II SA/Rz 808/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. sprawy ze skargi S. R., Z. C., M. K., D. T. i E. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących S. R., E. K., M. K. i Z. C. solidarnie kwotę 355 zł /słownie: trzysta pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 808/05 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. /[...]/ na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdził, że odwołanie złożone przez radcę prawnego A. M. z Kancelarii Radców Prawnych s.c. w R. działającego imieniem S. R., Z. C., M. K., D. T. i E. K. od decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2005 r. /[...]/ w sprawie zwrotu nieruchomości oraz rozliczeń z tym związanych, zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia podano, że wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Starosta orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w R. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 755 o pow. 0,5670 ha obr. 211 R.-Z., stanowiącej własność Gminy Miasta, na rzecz S. R., Z. C., M. K., D. T., E. K. – każda w 1/5 części oraz o zwrocie na rzecz Gminy Miasta wypłaconego odszkodowania zwaloryzowanego do kwoty ogółem 25.256 zł, którą w równych częściach po 5.051,20 zł winni wpłacić wymienieni wyżej na konto Biura Gospodarki Mieniem Miasta R. w terminie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Odwołanie od tej decyzji zostało wysłane przez pełnomocnika wymienionych wyżej osób w dniu [...] marca 2005 r. /fakt ten wynika ze stempla pocztowego na kopercie/. Postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. /[...]/ Prezydent Miasta przekazał to odwołanie według właściwości Staroście, który z kolei pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. /[...]/ - w ślad za pismem z dnia [...] marca 2005 r. przekazującym złożone wcześniej odwołanie Prezydenta Miasta od decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. /[...]/ wraz z aktami sprawy – przekazał do Wojewody odwołanie radcy prawnego A. M. Wobec braku w aktach sprawy daty otrzymania kwestionowanej decyzji przez pełnomocnika S. R., Z. C., M. K., D. T., E. K., pismem z dnia [...] kwietnia i [...] maja 2005 r. wzywano A. M. do przedłożenia dowodu wskazującego datę otrzymania powyższej decyzji, na które organ odwoławczy nie uzyskał odpowiedzi. Dlatego też akta sprawy wraz z odwołaniem zwrócono organowi I instancji celem uzupełnienia poprzez ustalenie daty doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. /[...]/ pełnomocnikowi stron radcy prawnemu A. M. Po zbadaniu uzupełnionych akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że w/w decyzja została doręczona pełnomocnikowi stron w dniu [...] marca 2005 r. – fakt ten wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Wskazując zaś na treść art. 129 § 2 i art. 57 § 1 k.p.a. uznał, że skoro pełnomocnik stron decyzję otrzymał w dniu 7 marca 2005r. za koniec terminu do złożenia odwołania należy uważać upływ dnia 21 marca 2005 r. Wobec wysłania przez niego odwołania w dniu 22 marca 2005r. należy stwierdzić, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie pełnomocnik S. R., Z. C., M. K., D. T., E. K. zarzucił naruszenie art. 134, 7 i 77 § 1 oraz art. 8 k.p.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2005 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając skargę podkreślił, że dla strony zawsze było oczywiste, iż decyzja Starosty została doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu [...] marca 2005 r. – pełnomocnik zachował kopertę, w której doręczono mu decyzję z prezentatą Kancelarii z datą wpływu [...] marca 2005 r. Stąd też oczywistym jest, że odwołanie zostało wniesione w terminie, a ten fakt potwierdził organ wydający decyzję w piśmie z dnia [...] kwietnia 2005 r. /[...]/. Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołanie wbrew stanowi faktycznemu, co skutkuje uchyleniem orzeczenia. Wobec faktu, że organ ten w zaskarżonym postanowieniu "uciekł się do poświadczenia nieprawdy" strona zmuszona była własnymi staraniami dowieść, iż odwołanie wniosła w terminie. W wyniku prostego postępowania wyjaśniającego u doręczyciela – Poczty Polskiej S.A. strona uzyskała potwierdzenie faktu, że przesyłka nr [...] została doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu [...] marca 2005 r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem z dniem [...] marca 2005 r., a więc został przez stronę dotrzymany. Tym samym twierdzenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu nie są prawdziwe. W tym stanie rzeczy żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do dalszego prowadzenia organowi II instancji jest konieczne i uzasadnione. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Instytucją służącą do wzruszenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie zwykłym jest odwołanie, które wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie /art. 127 § 1, art. 129 § 2 k.p.a. Z kolei przepis art. 134 k.p.a., wymieniony w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia, przewiduje w swej treści dwie odrębne sytuacje - niedopuszczalność odwołania i wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Zatem postanowienie z powołaniem się na ten przepis organ odwoławczy może wydać w przypadku negatywnego wyniku czynności podjętych w postępowaniu wstępnym /mają one na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu/. Wydaje wówczas postanowienie o niedopuszczalności odwołania /które może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, a więc np. gdy ustawa przewiduje dla danego typu spraw tylko jednoinstancyjne postępowanie, a także z przyczyn podmiotowych – gdy np. odwołanie wniosła strona nie mająca zdolności do czynności prawnych/, bądź postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. W przeciwnym bowiem razie postanowienie takie narusza art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a naruszenie tych przepisów prowadzi do wzruszenia postanowienia. W ocenie Sądu, pogląd organu odwoławczego, iż pełnomocnik strony skarżącej wniósł odwołanie po terminie przewidzianym przepisami prawa /art. 129 § 2 k.p.a./ jest przedwczesny, a tym samym nie do zaakceptowania. Spór w rozpoznawanej sprawie powstał z tego powodu, że na zwrotnym potwierdzeniu doręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi strony skarżącej w miejscu "Potwierdzam własnoręcznym podpisem, że w dniu dzisiejszym otrzymałem /am/ wymienione wyżej pismo" została odciśnięta pieczęć Kancelarii Radców Prawnych A. M., W. W. i Partnerzy, na niej jeden nieczytelny podpis, natomiast nie zamieszczono przy tym daty doręczenia. W konsekwencji powstały wątpliwości co do faktycznej daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony skarżącej. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy wzywał pełnomocnika strony skarżącej do przedłożenia dowodu wskazującego datę otrzymania wymienionej wyżej decyzji, potwierdzonego przez właściwą przez właściwą placówkę pocztową, ponieważ nie zawiera tego zwrotne potwierdzenie odbioru, znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy" /k. 31 i 38 akt II instancji/, a wobec nadesłania przez niego oświadczenia, iż strona nie dysponuje takim dowodem, zwrócił organowi I instancji akta sprawy celem ich uzupełnienia "przez ustalenie daty doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] pełnomocnikowi stron – radcy prawnemu A. M.". Organ ten, po zbadaniu uzupełnionych akt niniejszej sprawy, stwierdził następnie, że w/w decyzję doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu [...] marca 2005 r. – "fakt ten wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji". Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, o jakim mowa wyżej /k. 141 akt I instancji/ uzupełnione ono zostało o umieszczenie na nim miejscowości: R. i daty: [...].03.2005 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ani też w odpowiedzi na skargę nie wskazano jednakże w jaki sposób wyjaśniono /a następnie ustalono/ istotną dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, czyli faktyczną datę doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony skarżącej /z którą to datą związane są istotne skutki prawne/. Stąd też wątpliwości budzić musi prawidłowość dokonanych w tym zakresie ustaleń. Kwestionując w/w datę doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. pełnomocnik strony skarżącej podał, że decyzję tę otrzymał w dniu [...] marca 2005r., a na potwierdzenie tego faktu przedłożył do akt sądowych kserokopię koperty z prezentatą Kancelarii Radców Prawnych z dnia [...] marca 2005 r. /odciśnięty na niej jest numer przesyłki [...]/ i kserokopię pisma z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak: [...] Centrum Usług Pocztowych Oddział Rejonowy w R., będące odpowiedzią na pismo Kancelarii znak: [...] /którego kopii nie dołączono do skargi/. Powyższe dowody, wbrew twierdzeniom skargi, nie dają podstaw do uznania – w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości – że decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dacie przez niego wskazanej, tj. w dniu [...] marca 2005 r. Otóż z treści art. 39 k.p.a. wynika zasada oficjalności doręczeń, co oznacza, że organ administracji doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swych pracowników lub nie upoważnione osoby, lub organy. W tym wypadku strona nie zastępuje doręczającego /doręczenia za pokwitowaniem/, o którym mowa w art. 39 k.p.a. i dlatego też adnotacja pełnomocnika dokonana na kopercie, nie ma prawnego znaczenia dla oznaczenia początku biegu terminu do wniesienia przez niego odwołania od decyzji organu I instancji. Z kolei pismo z dnia [...] sierpnia 2005 r. dotknięte jest istotnymi brakami formalnymi – opatrzone zostało nieczytelnym podpisem złożonym w zastępstwie Dyrektora Oddziału Rejonowego J. S., a więc niezidentyfikowaną z imienia i nazwiska osobę, a także bez wskazania jej stanowiska, co w konsekwencji powoduje wątpliwości co do tego, czy pismo to zostało podpisane przez osobę upoważnioną do podpisywania tego rodzaju pism. Nadto zawarte w tym piśmie informacja o doręczeniu przesyłki nr [...] pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu [...] marca 2005 r. nie została w żaden sposób udokumentowana /znajdującymi się w urzędzie pocztowym dowodami umożliwiającymi ustalenie tej daty, a więc sporządzenie informacji przekazanej w przedmiotowym piśmie/. Mając to wszystko na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. organ odwoławczy przyjął datę [...] marca 2005r. jako niewątpliwą datę doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony skarżącej, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy przeprowadzić wszelkie dowody umożliwiające ustalenie faktycznej daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony w sposób pewny. Dowodem takim w razie skierowania do niego pocztowej przesyłki poleconej będzie rejestr dzienny doręczanych przesyłek poleconych, znajdujących się w urzędzie pocztowym właściwym do doręczania tej przesyłki. Rozważyć też winien organ celowość przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osób, których podpisy figurują na dowodzie doręczenia. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.