VII SA/Wa 842/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. znak: [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 105 Kpa, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2004r. sygn. akt 7/IVSA 4574/02, umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek H. W. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...] Prezydenta Miasta [...] o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego z przebudową poddasza na cele mieszkalne przy ulicy P. w S.. W uzasadnieniu wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę wszczętą na wniosek H. W. o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dla w/w inwestycji, po uwzględnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2004r., uznał, iż H. W. nie posiada interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W/w wyrokiem Sąd uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002r. znak: [...] i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...], pomimo, że ustalił, iż H. W. nie ma przymiotu strony. Tymczasem w swojej decyzji organ I instancji nie kwestionował interesu prawnego skarżącej do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji podważył jedynie zasadność jej zarzutów co do wystąpienia wad decyzji mogących skutkować jej nieważnością. Od w/w decyzji Wojewody [...] odwołanie złożyła H. W.. Zdaniem odwołującej się organ I instancji bezpodstawnie odmówił jej interesu prawnego, ponieważ to ona jest właścicielką działki nr [...] (która stanowi drogę) sąsiadującą z działką nr ew. [...], na której realizowana jest sporna inwestycja. Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2006r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek H. W.. W przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek podmiotu nie posiadającego przymiotu strony, postępowanie takie powinno być umorzone. Z akt sprawy wynika, iż sporna inwestycja umiejscowiona została na działce oznaczonej nr [...]. H. W., występująca z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jest właścicielką działki nr [...], która nie sąsiaduje bezpośrednio z działką nr [...]. Działki te przedziela działka o nr [...] należąca do Skarbu Państwa. Jest to droga dojazdowa. Wobec powyższego organ stwierdził, iż H. W. nie na interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa. H. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006r. Zarzuciła decyzji naruszenie art. 28 Kpa, art. 105 Kpa, art. 138 § 1 Kpa, art. 157 § 2 i 3 Kpa oraz wniosła o jej uchylenie. Wskazała, iż była uczestnikiem postępowania o zasiedzenie nieruchomości nr [...], o czym świadczy orzeczenie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2002r. o sygn. akt [...] oddalające wniosek Skarbu Państwa o zasiedzenie w/w działki. Zdaniem skarżącej przeczy to twierdzeniom organu jakoby nie była uczestnikiem tego postępowania a Skarb Państwa był właścicielem działki nr [...]. Ponadto wskazała, że działka nr [...] nie jest drogą publiczną, ponieważ nie została zakwalifikowana do sieci dróg miejskich. Jest to zwykła miedza należąca do jej działki nr [...], dlatego też skarżąca ma interes prawy i jest stroną w sprawie pozwolenia na budowę. Dodatkowo podniosła iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zastosował się do zaleceń wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2004r., a ponadto organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o sfałszowane dokumenty, o czym wcześniej sygnalizowała. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu. W rozpoznanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności umożliwia weryfikację poza kontrolą instancyjną rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Służy ono sprawdzeniu, czy w trybie zwykłym sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z prawem. Tryb ten może zostać uruchomiony tylko w razie zaistnienia wad określonych w art. 156 § 1 Kpa. Jest poza sporem, że prawo żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przysługuje stronie. Wynika to z treści art. 157 § 2 Kpa. Zgodnie zaś z art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dodatkowo wskazać należy, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem zakwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994r., II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32). W kwestii interesu prawnego H. W. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego i przebudowę poddasza organy obu instancji, orzekające po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2004r., zajęły zgodnie negatywne stanowisko. Zgodzić należy się z ustaleniami organu, iż skarżąca H. W. nie posiada interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2002r. Jak wynika z akt postępowania, inwestycja objęta przedmiotowym pozwoleniem na rozbudowę budynku mieszkalnego realizowana ma być na działce nr [...], która nie graniczy z działką nr [...] należącej do skarżącej. Obie nieruchomości dzieli działka nr [...] stanowiąca drogę dojazdową. Bez znaczenia przy tym dla niniejszego postępowania pozostaje podniesiony przez skarżącą argument, iż Sąd Rejonowy w sprawie [...] oddalił wniosek Skarbu Państwa o zasiedzenie działki nr [...]. Nieuregulowany stan prawny nieruchomości nr ew. [...] nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu, a jedynie okoliczność, iż jest to odrębna działka ewidencyjna, której położenie przesądza, iż nieruchomość należąca do skarżącej nie graniczy z terenem objętym inwestycją. Twierdzenie skarżącej, iż działka nr [...], jest "zwykłą miedzą" i przynależy do jej działki jest, jak to ustalił organ, całkowicie bezpodstawne. W toku postępowania H. W. w żaden sposób nie udokumentowała swoich praw do tej nieruchomości. Brak interesu prawnego przesądza o tym, że skarżąca nie mogła skutecznie domagać się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2002r. Ustalenie powyższego, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2004r., oznacza, iż wszczęte postępowanie na wniosek podmiotu nie będącego stroną w sprawie postępowania o stwierdzenie nieważności, zostało prawidłowo umorzone. Wobec zarzutów skarżącej, należy wyjaśnić, iż decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga merytorycznie sprawy - wydanie decyzji o umorzeniu postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z 5 września 2002r., sygn. akt SA/Sz 3020/00, publ. Lex Polonica). Organ w oparciu o art. 105 § 1 Kpa nie bada merytorycznie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a jego merytoryczne rozpoznanie (tj. wydanie merytorycznej decyzji) bez uprzedniego zbadania kwestii formalnych, stanowiłoby naruszenie prawa procesowego, skutkiem którego winno być uchylenie błędnie wydanego aktu. W związku z powyższym rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie należy uznać za prawidłowe. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.