II SA/Gl 1030/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-10-17
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę może zostać wydane na działki, które w dacie orzekania już nie istnieją, a ich numery i granice uległy zmianie w wyniku postępowania podziałowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem prawa. Kluczowym argumentem było to, że inwestycja miała być realizowana na działkach, które w dacie orzekania już nie istniały, a ich numery i granice uległy zmianie w wyniku postępowania podziałowego. Ponadto, projekt zagospodarowania działki nie spełniał wymogów formalnych, co uniemożliwiło ocenę zgodności inwestycji z prawem i naruszenia interesów stron postępowania. Wadliwie oznaczono również inwestora.Stan faktyczny
Gmina wystąpiła o pozwolenie na budowę ciągu pieszo-jezdnego przez działki nr [...], [...] i [...]. W trakcie postępowania pojawiły się wątpliwości co do istnienia i granic tych działek, gdyż toczyło się postępowanie podziałowe. Strony postępowania, w tym R. L., zgłosiły sprzeciwy dotyczące przebiegu inwestycji w sąsiedztwie ich nieruchomości. Starosta wydał pozwolenie na budowę, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. R. L. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie jego praw własności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Ś. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu M. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka ( spr.) Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant stażysta Ewelina Kutermankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu M. z dnia [...] r., nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Wnioskiem z dnia [...] r. Gmina Ł. G. wystąpiła do Starosty Powiatu M. o wydanie pozwolenia na budowę ciągu pieszo-jezdnego przez działki nr [...], mającego łączyć ulicę [...] i ulicę [...] w Ł. G. Do wniosku dołączone zostało oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym podano, że uprawnienie to wynika z prawa własności i jest udokumentowane bliżej nie sprecyzowanym aktem notarialnym. Zgodnie z projektem budowlanym ciągu pieszo-jezdnego, projektowany ciąg ma być zlokalizowany przy południowej granicy działki [...] (mylnie oznaczonej w projekcie jako [...]) i będzie stanowił dojazd do posesji nr [...] przy ul. [...] oraz dojście piesze do ul. [...] przez działkę [...]. W ramach budowy drogi przewidziano również budowę wjazdu w kierunku posesji położonej przy ul. [...]. Przedłożony projekt budowlany zawiera nadto skrócony wypis ze skorowidza działek z dnia [...] r., wedle którego działka [...] stanowi własność R. F., działka [...] własność małżonków E. i E. P. a działka [...] własność E.O. W projekcie znajdują się także zgody podpisane przez C.C., J. i E. P. oraz H. M., zawierające oświadczenie, iż w związku z projektowaną drogą i przejściem łączącym ul. [...] z ul. [...] , osoby te "wyrażają zgodę na dysponowanie ich gruntem", bez bliższego określenia, o jaki grunt chodzi.
Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta Powiatu M. zobowiązał inwestora do usunięcia braków wniosku, poprzez dostarczenie projektu uzgodnionego z Powiatowym zarządem dróg i podanie adresów wszystkich stron postępowania.
Na żądanie organu I instancji, inwestor za pismem z dnia [...] r. uzupełnił dokumentację o projekt budowlany nowoprojektowanego wjazdu z działki nr [...] na ulicę [...] w Ł.G. wraz z organizacją ruchu drogowego docelową i na czas robót. Jak wynika z pieczęci, którymi został opatrzony ten projekt, został on zatwierdzony wraz z projektem ciągu pieszo-jezdnego decyzją z dnia [...] r.
Pismem z dnia [...] r. organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu i udzielania pozwolenia na budowę przedmiotowego ciągu pieszo-jezdnego, informując o tym strony wymienione w rozdzielniku zawiadomienia.
W reakcji na zawiadomienie E. i E. P. zaprotestowali przeciwko zmianie ich wjazdu na posesję przy ul. [...], podając iż ze zjazdu istniejącego korzystają od roku [...] a jego zmiana uczyni niemożliwym wjazd na działkę, do bramy i garażu. M.K. sprzeciwił się budowie inwestycji podając, iż droga ma przebiegać po jego działce nr [...], objętej projektem. Sprzeciw zgłosił także R. L., podnosząc iż w szczególności nie zgadza się na budowę chodnika o szerokości [...] m bezpośrednio przy jego nieruchomości. Podał, że wytyczenie chodnika w bezpośredniej styczności z zabudowaniami stwarza wiele zagrożeń i jest sprzeczne z prawem.
Wobec zgłoszonych zastrzeżeń, Starosta Powiatu wezwał inwestora do zajęcia stanowiska w sprawie. W odpowiedzi Gmina wyjaśniła, że sprzeciw M.K. jest bezpodstawny, albowiem nie jest on właścicielem działki [...], należy ona do małżonków P. Dołączono kopię aktu notarialnego z dnia [...] r. dotyczącą zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży między E.O. i Gminą Ł.G. W umowie tej E.O. zobowiązała się sprzedać Gminie działkę powstałą w wyniku podziału geodezyjnego działki [...], z przeznaczeniem pod przejście łączące ulicę [...] i [...]. W umowie zawarto oświadczenie, że toczy się postępowanie geodezyjne mające na celu wydzielenia z działki [...] nowej działki o pow. około [...] m2 w celu utworzenia przedmiotowego przejścia. Z dołączonego projektu podziału z dnia [...] r. wynika, że działka [...] miała ulec podziałowi na działki [...] i [...], a działka [...] na działki [...] i [...].
Z wypisów z rejestru gruntów z dnia [...] r. i z [...] r. wynika odpowiednio, że właścicielem działki [...] jest E.O., zaś działki [...]Gmina Ł. G. Gmina jest także właścicielem działki [...], stanowiącej Ulicę [...].
Ustosunkowując się do zarzutów R. L. podano, że projektowany chodnik z żadnej strony nie przylega do jego działki, a jedynie stanowi połączenie między należącymi do gminy działkami [...] i [...]. Powołano się również na zgodę na wykonanie chodnika, udzieloną przez właściciela terenu, której jednak brak w aktach. Pismem z dnia [...] r. oceniono projektowany ciąg jako właściwy i zapewniający prawidłowy dojazd do posesji, odniesiono jednakże tę ocenę do posesji małżonków P., a nie do posesji składających zastrzeżenia małżonków P.
Decyzją z dnia [...] r. Starosta Powiatu M. zatwierdził projekt budowlany i wydał dla Urzędu Miejskiego Ł. G., reprezentowanego przez burmistrza, pozwolenie na budowę ciągu pieszo –jezdnego przez działki nr [...],[...] i [...], łączącego ul. [...] i ul. [...]. W uzasadnieniu podano, że inwestor przedłożył opinię lokalizacyjną, [...] egzemplarze projektu budowlanego oraz uzgodnienia wymagane dla decyzji, wobec czego należało orzec o udzieleniu pozwolenia.
Odwołanie od tej decyzji złożył R. L., który podniósł, że decyzja narusza jego prawa. W szczególności nie jest wiadome, czy projektowany "ciąg pieszo-jezdny" będzie tylko chodnikiem, czy też będą się po nim mogły poruszać pojazdy. Tę ostatnią kwestię odwołujący się uznał za istotną, albowiem ciąg ma przebiegać w bezpośrednim sąsiedztwie jego budynku mieszkalnego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że zarzuty odwołanie nie są zasadne, albowiem projektowana inwestycja jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu Ł.D. w Ł. G., co potwierdza opinia lokalizacyjna z [...] r. Decyzja została wydana zgodnie z przepisami rozdziału 4 prawa budowlanego a z przedstawionych materiałów nie wynika, aby inwestycja naruszała prawo własności R.L. Projektowany ciąg umożliwi dostęp samochodów do nieruchomości przy ul. [...] i połączy chodnikiem ul. [...] z ul. [...]. Zgodnie z częścią projektu budowlanego pt. opis organizacji ruchu, wykluczony jest ruch pojazdów samochodowych między ul. [...] i [...].
W skardze do sądu administracyjnego R. L. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody. Zarzucił, że decyzja ta narusza jego prawo własności. Ruch pojazdów po projektowanej drodze ma zasadnicze znaczenie dla niego i jego rodziny, albowiem został wytyczony w bezpośrednim sąsiedztwie jego nieruchomości i położonego na niej budynku mieszkalnego. Na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. skarżący podał, że jego dom bezpośredni przylega do projektowanego ciągu, a dwie z jego działek sąsiadują z nieruchomością pani F.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie, podając iż podtrzymuje w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 135, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzygając sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak również stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do wszystkich aktów, podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania Sąd stwierdził, że decyzje wydane przez organy obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Obiekty budowlane mają charakter przestrzenny, co oznacza iż są realizowane w określonym miejscu. Z tego względu przepisy prawa budowlanego wymagają od inwestora prawa do dysponowania określonymi nieruchomościami na cele budowlane. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), pozwolenie może być wydane wyłącznie temu, kto pod rygorem odpowiedzialności karnej złoży oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie budzi wątpliwości, że oświadczenie to winno odnosić się do konkretnych działek, przeznaczonych pod realizację określonej inwestycji. Natomiast decyzja udzielająca pozwolenia na budowę i zatwierdzająca projekt budowlany, przesądza o lokalizacji inwestycji na określonych działkach.
Odpowiednim rygorom podlega również projekt budowlany. Stosownie do art. 34 ust. 3 prawa budowlanego, projekt winien zawierać projekt zagospodarowania działki, sporządzony na aktualnej mapie dla celów projektowych z określeniem: granic działki, usytuowania, obrysu i układu istniejących i projektowanych obiektów, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Organ właściwy, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, a projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w pozwoleniu na budowę.
W kontrolowanym przypadku wniosek inwestora dotyczył trzech działek o numerach [...],[...] i [...]. Dla takich też działek zostało wydane pozwolenie na budowę. Tymczasem z materiału sprawy wynika, że co najmniej wątpliwe było w chwili orzekania istnienie działek [...] i [...]. Zgodnie z dostarczonymi przez inwestora dokumentami, wobec działek tych prowadzone było postępowanie podziałowe a wypisy z rejestru gruntów pozwalają przyjąć, iż zakończyło się ono podziałem działek i nadaniem nowych numerów nowopowstałym działkom. Wobec tego można przyjąć, iż nie zostało prawidłowo ustalone, na jakich działkach inwestycja ma być zrealizowana. Już bowiem na etapie postępowania przed organem I instancji zostało podane, że nastąpiły zmiany co do granic, numerów i właścicieli działek objętych wnioskiem. W tej sytuacji udzielone pozwolenie dotyczy działek, które nie istnieją, a nie precyzuje lokalizacji inwestycji w odniesieniu do działek, jakie zostały utworzone i istniały już w dacie udzielania pozwolenia.
Inwestor wykazał, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów ma tytuł prawny do działki nr [...]. Nie zostało jednak wyjaśnione na której z działek powstałych z podziału działki [...] miałby być realizowany chodnik łączący zaplanowany ciąg pieszo-jezdny z ul. [...]. Brak jest również w aktach dowodu, że sfinalizowana została sprawa sprzedaży działki wydzielonej z pgr [...]. Jakkolwiek inwestor powoływał się na zgodę właściciela na dysponowanie nieruchomością, to zgody takiej nie potwierdza żaden materiał zgromadzony w sprawie. W tej sytuacji udzielenie pozwolenia na budowę na działkach nr [...],[...] i [...] należy ocenić jako nieuzasadnione w istniejącym stanie faktycznym. Nie jest bowiem, w przekonaniu Sądu, dopuszczalne udzielenie pozwolenia na budowę na działkach, które w dacie orzekania już nie istnieją, przy zmianie numerów i granic działek.
Nie jest także wiadome, na jakiej podstawie organy przyjęły, że planowana inwestycja nie narusza interesu prawnego skarżącego. Znajdujący się w aktach projekt zagospodarowania działki nie umożliwia oceny w tym zakresie. Sporządzona mapa nie odpowiada w szczególności rygorom przewidzianym w art. 34 ust. 3 prawa budowlanego. Nieczytelny jest na nim przebieg granic między działkami, brak jest również danych dotyczących inwestycji oraz istniejących obiektów na działkach sąsiednich. W efekcie na podstawie tej mapy nie można potwierdzić lub zanegować słuszności zarzutów skarżącego co do przebiegu planowanej inwestycji względem istniejącej zabudowy. Organy wszak nawet nie ustaliły, na jakiej działce skarżącego znajduje się jego budynek mieszkalny i jakie są wzajemne parametry między obiektem istniejącym i projektowanym.
W końcu zaznaczyć również wypada, że wadliwie został w decyzji oznaczony inwestor. Bez wątpienia nie może nim być Urząd Miasta, będący aparatem pomocniczym organu wykonawczego gminy, stanowiącym zespół środków materialnych i osobowych służących do wykonywania kompetencji i zadań organów gminy.
Uwzględniając podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania nie orzeczono, albowiem skarżący, reprezentowany przez kwalifikowanego pełnomocnika, nie zgłosił w tym zakresie stosownego żądanie do czasu zamknięcia rozprawy (art. 210 § 1 powoływanej ustawy).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło