II SA/Kr 1273/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Grażyna Firek AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 10 zł. ( dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz.U. Nr 106 z 2000 r poz. 1126 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz.U. Nr 98 z 2000 r poz.1071) nałożył na M. K. obowiązek wykonania w terminie do dnia [...] czerwca 2003 r. czynności mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami, wiaty magazynowej stalowej, przylegającej do piętrowego budynku gospodarczego, znajdującej się na działce Nr [...] przy ul. B. w S.. W uzasadnieniu podniesiono, iż postępowanie w sprawie przedmiotowej wiaty było przedmiotem rozpatrywania organów l i II instancji, jak również przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po przeprowadzeniu kolejnych oględzin w dniu [...].02.2003 r., ustalono, iż przedmiotowa wiata została wykonana samowolnie i narusza przepisy techniczno-budowlane bowiem nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. K., zarzucając, iż decyzja jest dla niego krzywdząca. Organ pominął zupełnie fakt istnienia w granicy działek ściany przeciwpożarowej z grubej blachy stalowej. Decyzją z dnia 25 kwietnia 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] marca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że "bezsporny jest fakt, że przedmiotowa wiata została wybudowana samowolnie w latach 70 - tych, bowiem Pan M. K. nie przedstawił żadnego dowodu świadczącego w sposób jednoznaczny, że jej budowa była objęta jakimkolwiek pozwoleniem na budowę, na które się powołuje." W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M. K. podtrzymał zarzuty zgłoszone w odwołaniu. Podniósł ponadto, że decyzja WINB naraża go na zbyteczne koszty. Zdaniem skarżącego postępowanie wyjaśniające jest niewystarczające, gdyż organ nadzoru budowlanego nie wykazał w żaden sposób, że nie zostało wydane pozwolenie na budowę przedmiotowej wiaty, która została wykonana legalnie w latach 70-tych przez jego ojca, mimo, iż nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące tego obiektu. Działka zaś sąsiednia w dacie budowy była niezabudowana i nieprzeznaczona pod zabudowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził, iż nie można uznać zarzutu M. K., że organy nie wykazały, iż przedmiotowa wiata została wybudowana samowolnie, bowiem to M. K. twierdząc, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w latach 70-tych na podstawie pozwolenia na budowę faktu tego nie udowodnił. Mimo bowiem wezwania przez organ l instancji pismem z dnia [...].09.1998 r. M. K. nie przedłożył pozwolenia na budowę przedmiotowej wiaty, co spowodowało uznanie przez organy, że budowa wiaty była wykonana samowolnie. Obowiązujące bowiem w dacie budowy obiektu (lata 70-te) przepisy zobowiązywały właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych. W świetle powyższego przepisu argument skarżącego, że nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące tejże wiaty przemawia na jego niekorzyść. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie w dniu [...] maja 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za zasadną. W przedmiotowej sprawie podstawą do wydania zaskarżonej decyzji było stwierdzenie, że przedmiotowa wiata została wykonana samowolnie, bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Ustalenie powyższe oparto na stwierdzeniu, iż mimo wezwania organu do przedłożenia pozwolenia na budowę, na podstawie, którego wg oświadczenia M. K., wiata została wybudowana w latach 70-tych przez jego ojca, W. K., skarżący "nie udowodnił tego". W związku z powyższą podstawą ustaleń, zarzut skarżącego dotyczący naruszenia procedury administracyjnej przez przeprowadzenie niewystarczającego postępowania wyjaśniającego, gdyż organ nadzoru budowlanego nie wykazał w żaden sposób, że nie zostało wydane pozwolenie na budowę przedmiotowej wiaty, która została wykonana legalnie w latach 70-tych przez jego ojca, mimo, iż nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące tego obiektu, uznać należy za zasadny. Podstawowa dla rozstrzygnięcia nin. sprawy kwestia, czy wiata została wybudowana samowolnie, czy też na podstawie pozwolenia na budowę nie została wyjaśniona, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Brak ustaleń w powyższym zakresie w zaskarżonej decyzji stanowi uzasadnioną podstawę do jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu l instancji. Art.7. kpa stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, natomiast zgodnie z art. 77 §1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W związku z przytoczonymi przepisami, z których jednoznacznie wynika, iż to organ administracji publicznej (a nie strona) jest obowiązany podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (zebrać materiał dowodowy, a następnie go rozpatrzyć) błędne jest stanowisko zarówno organu l instancji, jak i II instancji, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, że z faktu, iż strona nie przedłożyła pozwolenia na budowę wiaty, wynika iż została ona wybudowana bez takiego pozwolenia. Ciężar udowodnienia zaistniałego faktu spoczywa bowiem na organie, a nie na osobie, która z tego faktu wyprowadza skutki prawne. W konsekwencji prowadzenie postępowania w oparciu o zasadę obowiązującą w postępowaniu cywilnym, a nie w postępowaniu administracyjnym, skutkować musiało niewyjaśnieniem przez organ stanu faktycznego sprawy. Niedysponowanie przez stronę dokumentem powinno być wzięte pod uwagę, nie może jednak zwalniać organów od przeprowadzenia postępowania dowodowego, szczególnie, że strona powołuje się na ten dokument od 1998 r. podnosząc, iż pozwolenie na budowę wydane jego ojcu zostało przedłożone Urzędowi Miasta i Gminy w S. wraz z dokumentami o pozwolenie na rozbudowę domu i zakładu. Organ nie wyjaśnił powyższego, zwracając się do ww. rzędu. Ponadto nie podjęto żadnych innych prób ustalenia, czy na istniejący od ponad 30 lat obiekt wydane zostało pozwolenie na budowę. Na rozprawie pełnomocnik organu przyznał, iż istnieją księgi rejestrów wydawanych przed rokiem 1995 pozwoleń na budowę, ale "ktoś zainteresowany musiałby się zwrócić o to, aby je sprawdzić, a ponadto podać rok budowy". Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późn. zmianami). Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ma na celu wyjaśnienie i rozważenie całokształtu okoliczności rozpatrywanej przez organy administracyjne sprawy. Organy administracyjne maja bowiem obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 Kpa i znajduje szczegółowe uzupełnienie w treści art. 77 Kpa, który nakazuje zbieranie i rozpatrywanie całego materiału dowodowego. Obowiązkiem organu jest również podanie przyczyn, z powodu, których odmawia przeprowadzenia wnioskowanych przez strony środków dowodowych. Rozpatrując ponownie sprawę organ l instancji zobligowany będzie zatem, do uzupełnienia postępowania dowodowego celem ustalenia, czy przedmiotowa wiata została wydana na podstawie pozwolenia na budowę i w zależności od ustaleń w tym zakresie, wyda stosowną decyzję, szczegółowo uzasadniając jej podstawę prawną i faktyczną. O kosztach Sąd orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1ww. ustawy, w pkt.2 sentencji wyroku.