III SA/Wa 1782/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-13
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Krystyna Kleiber, Hieronim Sęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, uwzględniając stan majątkowy i zdrowotny strony?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.) poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności sytuacji majątkowej i wydatków strony, co uniemożliwiło prawidłową ocenę wniosku o umorzenie należności na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Decyzje uznaniowe wymagają szczegółowego uzasadnienia, które nie może być dowolne. Sąd administracyjny nie jest właściwy do merytorycznego rozstrzygania o umorzeniu należności, a jedynie do kontroli legalności decyzji organu.Stan faktyczny
Skarżący J. O. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, powołując się na niską dochodowość działalności gospodarczej, pogarszający się stan zdrowia i brak środków finansowych. Organ pierwszej instancji oraz Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówili umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie, a skarżący posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia i zasad współżycia społecznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, i zasądził od Prezesa Zakładu na rzecz skarżącego kwotę 170 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Asesor WSA Hieronim Sęk (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego kwotę 170 zł (słownie: sto siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływany dalej jako "Prezes Zakładu"), w wyniku złożenia przez J. O. - Skarżącego w niniejszej sprawie, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływanego dalej jako "Zakład") z dnia [...] grudnia 2005 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami.
Skarżący wnosząc o umorzenie ww. należności podnosił, że z uwagi na niską dochodowość prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej nie był w stanie opłacać składek, a pogarszający się stan zdrowia oraz brak środków finansowych doprowadziły do jej wyrejestrowania. Wskazał, iż znaczną część emerytury przeznacza na leki i specjalistyczne badania. W jego ocenie te okoliczności oraz jego wiek uprawniają do ubiegania się o umorzenia należności w oparciu o przepisy § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; powoływanego dalej jako "rozporządzenie").
Odmawiając umorzenia ww. należności Zakład stwierdził, że umorzenie może nastąpić na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.s.u.s.") w przypadku całkowitej ich nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w tym przepisie. Dalej organ wskazywał, że należności z tytułu składek ciążące na ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek mogą być umarzane na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. pomimo braku całkowitej ich nieściągalności. Przesłanki uzasadniające umorzenie należnych składek zostały określone w przepisach ww. rozporządzenia. W ocenia Zakładu w sprawie nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności, gdyż Skarżący posiada ustalone prawo do emerytury, z której można prowadzić skuteczną egzekucję, a rzeczone składki przedawniają się po upływie 10 lat licząc od dnia w którym stały się wymagalne. Zakład stwierdził również, że brak jest szczególnych okoliczności przewidzianych dla umarzania należności w trybie ww. rozporządzenie, a to z tej przyczyny że Skarżący nie przedstawił dostatecznych dowodów potwierdzających ubóstwo, klęskę żywiołową czy chorobę. Przy wydawaniu decyzji odmownej Zakład wziął też pod uwagę, że ustalając emeryturę lub rentę nie uwzględnia się okresów za które nie zostały opłacone składki. Zdaniem organu decyzja w przedmiocie umorzenia należności ma charakter uznaniowy, a wystąpienie trudności finansowych płatnika składek nie jest przesłanką umorzenia.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący wskazywał na szereg problemów zdrowotnych (zawał serca, blokadę naczyń krwionośnych, potrzebę wszczepienia bajpasów), konieczność ponoszenia kosztów specjalistycznych badań, zakup drogich leków oraz kosztowne dojazdy do daleko położonych specjalistycznych szpitali. Ponowił przedstawienie okoliczności, które doprowadziły do powstania zadłużenia (przede wszystkim niska dochodowość prowadzonej działalności gospodarczej), wspomniał o kosztach związanych z edukacją dzieci oraz braku winy w powstaniu zadłużenia.
Prezes Zakładu wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji powtarzając argumenty w niej zawarte. Przyznał przy tym, iż stan zdrowia Skarżącego jest zły, niemniej jednak nie może on prowadzić do umorzenia należności w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia z tej przyczyny, że Skarżący posiada stałe źródło dochodów. Prezes Zakładu uznał też, że sytuacja finansowa rodziny nie jest łatwa, jednak pozwala na zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych.
W skardze z dnia 24 kwietnia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Skarżący zarzucił naruszenie § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia poprzez błędne i dowolne przyjęcie, iż nie spełnia on wymogów zawartych w tym przepisie oraz naruszenie zasad współżycia społecznego poprzez nieuwzględnienie sytuacji osobistej i przemian gospodarczych, jakie miały miejsce w przedmiotowym okresie, które były przyczyną powstania zaległości w składkach. W oparciu o te zarzuty Skarżący wniósł o umorzenie połowy składek na ubezpieczenie społeczne za okres od sierpnia 1999 r. do maja 2003 r. i całości odsetek lub w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o umorzenie całości odsetek. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację prezentowaną w toku postępowania administracyjnego, w szczególności wskazując na okoliczności związane z powstaniem zadłużenia, problemy zdrowotne Skarżącego i koszty leczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i wywody zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione.
Odnosząc się do wniosku skargi dotyczącego umorzenia przez Sąd części należności wraz z odsetkami bądź samych tylko odsetek na wstępie należało zauważyć, iż kognicja sądów administracyjnych w odniesieniu do spraw w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na określone fundusze (Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych) została ustanowiona ustawą z dnia 10 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264). Artykuł 10 pkt 26a tej ustawy zmienił - z dniem 1 lipca 2004 r. - brzmienie art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w ten sposób, że wyłączył tą kategorię spraw z zakresu właściwości sądów powszechnych - sądów pracy i ubezpieczeń społecznych i przeniósł do właściwości sądów administracyjnych. Jak wynika z uzasadnienia projektu tej ustawy (dostępny na stronach internetowych www.sejm.gov.pl) wolą ustawodawcy było wyłączenie możliwości umarzania wskazanych wyżej należności przez sądy powszechne, które były władne zmienić decyzję organu i umorzyć określoną kwotę należności (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2000 r., sygn. akt III ZP 15/00, OSNAPU 2000, nr 23, poz. 864).
Zmiana ustawodawcza, o której mowa wyżej, miała charakter fundamentalny w odniesieniu do tego typu spraw. Pamiętać bowiem należy, że o ile sądy powszechne przejmowały wcześniej załatwioną przez Zakład sprawę do dalszego załatwienia, o tyle sąd administracyjny na skutek zaskarżenia decyzji Prezesa Zakładu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego załatwienia, lecz jedynie kontroluje (ocenia) działalność tego organu pod względem zgodności z prawem. Orzeczenie sądu administracyjnego w razie uwzględnienia skargi, rozstrzyga o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązuje organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy. Przejęcie przez sądy administracyjne kompetencji organu administracji publicznej do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wyjście poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (R. Hauser, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, praca zbiorowa, Warszawa 2003, str. 6 i 7).
W związku z powyższym wniosek Skarżącego o umorzenie powyższego zadłużenia nie mógł być - z uwagi na przedstawione wyżej uwarunkowania konstytucyjne i ustawowe - przez Sąd uwzględniony. Jak już wskazano, celem ustawodawcy było, aby poprzez zmianę właściwości sądów - wykluczyć możliwość umarzania należności na etapie postępowania sądowego, co ma się przyczynić do realizacji przez Zakład obowiązku dbałości o stan finansów ubezpieczeń społecznych (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 10 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw - dostępne na stronach internetowych www.sejm.gov.pl).
W skardze oraz w toku postępowania administracyjnego Skarżący szczegółowo nawiązywał do okoliczności, które spowodowały podjęcie decyzji o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej oraz jej przebiegu, zwłaszcza przemian gospodarczych i niskiej rentowności, co w konsekwencji doprowadziło do powstania zaległości. Oceniając ten wątek argumentacji wraz z postawionym na tej podstawie zarzutem naruszenia zasad współżycia społecznego Sąd zwraca uwagę, iż przesłanki umorzenia są zawarte generalnie w dwóch grupach i stanowią je całkowita nieściągalność należności lub - w przypadku jej braku - stan majątkowy i sytuacja rodzinna uniemożliwiająca zapłatę składek. Problemy z zyskownością podejmowanych przedsięwzięć gospodarczych nie są zjawiskiem odosobnionym, ale same w sobie nie zwalniają od obowiązków płacenia składek. Te nie zależą bowiem od dodatniego wyniku finansowego uzyskiwanego przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Poza tym przepisy dotyczące umarzania należności nie przewidują w swoim katalogu przesłanki umorzenia uzależnionej wprost od powodów powstania zadłużenia. To, czym spowodowane było zarejestrowanie działalności gospodarczej i czemu miała ona służyć nie ma więc żadnego znaczenia w przedmiotowym postępowaniu. Nie mogło więc stanowić o wadliwości kontrolowanych decyzji.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia. Przepis ten dotyczy przesłanki związanej z przewlekłą chorobą zobowiązanego, pozbawiającą zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ odwoławczy w tym zakresie uznał fakt złego stanu zdrowia Skarżącego, niemniej jednak powołał się na okoliczność posiadania przez niego stałego źródła dochodów (prawa do emerytury). W takim stanie rzeczy wniosek organu, iż brak jest w sprawie tej przesłanki nie był dowolny i miał umocowanie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach administracyjnych.
Przechodząc natomiast do wskazania przyczyn uchylenia wydanych w sprawie decyzji zważyć należało, że Skarżący inicjując postępowanie wnosił o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ze względu na swoją trudną sytuację materialną. Wprost przywołał przesłankę, o której mowa w przepisie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (karta 73 akt administracyjnych). Zgodnie z treścią tego przepisu Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Decyzje podejmowane na podstawie przytoczonego przepisu rozporządzenia są decyzjami uznaniowymi. O uznaniowym charakterze decyzji świadczy użycie przez prawodawcę w tym przepisie zwrotu "Zakład może umorzyć należności". Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia jednak organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania decyzji spełniającej wymogi określone w przepisach art. 107 § 1 k.p.a. Wręcz przeciwnie, organ prowadząc postępowanie w wyniku, którego ma zostać wydana decyzja uznaniowa ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Dokonana w postępowaniu ocena dowodów nie może nosić cech dowolności.
Zakres postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie określał przepis § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Skoro przepis ten jako przesłankę umorzenia składek wskazuje okoliczność negatywnego wpływu zapłaty zaległych składek na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych ubezpieczonego i jego rodziny, to w niniejszej sprawie organy obydwu instancji wydając decyzje przy uwzględnieniu tego przepisu miały obowiązek szczególnie wnikliwego wyjaśnienia sytuacji majątkowej Skarżącego i ustalenia czy zapłata składek rzeczywiście może zagrozić jego egzystencji. W ocenie Sądu organy powinny były ustalić wysokość osiąganych przez Skarżącego dochodów oraz wysokość ponoszonych przez niego wydatków i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (podkreśl. Sądu). W rozpoznanej sprawie organy obowiązku tego nie wykonały, gdyż nie dokonały w uzasadnieniu decyzji jakiejkolwiek analizy dochodów Skarżącego i jego współmałżonka oraz wydatków jakie są oni zmuszeni ponosić w związku z utrzymaniem rodziny, a w szczególności mocno akcentowanych w toku postępowania wydatków na cele zdrowotne. Zabrakło wykazania jakie wydatki Skarżący i członkowie jego rodziny ponoszą w związku z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych takich jak np. mieszkanie, wyżywienie, ubranie inne koszty stałe bądź okresowe. Wprawdzie w aktach administracyjnych znajdują się materiały, które mogłyby służyć za podstawę do części tych ustaleń, jednakże nie poddano ich ocenie, a w każdym razie nie dano temu wyrazu w treści podjętych rozstrzygnięć. Organ pierwszej instancji bezzasadnie przy tym przyjął, że w sytuacji, gdy Skarżący nie przedstawił w ocenie organu dostatecznych dowodów potwierdzających jego trudną sytuację materialną (ubóstwo), organ nie miał obowiązku z urzędu wyjaśnić zasadności złożonego przez Skarżącego wniosku o umorzenie składek w oparciu o to kryterium. Takie stanowisko stoi w oczywistej sprzeczności z określonym w art. 7 k.p.a. obowiązkiem prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w zakresie stanu faktycznego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z obowiązku tego organów nie mogło zwalniać wezwanie z dnia 4 października 2005 r. wystosowane do Skarżącego (karta 39 akt administracyjnych). Wręcz przeciwnie wezwanie to z uwagi na sposób zredagowania (wyliczenie konkretnych dokumentów) mogło wywołać u jego adresata mylne przeświadczenie, że żadnych innych okoliczności nie ma on obowiązku wykazywać, a zwłaszcza związanych z czynionymi wydatkami. Ponadto, żądany od Skarżącego kwestionariusz o stanie majątkowym (karta 59 akt administracyjnych) również nie zawierał tego typu okoliczności do wykazania. W ocenie Sądu obowiązki zawarte w art. 7 k.p.a. organy by wypełniły, gdyby wezwały Skarżącego do złożenia dodatkowych dowodów ze wskazaniem okoliczności, których dowody te powinny dotyczyć. W przeciwnym razie nie mogą z ewentualnego nie zbadania tych okoliczności, bądź niedostatecznego ich wykazania wywodzić negatywnych skutków w stosunku do Skarżącego, który przecież z własnej inicjatywy próbował określone okoliczności wykazywać (między innymi wydatki na cele zdrowotne). Z tego względu należało uznać, że organy obydwu instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Brak w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji rozważenia wszystkich okoliczności związanych z sytuacją majątkową Skarżącego, a więc związanych z przesłanką umorzenia zawartą w § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia stanowił także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. Zdaniem Sądu naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji, jakich w rozpoznanej sprawie dopuściły się organy obydwu instancji, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art.11 k.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. Uzasadnienie prawne decyzji winno zawierać wskazanie przepisów prawa z przytoczeniem ich treści i chodzi tutaj o przepisy prawa, które regulują skutki prawne faktów wymienionych w uzasadnieniu faktycznym (por. Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Postępowanie Administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s. 663 i nast., a także wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1983 r., sygn. akt I S.A. 178/83, ONSA 1983, Nr 1, poz. 51). W przypadku decyzji uznaniowych, a do takich zaliczają się decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, uzasadnienie decyzji stanowi tę jej część, która ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego przepis prawa materialnego przyznaje organowi prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. W przypadku wniosków o umorzenie składek będą to umorzenie składek bądź odmowa ich umorzenia, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na stwierdzenie czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Z tych względów wady uzasadnienia decyzji uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej, które nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu jest rozstrzygnięciem opartym na obowiązujący przepisach oraz stwierdzonym w oparciu o rzetelne dowody, stanie faktycznym zaistniałym w danej sprawie, który odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie, nosi wszelkie cechy rozstrzygnięcia dowolnego nieopartego na przepisach prawa. Takie uzasadnienie decyzji jest w sposób oczywisty sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.
Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd wskazuje, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu, poza koniecznością wyeliminowania powyższych wadliwości w rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy, należy zagwarantować Skarżącemu możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a. Ocena zebranych w sprawie dowodów powinna odbyć się stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji winno natomiast odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia.
Podkreślić przy tym należy, iż ustawodawca przewidział również częściowe umarzanie należności, zarówno co do poszczególnych składek, jak i samych odsetek. Zatem ponownie podejmując decyzję w sprawie należy także i taką ewentualność rozważyć, szczegółowo ją uzasadniając.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, o czym stanowi art. 152 p.p.s.a. Stosownie zatem do tego przepisu Sąd stwierdził, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.
Skarżący był zwolniony z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Na rozprawie pełnomocnik Skarżącego wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania związanych z dojazdem do Sądu. Sąd zatem w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził od Prezesa Zakładu na rzecz Skarżącego kwotę 170 złotych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło