IV SA/Wr 137/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-10-18
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów wydana przez Rektora uczelni, zamiast przez dyrektora właściwego instytutu, jest decyzją wydaną z naruszeniem prawa, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów, wydana przez Rektora uczelni, podczas gdy właściwym organem pierwszej instancji był dyrektor instytutu, jest decyzją wydaną z naruszeniem przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Taka decyzja, a także utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego, obarczona jest wadą nieważności, co skutkuje koniecznością stwierdzenia tej nieważności przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
Student R. K. został skreślony z listy studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w L. decyzją Rektora z powodu nieuiszczenia opłaty semestralnej w terminie. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Rektor utrzymał w mocy decyzję o skreśleniu. Student złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając nieporozumienie co do treści odwołania i prośby o przesunięcie terminu płatności. Sąd administracyjny stwierdził nieważność obu decyzji z powodu niewłaściwości organu, który wydał decyzję pierwszoinstancyjną.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność decyzji Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w L. z dnia [...] r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Rektora z dnia [...] r. Zasądził od Rektora zwrot wpisu od skargi i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 października 2006r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. stwierdza nieważność decyzji I i II instancji, II. zasądza od Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w L. kwotę 200 /słownie: dwieście/ złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi, III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w L. im. W. z dnia [...] r., na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym /Dz.U. nr 164, poz. 1365/ i § 40 ust. 1 "b" w związku z § 56 ust. 2 Regulaminu Studiów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy, a także § 1 ust. 1 i § 2 ust. 1 "a" Zarządzenia Nr 26/05 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L. z dnia 4 lipca 2005r. w sprawie wysokości opłaty semestralnej i innych opłat za udział w zajęciach dydaktycznych dla osób studiujących w roku akademickim 2005/2006 oraz dla wolnych słuchaczy oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego skreślono R. K. z listy studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L. na kierunku informatyka, specjalność inżynieria komputerowa, studia niestacjonarne.
W motywach tej decyzji podniesiono, że zgodnie z § 56 ust. 2 Regulaminu studiów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L. , student studiów zaocznych zobowiązany jest do uiszczenia w wyznaczonym terminie opłaty za udział w zajęciach dydaktycznych.
Stosownie do zapisu § 2 ust. 1 pkt a) przytoczonego w podstawie prawnej zarządzenia termin płatności wyznaczony został do dnia 9 września 2005r. Po sprawdzeniu dokumentacji ustalono, iż w zakreślonym terminie R. K. nie uiścił należnej opłaty.
W związku z powyższym zaistniała przesłanka do skreślenia studenta z listy studentów zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 3) ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
Zgodnie z zawartym w decyzji pouczeniem R. K. złożył do Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu podał m.in., że chwilowo znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Dnia [...] r. nie ze swojej winy utracił źródło dochodów i przez okres [...] miesięcy nie mógł znaleźć zatrudnienia. Obecnie od dnia [...] r. uzyskał etat w dobrze prosperującej firmie. Wynagrodzenie za okres jego pracy zostanie mu wypłacone dopiero około [...] r. Po tym terminie ureguluje część zadłużenia tj. około [...] zł. Resztę należnej kwoty spłaci w terminie do [...] r.
Decyzją Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L. z dnia [...] r. na podstawie art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym i art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach podano, że R. K. został skreślony z listy studentów z powodu niedokonania opłaty za udział w zajęciach dydaktycznych I semestru studiów w terminie do dnia 9 września 2005r. Uwzględniając, iż w zakreślonym terminie R. K. nie dokonał należnej opłaty została spełniona dyspozycja art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowiąca podstawę do skreślenia z listy studentów. W dniu [...] r. w/w złożył pisemne odwołanie, w którym zapewnił, że po [...] r. dokona częściowej opłaty za I semestr studiów. Jednak do dnia wydania niniejszej decyzji R. K. nie dokonał nadal wpłaty.
Na powyższą decyzję R. K. złożył skargę do sądu administracyjnego, którą nazwał "odwołaniem". Mimo błędnego zaadresowania, fakt złożenia skargi w świetle materiałów sprawy, nie budzi żadnych wątpliwości i nie jest kwestionowany przez stronę przeciwną. W przedmiotowej skardze R. K. stwierdza, że decyzja podtrzymująca decyzję o skreśleniu z listy studentów została wydana w wyniku nieporozumienia, co do treści złożonego odwołania. Uważa on, że we wniesionym odwołaniu prosił on o umożliwienie przesunięcia terminu wpłaty a nie deklarował się, że ją wniesie. Skarżący stwierdza, że czekał na pisemną odpowiedź ze strony uczelni czy ma zgodę na dokonanie wpłaty w późniejszym terminie, z tego powodu nie uiścił należnej kwoty.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w świetle przedstawionych przez R. K. argumentów, należy stwierdzić, że jego zarzuty nie znajdują potwierdzenia. Uczelnia nie wysyłała odpowiedzi na prośbę w sprawie wyrażenia zgody na przesunięcie terminu wpłaty, ponieważ po pierwsze taka prośba nie została we wniesionym odwołaniu sformułowana, po drugie odpowiedzią na odwołanie od decyzji, mogło być w tym przypadku jedynie wydanie przez Rektora kolejnej decyzji, po trzecie organ przy rozpatrywaniu ponownie sprawy skarżącego badał, czy istniały wskazane w art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym tj. nie wniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów. Stosownie do obowiązującego w Uczelni zarządzenia Nr 26/05 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L. z dnia 4 lipca 2005r. kandydat przyjęty na studia był zobowiązany do wniesienia opłaty za udział w zajęciach dydaktycznych do 9 września 2005r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analizowane przez Sąd decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym i postanowienia aktów wewnętrznych Uczelni. Powołana ustawa wyposaża w kompetencje decyzyjne związane z funkcjonowaniem uczelni dwa podmioty: kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni oraz rektora.
Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 pkt 29 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, powołanej wyżej, podstawowa jednostka organizacyjna to wydział lub inna jednostka organizacyjna uczelni określona w statucie, prowadzące co najmniej jeden kierunek studiów lub studia doktoranckie co najmniej w jednej dyscyplinie naukowej.
Zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 3 cytowanej ustawy, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej, może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.
W myśl art. 70 ust. 2 i 3 przedmiotowej ustawy od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej służy odwołanie do rektora. Rektor uchyla decyzję kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej sprzeczną z ustawą, statutem, uchwałą senatu lub najwyższego organu kolegialnego uczelni niepublicznej, uchwałą rady tej jednostki organizacyjnej, regulaminami lub innymi przepisami wewnętrznymi uczelni lub naruszającą ważny interes uczelni.
Z przedłożonego do akt sprawy statutu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L. zatwierdzonego w dniu 6 maja 2005r. wynika, że podstawową jednostką organizacyjną uczelni, która prowadzi w ramach kierunku jedną lub więcej specjalności zawodowych jest instytut /§ 5 ust. 1/. Instytutem kieruje dyrektor /§ 5 ust. 5/.
W uczelni istnieje pięć instytutów: 1) Administracji; 2) Informatyki i Inżynierii Produkcji; 3) Politologii; 4) Turystyki i Rekreacji; 5) Zarządzania Przedsiębiorstwem, przy czym, z postanowienia zarządzenia Nr 26/05 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L. z dnia 4 lipca 2005r. w sprawie ustalenia wysokości opłaty semestralnej..., powołanego na wstępie, wynika, że kierunek, z którego skreślono skarżącego składa się z kilku specjalności: inżynieria komputerowa, systemy i sieci komputerowe oraz systemy multimedialne i internetowe /z akt administracyjnych wynika, że kierunek ten został później połączony z kierunkiem - inżynieria produkcji/.
Powyższe oznacza, że organem właściwym do podjęcia w pierwszej instancji decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów był dyrektor właściwego instytutu, a nie rektor uczelni, który jest tu organem odwoławczym. W myśl przepisu art. 2 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, tylko w uczelni, w której nie ma podstawowych jednostek organizacyjnych, przepisy ustawy dotyczące takich jednostek stosuje się odpowiedni do całej uczelni. W rozważanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.
Wprawdzie z postanowień regulaminu studiów Uczelni, np. § 20 ust. 3, § 40 ust. 2 i 3, zdaje się wynikać, że podmiotem upoważnionym do wydania decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów jest rektor, jednak regulamin studiów nie może ustalać, wbrew przepisom ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym innego niż określony w niej podmiot organu upoważnionego do wydania takiej decyzji /por. odpowiednio wyrok NSA z 23.IV.2003r. I SA/1940/02, Lex 148849/.
W związku z tym, że w niniejszej sprawie decyzja pierwszoinstancyjna została podjęta przez rektora, do czego nie uprawniają obowiązujące przepisy, a powyższy stan został utrzymany w mocy w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na powyższe, Sąd nie wypowiadał się także w kwestii zasadności zarzutów skargi.
W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło