II SA/Bd 636/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "E." Sp. z o.o. w O. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie pożyczki z Funduszu Pracy oddala skargę II SA/Bd 636/06 Uzasadnienie Przedsiębiorstwo "E." Sp. z o.o. w O. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] , który działając na podstawie art. 18 ust. 4a, 4b i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze. zm.) w związku z art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2006r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia niespłaconej pożyczki i odsetek. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] 1998r. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w B. zawarł ze skarżącym umowę pożyczki z Funduszu Pracy Nr [...] na kwotę 20 000,-zł na zorganizowanie jednego dodatkowego miejsca pracy dla osoby bezrobotnej. Zabezpieczenie pożyczki poręczyły następujące osoby fizyczne: Leszek M., Piotr B. i, Hanna P. i Barbara Z. Skarżący zaprzestał dokonywania spłat rat pożyczki w umownych terminach po wniesieniu 5 rat (ostatnia wpłata w dniu 20 stycznia 2000 r.), gdy tymczasem jako pożyczkobiorca zobowiązał się zgodnie z umową do spłaty pożyczki wraz z należnymi odsetkami w terminie najpóźniej do dnia 31 lipca 2001 r. poprzez wniesienie 8 rat płatnych co kwartał. Skarżący po zaprzestaniu spłaty rat pożyczki wystąpił najpierw z wnioskiem o odroczenie pozostałej do spłaty pożyczki wraz odsetkami oraz o rozłożenie istniejącego wówczas zadłużenia na 8 nowych rat, a następnie o umorzenie w całości lub w części istniejącego zadłużenia. Ostatecznie skarżący sprecyzował żądanie w dniu [...] 2004 r. i wniósł o umorzenie w całości niespłaconej pożyczki, powołując się na względy społeczno - gospodarcze określone w art. 18 ust. 4a pkt. 5 w/wym. ustawy, na trudną sytuację ekonomiczną firmy spowodowaną podpaleniem należącego do niej budynku. Prezydent Miasta B. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] 2006 r. odmówił skarżącemu umorzenia pozostałej do spłaty pożyczki w kwocie 13.600 zł z odsetkami w wysokości 4.155,38 zł. Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2006 r. Przedsiębiorstwo "E." Sp. z o.o w O., wniosło odwołanie do Wojewody [...], podnosząc, że nie wzięto pod uwagę najważniejszej w sprawie okoliczności - strat poniesionych przez pożyczkobiorcę na skutek podpalenia budynku będącego jego własnością. Zdaniem skarżącego spłata pożyczki spowoduje redukcję miejsc pracy. Organ II instancji nie uwzględnił odwołania. W motywach uzasadnienia Wojewoda powołał się na przepis art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który zawiera przesłanki do umorzenia części lub w całości pożyczki. Zdaniem organu żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie wystąpiła. Dodatkowo za brakiem podstaw do uwzględnienia żądań zawartych w odwołaniu zdaniem Wojewody przemawia przepis art. 18 ust. 4b cyt. wyżej ustawy, który stanowi, że umorzenie pożyczki, za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o którym mowa w ust. 4a, zachodzą co do wszystkich zobowiązanych – pożyczkobiorcy i poręczycieli. Nadto organ I instancji w niniejszej sprawie otrzymał od Powiatowej Rady Zatrudnienia w B. opinię negatywną, co do umorzenia niespłaconej pożyczki i dokonał przed podjęciem zaskarżonej decyzji oceny odnośnie sytuacji finansowej wszystkich właścicieli. Wojewoda w swoich ustaleniach za wystarczające przyjął dowody Powiatowego Urzędu Pracy w B. odnośnie sytuacji finansowej skarżącego oraz poręczycieli uzyskane w toku postępowania od właściwych ośrodków pomocy społecznej i urzędów skarbowych. Dowody te odzwierciedlają sytuację materialną i bytową osób zobowiązanych do spłaty pożyczki. Organ ustalił, że poręczycielka, Barbara Z., zmarła w dniu [...] 2005 r., a pozostali poręczyciele (tj. Leszek M., Piotr B. i Hanna P.) nie są zarejestrowani jako bezrobotni i nie korzystają ze środków finansowych pomocy społecznej. Z informacji przekazanych przez Naczelników Urzędów Skarbowych (Pierwszego i Trzeciego ) w B. wynika, że: • poręczyciel Piotr B. w 2004 r. osiągnął dochód z tyt. prowadzonej działalności gospodarczej, w kwocie 1.153,89 zł (za 2005 r. brak jeszcze danych), • poręczyciel Hanna P. w latach 2004-2005 nie osiągała żadnych dochodów, • poręczyciel Leszek M. uzyskuje stały dochód z tyt. otrzymywanej renty inwalidzkiej oraz dodatkowo z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej i z działów specjalnych produkcji rolnej; łączny jego dochód za 2004 r. wyniósł 11.794,52 zł (w tym. 8.639,66 zł z tytułu renty i 3.071,86 zł z tyt. działalności gospodarczej), natomiast za rok 2005 za 11 miesięcy 2005 r. Leszek M. wykazał dochód w kwocie 3.031,00 zł, a więc na poziomie roku poprzedniego, • pożyczkobiorca (PW P-U-H "E." Sp. z o.o. w O.) co prawda za 2004 r. wykazał stratę podatkową w wysokości 28.941,60zl, ale wg deklaracji CIT-2 złożonej w organie podatkowym w dniu [...] 2005 r. wykazał dochód w kwocie 11.271,10 zł. Na podstawie ustalonego stanu faktycznego Wojewoda [...] przyjął, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zadłużenia, gdyż zabezpieczenie pożyczki stanowi poręczenie osób fizycznych, które solidarnie odpowiadają za jej spłatę. Fakt, że pożyczkobiorca wykazuje dochód za 2005 r., a jeden z poręczycieli - Leszek M. - uzyskuje stałe dochody z tyt. renty oraz dodatkowo z tyt. prowadzonej działalności gospodarczej, w świetle cyt. wyżej przepisów art. 18 ust. 4a i ust. 4b stanowi brak podstaw prawnych do umorzenia niespłaconej pożyczki, ponieważ są to dochody umożliwiające pożyczkodawcy dochodzenie należności zgodnie z warunkami przewidzianymi w umowie pożyczki bez względu na straty i okoliczności, na które powołuje się wnoszący odwołanie. Odpowiedzialność solidarna poręczyciela za zadłużenie oznacza, że pożyczkodawca ma prawo dochodzić spłaty zaległego zadłużenia zarówno od pożyczkobiorcy jak i od każdego z poręczycieli, według swego uznania, uwzględniając ich możliwości i sytuację majątkową. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...], w której zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył stan faktyczny sprawy. Wskazał, że w dniu [...] 2003 r. doszło do pożaru, w wyniku którego spłonęły dwa budynki należące do spółki wraz z urządzeniami, częścią produkcji i materiałów, w skutek czego Spółka straciła możliwość prowadzenia produkcji jak i zgromadzony majątek. W celu podjęcia działalności Spółka zaciągnęła pożyczki, kredyty, zawarła umowy leasingowe. Te działania doprowadziły do stworzenia nowych 9 miejsc pracy. Cały zysk przedsiębiorstwa przeznaczony jest na spłatę kredytów i dalsze inwestowanie. Wniosek o umorzenie pożyczki Spółka złożyła w dniu [...] 2004 r. W rozmowach z Urzędem Pracy zapewniano zarząd Spółki, że zapadnie decyzja o umorzeniu nie spłaconej części pożyczki. W związku z powyższym zaciągnięto kredyt na zakup towarów. Za krzywdzące skarżący uważa długotrwałe prowadzenie postępowania, które ma wpływ na wysokość odsetek od niespłaconej pożyczki. Zdaniem skarżącego art. 18 ust. 4a pkt 5 i ust 4b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie wiąże decyzji o ewentualnym umorzeniu pożyczki z osiąganym dochodem przez poręczycieli czy pożyczkobiorcę. Przepis ten zezwala na umorzenie pożyczki o ile za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne. Skarżący wywodzi, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano dlaczego nie zastosowano tej podstawy umorzenia pożyczki, a ograniczono się do oceny dochodów poręczycieli i pożyczkobiorcy. Z uwagi na to, że organ administracji nie rozważył względów społecznych przemawiających za umorzeniem pożyczki, a ograniczył się wyłącznie do ustalenia sytuacji finansowej osób odpowiedzialnych za spłatę pożyczki skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 z późn. zm) - dalej P.p.s.a. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia niespłaconej pożyczki i odsetek oparte zostały na uznaniu administracyjnym wynikającym z przepisu prawa materialnego zawartego w art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Rozstrzygnięcie sprawy powierzone jest tzw. uznaniu administracyjnemu, wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz daje organowi możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany - Sąd bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej wydając zaskarżone rozstrzygnięcia stwierdziły brak przesłanek do umorzenia pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, więc brały pod uwagę przesłankę szczególnych względów gospodarczych i społecznych zawartą w pkt 5 powyższego przepisu. Umorzenie pożyczki na podstawie przepisu art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze. zm) jest możliwe w sytuacji wykazania nieściągalności pożyczki. Jeżeli pożyczka została poręczona przez osoby fizyczne, to nieściągalność pożyczki należy wykazać po stronie poręczycieli solidarnie zobowiązanych do spłaty pożyczki oraz po stronie pożyczkobiorcy. Nie stanowi przesłanki do umorzenia pożyczki trudna sytuacja finansowa pożyczkobiorcy, która nie jest tożsama z nieściągalnością pożyczki. W ocenie Sądu okoliczność pożaru i związane z nim straty spółki nie stanowią szczególnych względów gospodarczych i społecznych, które świadczyłyby o nieściągalności pożyczki. Skarżący sam oświadczył w skardze, iż mimo pożaru i strat z nim związanych zaciągnął kredyty i zwiększył liczbę zatrudnienia . Skarżący winien mieć na uwadze, że pożyczka z Funduszu Pracy zobowiązuje do jej spłaty zgodnie z umową. Zaciąganie nowych kredytów przy nie spłaconej pożyczce świadczy o stabilnej kondycji finansowej skarżącego umożliwiającej spłatę zaciągniętych zobowiązań. Zatem organ administracji publicznej przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie przekroczył uprawnień wynikających z uznania administracyjnego. Decyzja organu została wydana w przedmiocie odmowy umorzenia pożyczki wraz z odsetkami. Jest to decyzja na mocy której strona nie nabywa prawa. Prawidłowość wyliczenia odsetek nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Jest to sprawa z zakresu postępowania cywilnego. Z akt sprawy wynika, że organ skierował pozew do sądu powszechnego w sprawie spłaty pożyczki. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco zebrał materiał dowodowy. Wykazał dochody zarówno skarżącego oraz poręczycieli, którzy za zwrot udzielonej pożyczki odpowiadają solidarnie, a które nie wskazują na nieściągalność pożyczki. Przed wydaniem decyzji o odmowie umorzenia pożyczki wraz z odsetkami organ administracji otrzymał negatywną opinię powiatowej rady zatrudnienia . Powyższe ustalenia organu są zgodne z przepisem art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty co do przewlekłości postępowania administracyjnego prowadzonego przed organami administracji publicznej stanowią naruszenie przepisów postępowania ,które nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Z wagi na powyższe skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.