II OZ 1028/06

II OZ 1028 / 06 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Gl 780/05 w przedmiocie oddalenia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie 2. przyznać skarżącemu M. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. II OZ 1028/06 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek M. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2005 r. w przedmiocie obowiązku meldunkowego. Powyższe postanowienie wydane zostało w wyniku powtórnego rozpoznania sprawy przez Sąd pierwszej instancji, bowiem postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2005 r. odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy uchylone zostało postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wykonał ciążącego na nim z mocy art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. obowiązku wezwania skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego i dochodów, a ponadto nie dokonał oceny dokumentacji dołączonej do pisma procesowego z dnia 29 września 2005 r. Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznający wniosek o przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej stwierdził, iż analiza uzupełnionego oświadczenia i załączonych do niego dokumentów źródłowych nie pozwala na uznanie przez Sąd, że skarżący wykazał, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1pkt 1p.p.s.a.), jak również tego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarżący korzysta z urlopu bezpłatnego, toczy spór sądowy w związku z pozbawieniem go prawa do zasiłku chorobowego, nie pobiera on też żadnych innych zasiłków i nie korzysta ze świadczeń społecznych. Kontynuując swój wywód dotyczący dodatkowej dokumentacji Sąd wskazał, że termin spłaty pożyczki w wysokości 4500 złotych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych upłynął w lipcu 2005 r., w 2004 r. skarżący uzyskał przychód ze stosunku pracy wysokości 24.704,52 złotych, 13 grudnia 2005 r. skarżący został zobowiązany do ponoszenia miesięcznych kosztów utrzymania dwojga dzieci w kwocie 500 złotych. Zdaniem Sądu I instancji dane przedstawione przez skarżącego nie wskazywały na zasadność zwolnienia wnioskodawcy od ponoszenia kosztów sądowych bowiem o przyznaniu takiego zwolnienia decydujące znaczenie obok uzyskiwanych dochodów mają także "...możliwości zarobkowe.." wnioskodawcy. Sąd podkreślił, iż skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów pismem z dnia 29 czerwca 2005 r. natomiast wniosek o urlop bezpłatny złożył 1 września 2005 r. Ponadto uiszczenie tak niskiej kwoty wpisu (100 zł), biorąc pod uwagę wskazane przez skarżącego okoliczności nie spowoduje uszczerbku, o jakim mowa w art. 246 p.p.s.a. Nie stanowi to też ograniczenia dla realizacji wyrażonego w Konstytucji prawa do sądu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. S., domagając się zmiany tegoż postanowienia i przyznania mu prawa pomocy. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w dniu 4 sierpnia 2005 r. t. j. w sześć dni przed pozbawieniem go prawa do zasiłku chorobowego i w dwanaście dni przed wydaniem zakazu wydawania zwolnień lekarzowi rodzinnemu, u którego leczył się od 15 marca 2005 r. Zasądzone na rzecz dzieci skarżącego alimenty przekraczały 60 % jego zarobków, a ponadto był on także obciążony z tytułu spłaty pożyczki mieszkaniowej. Skarżący podał także, że ze względu na stan zdrowia od 22 września 2005 r. po dzień dzisiejszy przebywa na urlopie bezpłatnym kontynuując dalsze leczenie i korzystając z pomocy znajomych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Przede wszystkim trzeba wyjaśnić, iż przesłanki jakie musi spełnić osoba fizyczna, aby nastąpiło przyznanie jej prawa pomocy, czy w zakresie całkowitym, czy też częściowym określono tylko w przepisie art. 246 p.p.s.a. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sposób więc sformułowania przepisu art. 246 p.p.s.a. wskazuje, że w razie spełnienia warunków, o których mowa w § 1 pkt 1 lub 2 osobie fizycznej należy przyznać prawo pomocy w zakresie - odpowiednio - całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Dopełnienia innych warunków przez osoby fizyczne ubiegające się o przyznanie im prawa pomocy ustawodawca nie nałożył. Nie znajduje wobec tego żadnego uzasadnienia dokonywanie czy to oceny możliwości zarobkowych wnioskodawcy, czy też wskazywanie, aby strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wydatki związane z postępowaniem sądowo - administracyjnym planowała przed wszczęciem takiego postępowania. Przytaczane w tym zakresie orzecznictwo Sądu Najwyższego, jako odnoszące się do zupełnie innego stanu prawnego nie znajduje zastosowania przy obecnej regulacji zawartej w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie zresztą ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeprowadził postępowanie w celu ustalenia, czy spełniona została dyspozycja wskazanego na wstępie przepisu, pozwalająca na uwzględnienie wniosku strony skarżącej. Dokonane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia w oparciu o dokumentację przedłożoną dodatkowo przez skarżącego w trybie art. 255 p.p.s.a. dawały podstawy do uznania zasadności wniosku skarżącego co do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, bowiem skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na te koszty nie składa się tylko wpis sądowy, jak przyjął to Sąd pierwszej instancji, ale również, czego nie można wykluczyć, opłaty od ewentualnej skargi kasacyjnej, czy też zażaleń. Odnosząc się do kwestii posiadania przez skarżącego środków na pokrycie wydatków związanych z niniejszym postępowaniem, zauważyć trzeba, iż w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji nie przedstawił, aby skarżący posiadał takowe środki, ale wskazał na "możliwości zarobkowe " skarżącego, a jednocześnie podkreślił, iż skarżący przebywając na urlopie bezpłatnym ma zobowiązania finansowe związane z kosztami utrzymania dzieci. Tak więc w okolicznościach rozpoznawanej sprawy do wniesionego zażalenia ma zastosowanie art. 188 p.p.s.a., ponieważ istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyprowadzenia jedynie odmiennych wniosków ze stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym postanowieniu. Odmowa przyznania prawa we wnioskowanym przez skarżącego zakresie w sytuacji, gdy na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym postanowieniu wniosek ten powinien być uwzględniony, jest naruszeniem przepisów innych niż naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 188 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżącemu poprzez jego uwzględnienie.