III SA/Wa 2414/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2006 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.) zwanej dalej "ord. pod"- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] W. (dalej "Prezydent Miasta") z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] ustalającą I. S. wymiar podatku od wynajmowanej nieruchomości przy ul. [...] w W. na 2006 r. w kwocie 2.370 zł. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2006 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję ustalającą skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za rok 2006, ze względu na fakt posiadania przez skarżącego lokalu przy ul. [...] w W. na podstawie zawartej umowy najmu z dnia 12 grudnia 2002 r. z Zarządem Nieruchomości Komunalnych W.. Za podstawę opodatkowania organ I instancji przyjął powierzchnię lokalu 100,83 mkw oraz piwnicy 72,15 mkw zaś stawkę podatku do ww. lokali przyjął za 1 mkw 17,31 zł. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Pan I. S. i wniósł odwołanie. W odwołaniu podniósł, że nie zgadza się z decyzją w sprawie wymiaru podatku na rok 2006, w związku z czym wnosi o umorzenie podatku. Jako argument wskazał, iż firma przynosi straty a on nosi się z zamiarem likwidacji firmy i zdaniem lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpatrzenia odwołania utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] W. W zaskarżonej decyzji organ podatkowy drugiej instancji stwierdził, iż Pan Z. K. w deklaracji wskazał, że jest najemcą lokalu użytkowego, który wykorzystywany jest na potrzeby działalności. W ocenie organu odwoławczego, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. nr 9 poz. 84 ze zm. zwanej dalej "upol".) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. podatnikami podatku od nieruchomości stały się osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem. W ocenie SKO, skoro I. S. jest najemcą lokalu użytkowego na podstawie umowy najmu z dnia 12 grudnia 2002 r. z Zarządem Nieruchomości Komunalnych, [...], to w takiej sytuacji na nim ciąży obowiązek podatkowy w podatku od wynajmowanej nieruchomości. Odnośnie zarzutu trudnej sytuacji finansowej organ odwoławczy wskazał, iż nie może ona mieć wpływu na wymiar podatku. Poinformował skarżącego jednocześnie o możliwości zwrócenia się z wnioskiem do Prezydenta Miasta z wnioskiem o umorzenie, co spowoduje wydanie stosownej decyzji w tym przedmiocie. Z decyzja tą nie zgodził się skarżący i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wskazał, iż dwa lata pisze i odwołuje się o umorzenie podatku w całości ze względu na trudną sytuację finansową a dostaje takie same informacje. Ponadto zapytuje, kto jest odpowiedzialny za wydawane decyzje oraz wnosi o określenie stanu w jakim jest [...] W. bez wybranego Prezydenta. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie SKO wskazało, iż przedmiotem decyzji jest wymiar podatku a zatem organ nie mógł odnieść się do zarzutów w sprawie umorzenia, bo to wykraczałoby poza zakres przedmiotowy decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje, Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd zwraca także uwagę na art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Skarga jest zasadna, jednakże nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Bezspornym w sprawie jest to, że na podstawie art. 3 upol podatnikami podatku od nieruchomości były od 1 stycznia 2003 r. osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące: właścicielami nieruchomości lub gruntów, posiadaczami samoistnymi, użytkownikami wieczystymi nieruchomości i obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem oraz posiadaczami nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego, jeśli ich posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa. Stan faktyczny sprawy każe uczynić przedmiotem rozważań kwestię opodatkowania posiadacza nieruchomości komunalnej na podstawie zawartej umowy najmu z Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej [...]. Bezsporne jest także, iż z brzmienia art. 4 ust. 2 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega cała powierzchnia pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji, jeżeli jej wysokość w świetle przekracza 220 cm, zaś jeżeli jej wysokość wynosi od 140 cm do 220 cm, opodatkowaniu podlega jedynie 50% tej powierzchni. Zatem dla celów podatkowych istotne znaczenie ma wysokość pomieszczenia świetle. Sąd zauważa, iż kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Ustalając tą istotną z punktu widzenia niniejszego postępowania okoliczność należy zauważyć, iż zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 O.p. jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego. Prawidłową decyzję organ podatkowy może podjąć tylko wówczas, gdy rozporządza materiałem dowodowym zebranym w sposób wyczerpujący pozwalającym na prawidłową ocenę stanu faktycznego. Należy zauważyć, iż organ podatkowy narusza prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Poza tym niepełne ustalenie stanu faktycznego prowadzi do nieważności postępowania i naruszenia prawa materialnego. W takich sytuacjach sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie, zgodnie z zasadami Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 122 i art. 187 O.p. Zgodnie z treścią art. 122 ord. pod obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W cytowanym przepisie została wyrażona zasada prawdy obiektywnej. Jej treść oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistym stanem, a jeżeli okaże się to niemożliwe, dokonanie ustaleń zbliżonych do stanu rzeczywistego. Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy należy, zdaniem Sądu, stwierdzić, że organy obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego wyżej przepisu. W szczególności nie wyjaśniły one w sposób nie budzący wątpliwości kluczowej kwestii dla przedmiotowego postępowania a mianowicie wysokości lokalu mającej wpływ na wymiar powierzchni będącej podstawą opodatkowania. Należy zaznaczyć, że skarżący wskazał w złożonej Informacji o Nieruchomościach i Obiektach Budowlanych IN-04 z dnia 18 października 2004 r., iż posiada dwa pomieszczenia, przy czym jedno o powierzchni 72,18 mkw o wysokości od 1,40 m do 2,20 m. Na dole tejże deklaracji złożył odręcznie napisane oświadczenie, że "powierzchnia 72,15 mkw jest pod skos z przeznaczeniem na biura, jest to stara przedwojenna kamienica z zadaszeniem". Organ odwoławczy pominął ten fakt i przyjął jako podstawę opodatkowania 100% powierzchni jako powierzchnię o wysokości powyżej 2,20 m. Z żadnego dokumentu akt sprawy nie wynika, jaka jest wysokość wynajmowanego pomieszczenia. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie istniały wątpliwości, co do wysokości przedmiotowego pomieszczenia, organ podatkowy powinien skorygować je albo w ramach czynności sprawdzających (Dział V Ordynacji podatkowej) albo w ramach wszczętego postępowania podatkowego. Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 122 w związku z art. 187 i 191 ord. pod. poprzez nieustalenie w sposób nie budzący wątpliwości wysokości pomieszczenia, co miało istotny wpływ na wysokość wymiaru podatku. Powyższe zaniechanie stanowi naruszenie przepisów procedury, które miało wpływ na wynik sprawy i spowodowało konieczność uchylenia przedmiotowej decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy. Odnośnie zarzutów skarżącego w skardze, co do kwestii umorzenia podatku i wskazania osoby odpowiedzialnej za wydawanie decyzji oraz konsekwencje braku wyboru Prezydenta W., Sąd podziela argumentację SKO, iż te kwestie nie dotyczą wymiaru podatku, zatem nie mogą być uwzględnione. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), orzekł jak w sentencji.