I SA/Wa 562/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-16

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Akademia [...] 1 w K. nabyła prawo własności nieruchomości Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. na podstawie art. 256 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jeśli wywodziła prawo użytkowania wieczystego z notatki służbowej z 1977 r., a nie z decyzji administracyjnej lub umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Akademia [...] 1 w K. nie wykazała posiadania prawa użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości na dzień 1 września 2005 r. Prawo to nie mogło powstać z mocy prawa na podstawie samej notatki służbowej z 1977 r., która nie stanowiła decyzji administracyjnej ani umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, a jedynie porozumienie między uczelniami. Brak takiego dokumentu uniemożliwił stwierdzenie nabycia prawa własności na podstawie art. 256 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
Stan faktyczny
Akademia [...] 1 w K. wniosła skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa własności udziału w nieruchomości Skarbu Państwa. Akademia twierdziła, że nabyła prawo użytkowania wieczystego na podstawie notatki służbowej z 1977 r. dotyczącej podziału domów studenckich i przekazania jej do eksploatacji jednego z budynków. Organy administracji uznały, że brak jest dokumentów potwierdzających prawo użytkowania wieczystego Akademii [...] 1 w K., a prawo to widnieje w księdze wieczystej na rzecz Akademii [...] 2 w K.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie : sędzia WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2006 r. sprawy ze skargi Akademii [...] w K. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...] Minister Transportu i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Akademię [...] 1 w K. prawa własności udziału [...] części nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...]. W uzasadnieniu decyzji podano następujący stan faktyczny: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., wydaną na podstawie art. 256 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez Akademię [...] 1 w K. prawa własności udziału [...] części nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...]. Od powyższej decyzji odmownej Akademia [...] 1 w K., złożyła odwołanie. Rozpatrując odwołanie organ II instancji ustalił, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez Akademię [...] 2 w K. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonej jako działki nr [...] i [...], obręb [...], gdyż prawo użytkowania wieczystego Akademii [...] 2 w K. do powyższych działek wynika z księgi wieczystej (KW [...]). Akademia [...] 1 w K. natomiast wywodzi prawo użytkowania wieczystego do [...] części nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...] w szczególności z notatki służbowej z dnia [...] grudnia 1977 r. dotyczącej podziału trzech domów studenckich oraz znajdujących się w nich miejsc noclegowych i protokołu z dnia [...] sierpnia 1978 r., dotyczącego przekazania Akademii [...] 1 Domu Studenckiego Nr [...] do eksploatacji. Dokumenty te, jak również inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie wskazują, iż ułamkowa część spornego gruntu była w użytkowaniu wieczystym Akademii [...] 1 w K., a także brak jest dokumentów, aby Akademia [...] 1 w K. uzyskała to prawo w trybie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.). W świetle akt ,prawem użytkowania wieczystego dysponowała tylko Akademia [...] 2 w K., ujawniając to prawo w księdze wieczystej. Ewentualne kwestionowanie praw ujawnionych w księdze wieczystej nie należy zaś do postępowania administracyjnego. Skoro Akademia [...] 1 w K. nie przedstawiła żadnego prawnego dokumentu o posiadaniu prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...] lub jej części, to brak jest podstaw do stwierdzenia nabycia prawa własności w trybie w/w art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 roku. Organ administracji publicznej uznał, że nie jest upoważniony do orzekania w tym postępowaniu o nabyciu prawa użytkowania wieczystego przez szkoły wyższe, a więc i przez Akademię [...] 1 w K. Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...] wniosła Akademia [...] 1 w K., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Zdaniem skarżącej decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 75 § 1 w związku z art. 76 oraz art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi podano, że w latach 1977-1978 na działce - oznaczonej obecnie jako działka ewidencyjna nr [...] obręb nr [...] - zostały wybudowane trzy bliźniacze domy studenckie. Ich budowa była wspólnym przedsięwzięciem Akademii 1 i Akademii 2 w K. prowadzonym na podstawie decyzji Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia [...] grudnia 1973 roku pod nazwą "Domy Studenckie Akademii 1 [...] i Akademii 2 [...]" . Jak wynika z protokołu przekazania/przejęcia do eksploatacji Domu Studenckiego Nr [...] (obecnie: DS "[...]") z dnia [...] sierpnia 1978 roku, funkcję inwestora dla obiektu oznaczonego obecnie DS "[...]" pełniła Akademia [...] 1 w K., która przejęła budynek do eksploatacji. Zgodnie z porozumieniem z dnia [...] grudnia 1977 roku pomiędzy rektorami obu uczelni - spisanym w postaci dokumentu zatytułowanego "notatka służbowa" - budynek nr [...] przejęła "w zarządzanie i administrowanie" Akademia [...] 1 w K., natomiast pozostałe dwa budynki (obecnie DS Nr [...], DS Nr [...]) przejęła Akademia [...] 2. Dokument ten był- zdaniem skarżącego- de facto porozumieniem w sprawie przekazania gruntu, na którym obecnie znajduje się Dom Studencki "[...]", będącym w istocie przekazaniem użytkowania terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach ( t.j. Dz. U.z 1969 r. Nr 22 poz. 159 ze zm. ) . Przypisywanie takiego właśnie charakteru prawnego temu porozumieniu jest w pełni uzasadnione, został on bowiem podpisany przez ówczesnych rektorów obu szkół wyższych, a zatem osoby upoważnione do reprezentowania uczelni na zewnątrz i zawierania tego typu porozumień. Na podstawie wspomnianego wyżej porozumienia Akademia [...] 1 w K. nabyła prawo użytkowania gruntu, którego dotyczy niniejsze postępowanie. Prawo to ulegało następnie przekształceniom ex lege na podstawie kolejno art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 22 poz. 99 ze zm. ) - w prawo zarządu, a następnie na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym - w prawo użytkowania wieczystego. Obecnie, zgodnie z przepisem art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym z dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. 1 września 2005 roku) grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stają się jej własnością. Skarżący zarzucił ponadto Ministrowi Transportu i Budownictwa, niedokonanie oceny zaskarżonej decyzji pod kątem zarzutów podniesionych przez Akademię [...] 1 w K. w odwołaniu od tej decyzji. Podniósł, że figurujący w księdze wieczystej wpis prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki na rzecz Akademii [...] 2 w K. nie może jest jedyną i wystarczającą przesłanką do wydania decyzji odmownej. W ten sposób zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, ukonstytuowanej w art. 7 k.p.a. Zdaniem skarżącej Akademii [...] 1 w K., przedstawiła ona dokumenty prawne, z których wynikało posiadanie prawa użytkowania wieczystego. Przede wszystkim dokumentem takim jest notatka służbowa z dnia [...] grudnia 1977 roku podpisana przez Rektora Akademii [...] 2 w K. prof. dr hab. T. W. oraz Rektora Akademii [...] 1 w K. prof. dr hab. A. F. "w sprawie podziału trzech domów studenckich oraz znajdujących się w nich miejsc zlokalizowanych przy Al. [...]". Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniósł się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Stanowi to rażące naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa, nakładającego na organ administracyjny obowiązek należytego uzasadniania swoich rozstrzygnięć. Minister Transportu i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 roku nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Wywody skargi ograniczają się do polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji i jej nie podważają. Problemem prawnym wymagającym natomiast rozstrzygnięcia w sprawie jest kwestia warunków nabycia prawa nieruchomości określonych w art. 256 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym. (Dz. U. z 2005 roku Nr 164 poz. 1356) Zgodnie z tym artykułem z dniem wejścia w życie powołanej wyżej ustawy tj. z dniem 1 września 2005 roku grunty skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni stają się jej własnością. Nabycie prawa stwierdza w drodze decyzji wojewoda. Z treści tego przepisu wynika więc, że podstawową przesłanką do nabycia prawa własności było legitymowanie się przez uczelnię prawem użytkowania wieczystego. Skarżący wywodzi swoje prawo użytkowania wieczystego z treści notatki służbowej z dnia [...] grudnia 1977 roku sporządzonej z rozmowy rektorów Akademii [...] 2 w K. i Akademii [...] 1 w K. w sprawie podziału trzech domów studenckich zlokalizowanych przy Al. [...]. Zdaniem skarżącego dokument ten, to w istocie przekazanie użytkowania terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Prawo to ulegało następnie przekształceniom ex lege na podstawie kolejno art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - w prawo zarządu, a następnie na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym - w prawo użytkowania wieczystego. Została więc spełniona przesłanka określona w art. 256 powołanej ustawy o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym uczelnia ma legitymować się prawem użytkowania wieczystego. Z takim twierdzeniem skrżącej nie można się zgodzić, gdyż prawo użytkowania wieczystego gruntu nie jest stanem faktycznym, lecz sytuacją prawną, której powstanie i wygaśniecie uregulowane jest w przypisach prawnych. W świetle art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku, państwowe jednostki i organizacje społeczne winny się legitymować decyzją właściwego organu administracji państwowej o oddaniu im gruntu państwowego w użytkowanie wieczyste, bądź w odniesieniu do jednostek państwowych, przekazujących sobie grunt bez zmiany sposobu jego użytkowania, decyzją jednostki nadrzędnej nad jednostką przekazującą, wydana po zasięgnięciu opinii właściwego organu administracji państwowej (§8 ust.1 rozporządzenia Rady ministrów z dnia 31 maja 1962 roku w sprawie przekazywania terenów w miastach lub osiedlach tj. Dz. U. z 1969 roku nr 3 poz. 19). Takiej decyzji skarżący nie przedstawił, zasadnie więc organ uznał, że Akademia [...] 1 nie legitymowała się w dniu 1 września 2005 roku prawem użytkowania wieczystego. Za niezasadne tym samym należy uznać zarzuty wskazane w skardze dotyczące naruszenia przepisów art. 77 i 80 kpa, które nakazują organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, gdyż organ administracji prawidłowo ocenił dowód w postaci notatki służbowej z dnia [...] grudnia 1977 roku. Również za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 76 §1 kpa przez nie uznanie treści tej notatki za dokument urzędowy świadczący o tym, że Akademia [...] 1 w K. była zarządcą domu studenckiego "[...] i współzarządcą gruntów w obrębie działki nr [...], który to zarząd na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 roku przekształcił się w prawo użytkowania wieczystego. Zgodnie bowiem z tym ostatnim przepisem, prawo użytkowania wieczystego powstało z mocy prawa, ale żeby skutecznie powoływać się na to prawo, podmiot musiał się wykazać decyzją lub umową, mocą której przyjął prawo zarządu od swego poprzednika, co oznacza, że na dzień wejścia w życie ustawy winien dysponować prawem zarządu do nieruchomości (tak NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2001 roku LEX nr 54 195). Natomiast na podstawie akt sprawy nie można uznać, że dokumenty takie istnieją . Z tych względów sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło