I OSK 611/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska Joanna Runge -Lissowska Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 6 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 480/05 w sprawie ze skargi I. Z. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od I. Z. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 280 zł (dwieście osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 480/05, uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...], nr [...], odmawiającą zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] o nadaniu dr I. B. Z. stopnia naukowego doktora habilitowanego. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skargę należało uwzględnić z powodu niewłaściwego zastosowania przez organ przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz.U. Nr 65, poz. 386 ze zm.). W przedmiotowej sprawie czynności przewodu habilitacyjnego zakończyły się uchwałą Rady Wydziału [...] z dnia [...]. Postępowanie administracyjne przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów zostało wszczęte w okresie obowiązywania ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Natomiast z dniem 1 maja 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595). Z art. 51 ust. 1 tej ustawy wynika jednak, że przewody doktorskie i habilitacyjne, niezakończone do dnia wejścia jej w życie, są prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 tejże ustawy, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitacyjnego. Dlatego też, zdaniem Sądu, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów powinna rozstrzygnąć sprawę na podstawie obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Tak więc Centralna Komisja stosując prawo nieobowiązujące, dopuściła się naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją doszło do naruszenia również art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., gdyż organ nie wyjaśnił należycie sprawy i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Od powyższego wyroku Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca Komisja jako podstawy kasacyjne wskazała obie podstawy wymienione w art. 174 pkt 1 i 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; zwanej dalej P.p.s.a.). Zarzuciła w szczególności naruszenie prawa materialnego przez bledną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: art. 17, art. 32, art. 33, art. 34 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych w zw. z art. 51 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz przepisów § 7, 8, 9, 11 statutu Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 19 kwietnia 1991 r., a także art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 i art. 138 § 1 K.p.a. przez: a) uznanie, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu powodującym jej uchylenie poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (przepisy nieobowiązujące), b) niewłaściwą interpretację na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych przepisów dotyczących szczególnego trybu podejmowania uchwał przez Centralną Komisję oraz wydawania decyzji przez Prezydium. W ramach drugiej z podstaw kasacyjnych zarzuciła natomiast naruszenie następujących przepisów postępowania: art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. i art. 152 P.p.s.a., art. 127 K.p.a zw. z art. 29 ustawy z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz.U. Nr 65, poz. 386 z późn. zm.). W konkluzji skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca I. Z. wniosła o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej i zasądzenie na jej rzecz od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi na podstawie art. 174 P.p.s.a. jej podstawami. Przytoczone podstawy kasacyjne determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może tym samym podjąć własnej inicjatywy w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Rola Sądu w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się wyłącznie do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów skarżącego. W konsekwencji takiego stanu rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny – wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania - zobligowany jest do rozważenia wyłącznie kwestii prawidłowości zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego i procesowego co do których podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia. Skarżąca Komisja w swojej skardze kasacyjnej powołuje się na naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu. W związku z takim ukierunkowaniem skargi należy podkreślić, że ustawodawca przewidując w art. 174 pkt 1 P.p.s.a oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego, określił jednocześnie postacie, w jakich to naruszenie może nastąpić, a mianowicie: przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści. Jeżeli chodzi o przewidziane w art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, to może ono mieć taką samą postać jak naruszenie prawa materialnego. Naruszenie to stanowi jednak podstawę kasacyjną tylko wówczas, jeżeli uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. A zatem pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153., poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Sprawowana kontrola, została przez Sąd pierwszej instancji w stosunku do zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji, tegoż organu, z dnia [...], wykonana wadliwie. W związku z wyjaśnianiem kwestii jej legalności Sąd dopuścił się bowiem błędów wykładni i stosowania prawa. Wynikiem czego było wydanie zaskarżonego wyroku, którym nieprawidłowo określono normy prawa mające zastosowanie w rozpatrywanej sprawie oraz wadliwie ustalono i skonkretyzowano dyspozycje tych norm. Efektem tych błędów było uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Istotną okolicznością w niniejszej sprawie jest to, że nadanie dr. I. B. Z. stopnia naukowego doktora habilitowanego uchwałą Rady Wydziału [...] z dnia [...] miało miejsce pod rządami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy, uchwała o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego staje się prawomocna z chwilą zatwierdzenia przez Centralną Komisję. Wprawdzie w trakcie postępowania przed Centralną Komisją doszło do zmiany przepisów, gdyż z dniem 1 maja 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, to jednak ustawodawca przyjął, że przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych mają zastosowanie do postępowań przewodów doktorskich i habilitacyjnych niezakończonych do dnia wejścia nowej ustawy z 2003 r. (art. 51 ust. 1 ustawy z 2003 r.). Do takich spraw będących w toku należy niewątpliwie sprawa związana z postępowaniem dotyczącym zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...]. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji zastosował błędną wykładnię art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz niewłaściwie zaniechał zastosowania przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Wobec takiego stanu rzeczy uznać należy, że pozostałe zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej są nieistotne. W konsekwencji nie ma procesowej konieczności ustosunkowywania się do nich przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając na względzie przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a - orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wydano na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.