II OSK 123/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-03-04
Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Andrzej Gliniecki, Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może samodzielnie uchylić własną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli w toku postępowania odwoławczego okazało się, że inwestor nie dysponuje już prawem do nieruchomości na cele budowlane?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może samodzielnie uchylić własną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli w toku postępowania odwoławczego okazało się, że inwestor nie dysponuje już prawem do nieruchomości na cele budowlane. Przepis art. 54 § 3 PPSA stanowi samoistną podstawę prawną do wydania takiej decyzji administracyjnej, będąc jednym z przypadków, o których mowa w art. 163 KPA. Skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących przepisów, które nie były stosowane przez sąd administracyjny pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę obudowy dwóch tarasów zadaszonych. Prezydent Miasta wydał pozwolenie, jednak Wspólnota Mieszkaniowa cofnęła zgodę. Wojewoda początkowo utrzymał decyzję Prezydenta, ale następnie, na skutek skargi Wspólnoty, uchylił obie decyzje i odmówił pozwolenia, stwierdzając brak aktualnego oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością. Inwestorzy zaskarżyli decyzję Wojewody do WSA, który oddalił ich skargę. Następnie inwestorzy wnieśli skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. i L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 1022/05 w sprawie ze skargi J. i L. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2005 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 1022/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. i L. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2005 r., nr [...], którą Wojewoda uchylił w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., decyzję własną z dnia [...] września 2005 r. (nr [...]) i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2005 r. (nr [...]) oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia J. i L. K. pozwolenia na budowę - wykonanie robót budowlanych związanych z obudową dwóch tarasów zadaszonych w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] i [...] w G.
Wyrok tek zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Prezydent Miasta G. zatwierdził projekt budowlany inwestycji i udzielił pozwolenia na budowę "obudowy dwóch tarasów zadaszonych w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] i [...] w G." inwestorom J. i L. K.
Od tej decyzji Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" pismem z dnia [...] lipca 2005 r. wniósł odwołanie, cofając jednocześnie wyrażoną wcześniej pismem z dnia [...] maja 2005 r. zgodę na zabudowę.
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] września 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2005 r., wskazując, że wniosek inwestorów w dniu wydania ww. decyzji Prezydenta spełniał wymogi ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), a zmiana stanowiska Wspólnoty Mieszkaniowej co do planowanego zamierzenia inwestycyjnego (uchwała z dnia [...] lipca 2005 r.), jaka nastąpiła pod wpływem pisma Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 2005 r., nie zmienia prawidłowości wydanej wcześniej decyzji organu I instancji.
Na powyższą decyzję Wojewody P. skargę do sądu administracyjnego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa "[...]". W tym stanie rzeczy, Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2005 r., na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uchylił własną decyzję z dnia [...] września 2005 r. oraz decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2005 r. i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - wykonania robót budowlanych związanych z obudową dwóch tarasów zadaszonych w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] i [...] w G. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że jakkolwiek inwestor przedłożył wymagane oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane wynikające ze zgody Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" z dnia [...] maja 2005 r., to jednak w dniu [...] lipca 2005 r. uchwałą nr [...] Wspólnota uchyliła swoją uprzednią uchwałę i nie wyraziła zgody na realizację inwestycji. Oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane powinno być aktualne także na dzień wydania decyzji przez organ II instancji, wobec czego w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do udzielenia pozwolenia na budowę.
Powyższą decyzję z dnia [...] października 2005 r. oraz wydane także w dniu [...] października 2005 r. postanowienie Wojewody P. o wstrzymaniu wykonania decyzji Wojewody z dnia [...] września 2005 r. zaskarżyli J. i L. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając wyrokiem z dnia 20 września 2006 r. skargę wskazał, że żądanie Wspólnoty Mieszkaniowej sprowadzało się do wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2005 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i L. K. pozwolenia na budowę. W zakresie tak określonego żądania zaskarżona decyzja odpowiada treści art. 54 § 3 p.p.s.a., nie jest zatem zasadny zarzut skarżących, że decyzja nie uwzględniała skargi w całości. Sąd wskazał, iż organ odwoławczy rozpatrując sprawę powinien ją ponownie merytorycznie rozstrzygnąć. Oznacza to, że zarówno w dacie orzekania przez organ I instancji, jak i przez organ odwoławczy, winny być spełnione przesłanki warunkujące zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Stąd zachodziły podstawy do uchylenia decyzji organu odwoławczego z dnia [...] września 2005 r., która nie uwzględniała stanu istniejącego w dacie jej podejmowania. W dacie podejmowania tej decyzji nie istniała już bowiem uchwała z dnia [...] maja 2005 r. Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w G. o wyrażeniu zgody na realizację inwestycji. Bezsporne jest zatem, że w dacie wydawania przez organ odwoławczy decyzji z dnia [...] września 2005 r. skarżący nie legitymowali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponieważ jest to przesłanką warunkującą udzielenie pozwolenia na budowę, słusznie odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorom pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z obudową dwóch tarasów zadaszonych w budynku przy ul. [...] i [...] w G. Kwestia prawidłowości bądź legalności uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w przedmiocie zgody na realizację inwestycji, nie należy do kognicji organów administracji, czy też sądu administracyjnego. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., Sąd wskazał, że wydanie decyzji w tym trybie (autokontroli) następuje w toku postępowania sądowoadministracyjnego, które rozpoczyna się wniesieniem skargi, organ nie prowadzi postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji uwzględniającej skargę w całości.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku wniesionej przez J. i L. K. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez uznanie, że wskazane niżej uchybienia proceduralne nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, tj.:
naruszenie art. 54 § 3 p.p.s.a. przez bezzasadne przyjęcie, że przepis ten stanowi samoistną podstawę uprawniającą organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, do uwzględnienia skargi w całości do dnia rozpoznania sprawy, w sytuacji gdy naruszony przepis wyraźnie stanowi, iż organ może działać jedynie w zakresie swojej właściwości;
naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. i art. 155 k.p.a. poprzez uznanie za słuszne uchylenia zaskarżoną decyzją ostatecznej decyzji Wojewody P. i decyzji Prezydenta Miasta G., z mocy których skarżący nabyli prawa, bez zgody strony - J. i L. K.;
naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. przez uznanie za słuszne odstąpienia organu od wskazania w zaskarżonej decyzji jej pełnej podstawy prawnej, w szczególności uzasadniającej, że organ wydając tę decyzję działał w zakresie swej właściwości;
naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za słuszne pozbawienia strony - J. i L. K., wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed podjęciem decyzji, w sytuacji gdy oceny prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta G. dokonano uwzględniając bezzasadnie dowód w postaci uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej, uzyskany w postępowaniu uzupełniającym.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego w obu instancjach oraz tytułem zwrotu opłaty skarbowej za udzielenie pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze (skarga kasacyjna, zażalenie) od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach skargi kasacyjnej, jak w tym przypadku, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę przesłanki nieważności postępowania, wymienione w § 2 art. 183 p.p.s.a.
Wniesiona skarga kasacyjna w istocie nie zawiera żadnego prawidłowo sformułowanego zarzutu, tak jak wskazano to w art. 174 p.p.s.a. Jako podstawę, na której oparto skargę kasacyjną wskazano co prawda przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jednak zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczą przepisów, w oparciu o które wydał bądź zdaniem pełnomocnika skarżących powinien wydać zaskarżoną decyzję Wojewoda P.
Tymczasem skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od orzeczenia Sądu I instancji a nie skargą na orzeczenie organu administracji publicznej. Żadnego z wymienionych w pkt I skargi kasacyjnej przepisów (art. 54 § 3 p.p.s.a., art. 16 § 1, art. 155, 107 § 1, art. 10 § 1 k.p.a.) nie stosował i nie mógł stosować Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie mógł więc też żadnego z tych przepisów naruszyć Sąd wydając zaskarżony wyrok. Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżany wyrok został wydany prawidłowo w oparciu o art. 151 p.p.s.a. (którego to naruszenia przepisu nie podnosi się w skardze kasacyjnej), bowiem żadnego z wcześniej wymienionych przepisów postępowania, nie naruszył Wojewoda P. wydając zaskarżaną decyzję z dnia [...] października 2005 r.
Pogląd pełnomocnika skarżących, że przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. nie może stanowić samoistnej podstawy prawnej do wydania decyzji uwzględniającej skargę w całości, jest całkowicie błędny. Przepis art. 54 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jako przepis szczególny, stanowi samoistną podstawę wydania decyzji administracyjnej. Jest to jeden z przypadków, o których mowa w art. 163 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło