczególnych warunków uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych, nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji materialnej, a jego dochody (emerytura 1400 zł netto) i dochody żony (1300 zł netto) przy braku udokumentowania stałych wydatków i odrębnych gospodarstw domowych, nie pozwalają na stwierdzenie braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. W sytuacji oddalenia zażalenia na odmowę przyznania prawa pomocy, warunkiem rozpoznania skargi jest uiszczenie należnego wpisu.Stan faktyczny
Z. K. wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji dotyczącą wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na broń myśliwską. Wraz ze skargą wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wielokrotnie odmawiał przyznania prawa pomocy, wskazując na niedostateczne udokumentowanie sytuacji materialnej skarżącego. Skarżący składał kolejne wnioski i zażalenia, które były oddalane, w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ostatecznie WSA odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący ponownie zaskarżył zażaleniem do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 20 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 962/04 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 9 kwietnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: oddalić zażalenie
W dniu 29 kwietnia 2004 r. (data stempla pocztowego) Z. K. wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 9 kwietnia 2004 r. Wraz ze skargą Z. K. wystąpił o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2004 r. odmówiono przyznania skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2005 r. oddalono zażalenie w tym zakresie. Stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., pismem z dnia 14 maja 2005 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Zażalenie skarżącego na to zarządzenie, zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 września 2005 r. W związku z powyższym, pismem z dnia 17 listopada 2005 r. zgodnie z zarządzeniem sędziego z dnia 10 listopada 2005 r. ponownie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został oddalony postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2006 r., na co skarżący pismem z dnia 4 maja 2006 r. złożył sprzeciw. Postanowieniem z dnia 29 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po raz kolejny odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, obszernie uzasadniając swoje stanowisko z czego wynika, że wnioskodawca pomimo wielokrotnie ponawianych wniosków w tym zakresie, nie udokumentował dostatecznie swojej sytuacji materialnej, co jest niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia w kwestii przyznania prawa pomocy.
W zażaleniu wniesionym na to postanowienie pismem z dnia 14 czerwca 2006 r., skarżący w dalszym ciągu domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie i twierdzi, że Sąd powinien wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy bez wzywania go do uiszczania opłat.
Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis. Skarżący Z. K. jest zobowiązany do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie, zgodnie z generalną zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W niniejszym postępowaniu skarżący nie wykazał szczególnych warunków decydujących o możliwości przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, do sytuacji osobistej i majątkowej Z. K. Sąd odnosił się wielokrotnie, stwierdzając brak podstaw do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w sprawie.
Zainicjowane przez skarżącego postępowania wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy oraz postępowania zażaleniowe od zarządzeń wzywających do uiszczenia wpisu od skargi toczą się już ponad dwa lata. Tymczasem wpis od skargi w sprawie niniejszej wynosi 200 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności nie pozwalają stwierdzić, że skarżący nie ma jakichkolwiek możliwości poniesienia kosztów wszczętego przez siebie postępowania. Skarżący nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji. Skarżący pobiera emeryturę w wysokości 1400 zł. netto i zamieszkuje z żoną, która pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1300 zł. netto. Z tych dochodów skarżący pokrywa koszty bieżącego utrzymania i lekarstw; jednakże na okoliczność stałych wydatków nie przedstawił żadnych dokumentów. Skarżący nie udokumentował również podnoszonej w swych pismach okoliczności pozostawania z żoną w odrębnych gospodarstwach domowych. Tym samym Sąd I instancji prawidłowo ocenił brak podstaw do udzielenia skarżącemu szczególnego uprawnienia, jakim jest całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu. Należy podkreślić, że w sytuacji, w której zażalenie skarżącego na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy jest oddalane, warunkiem rozpoznania skargi jest uiszczenie należnego wpisu. Natomiast skarżący w przypadku uwzględnienia jego skargi może się domagać zwrotu poniesionych kosztów, niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie a więc i te dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy, mogą być uchylane i zmieniane jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy (sytuacji finansowej i materialnej wnioskodawcy). Upór wnioskodawcy w tej sprawie i ciągłe składanie nowych wniosków o przyznanie prawa pomocy, przy niezmienionym stanie faktycznym, nie mogą spowodować zmiany stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tym bardziej, że zostało ono zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powoduje to tylko nieuzasadnioną zwłokę w rozpoznaniu sprawy, w której została złożona skarga. W zażaleniu skarżący nie przedstawił żadnych nowych argumentów, które by mogły poddać rewizji zaskarżone postanowienie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło