VI SA/Wa 556/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Kinga Krzemińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2006 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2006 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. H. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], w której odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2005 r.: nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] cofającą pozwolenie na broń palną sportową i gazową oraz nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] odmawiająca wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej centralnego zapłonu oraz gładkolufowej do celów sportowych. Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] grudnia 2005 r. (data stempla pocztowego) do Komendanta Głównego Policji, za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wpłynął wniosek K. C. o wznowienie postępowań administracyjnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 3, 4, 5 i art. 148 § 2 w zw. z art. 16 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071), cytowana dalej jako k.p.a., zakończonych wydaniem przez Komendanta Głównego Policji w dniu [...] listopada 2005 r. ww. decyzji: nr [...] oraz nr [...]. Wnioskodawca w przedmiotowym wniosku wyraził negatywną opinię o pracy Komendy Wojewódzkiej Policji w K., wskazując w uzasadnieniu, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, ponieważ jest w konflikcie prawnym z wydziałem prowadzącym sprawę i "unika Komendy", aby nie zostać ponownie oskarżonym o zniewagę funkcjonariuszy, co w ocenie strony wypełnia przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. Ponadto wnioskodawca wskazał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi wydającemu decyzje, tj. pismo Naczelnika Wydziału ds. Ochrony Informacji Niejawnych Inspekcji Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia [...] listopada 2005 r., będące odpowiedzią na pismo strony z dnia [...] września 2005 r. oraz badanie psychologiczne z dnia [...] grudnia 2005 r.. Powyższe okoliczności w ocenie strony wypełniają przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. K. C. w swoim wniosku podniósł także, że pomimo trzykrotnego wnioskowania do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o wyłączenie z postępowania wskazanych funkcjonariuszy, z którymi pozostaje w konflikcie i ma sprawy sądowe, nie zostały osoby te wyłączone, a zatem decyzje, w przekonaniu wnioskodawcy wydano z naruszeniem przepisu art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.. W dniu [...] stycznia 2006 r. Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...], na podstawie art. 147 w zw. z art. 149 § 1 i art. 150 § 1 oraz art. 268a k.p.a., wszczął na w/w wniosek strony postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową i gazową oraz odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej centralnego zapłonu oraz gładkolufowej do celów sportowych. Tego samego dnia – [...] stycznia 2006 r., Komendant Główny Policji wydał również decyzję nr [...], w której odmówił uchylenia swoich decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] i nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że po dokonaniu wnikliwej analizy materiału dowodowego sprawy, nie znalazł żadnych przesłanek, w tym także wskazanych we wniosku strony, tj. 145 § 1 pkt 3, 4, 5 k.p.a., do wznowienia postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się kolejno do zarzutów wnioskodawcy Komendant Główny Policji stwierdził, że nie było podstaw do wyłączenia wskazanych przez stronę funkcjonariuszy, a zatem nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.. Komendant Główny Policji nie podzielił także argumentu strony, iż bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu administracyjnym. Odrzucając ten zarzut organ wskazał, że K. C. w toku sprawy wielokrotnie korzystał z przysługującego mu prawa wynikającego z art. 10 k.p.a., na co wskazuje obszerność korespondencji znajdującej się w aktach oraz to, że przed wydaniem rozstrzygnięć organ I instancji pismem z dnia [...] września 2005 r. poinformował stronę o jej prawie do zapoznania się z materiałami postępowania, zgłoszenia ewentualnych uwag czy żądań. Organ na poparcie powyższego twierdzenia wskazał na pismo strony z dnia [...] września 2005 r., skierowane do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., w którym K. C. oświadczył, że dopóki naczelnik A. K. i z-ca naczelnika R. W., będą zajmowali swoje stanowiska, to nie będzie uczestniczyć w postępowaniu. Wobec tego Komendant Główny Policji nie stwierdził podstawy do uznania za zasadny zarzutu strony, jakoby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem strona świadomie i z własnej woli nie brała udziału w postępowaniu. Komendant Główny Policji nie podzielił także stanowiska strony zawartego we wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r., że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Organ II instancji jednoznacznie stwierdził, że pismo Naczelnika Wydziału ds. Ochrony Informacji Niejawnych i Inspekcji Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia [...] listopada 2005 r., wskazane przez stronę, jako nowa okoliczność w sprawie, istniejąca w dniu wydania decyzji, a nie znana organowi, który te decyzje wydał, nie stanowi takiej okoliczności, bowiem pismo to przekazuje jedynie skargi strony (zawarte w piśmie z dnia [...] września 2005 r.) w trybie art. 232 § 1 i 2 k.p.a. do rozpoznania ich według właściwości do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w K. Wyjaśniając powyższe twierdzenie organ wskazał, że postępowanie odwoławcze jest postępowaniem odrębnym od postępowania skargowego, przewidzianego w art. 232 § 1 i 2 k.p.a., co oznacza, iż sposób rozpatrzenia skargi, nie ma znaczenia dla sposobu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w konsekwencji czego postępowanie skargowe nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania, o co wnioskowała strona. Przesłanka powyższą nie jest także załączony do wniosku wynik badania psychologicznego strony. W ocenie organu taką przesłanką nie jest również badanie psychologiczne przeprowadzone w dniu [...] grudnia 2005 r., któremu z własnej woli poddał się wnioskodawca i wyniki jego załączył do wniosku. W dniu [...] stycznia 2006 r. do Komendanta Głównego Policji K.C. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. Organ rozpoznał sprawę ponownie i wydał dnia [...] lutego 2006 r. decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r.. W uzasadnieniu decyzji Komendant podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, a ponadto stwierdził, że wskazane omyłkowo w komparycji decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., za podstawę jej wydania przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. (Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), nie miały wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o wznowienie postępowania, zatem okoliczność ta – oczywistej omyłki, nie może stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r.. Na powyższą decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] K. C. w dniu [...] lutego 2006 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uzasadniając skargę skarżący ponownie podniósł, jak we wniosku o wznowienie postępowania, iż Komendant Wojewódzki Policji w K. wydając dnia [...] października 2005 r. decyzje: nr [...] oraz nr [...] naruszył przepis art. 10 k.p.a., bowiem nie wziął pod rozwagę uwag i żądań strony zgłoszonych w piśmie z dnia 19 września 2005 r.. Fakt ten w ocenie skarżącego nastąpił w skutek błędu pracowników Komendy Wojewódzkiej w K., którzy w/w pismo skierowali do Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Inspekcji zamiast do Wydziału Postępowań Administracyjnych tamtejszej Komendy. To spowodowało, że korespondencja trafiła do właściwego adresata już po wydaniu decyzji rozstrzygających sprawy co do istoty. W odpowiedzi na powyższą skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, z uwagi na bezzasadność zarzutu, na potwierdzenie czego przywołał argumentacje wyrażoną uprzednio w decyzjach: z dnia [...] stycznia 2006 r. oraz z dnia [...] lutego 2006 r.. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 2 sierpnia 2006 r., a następnie dnia 12 września 2006 r. wpłynęły pisma skarżącego, w których strona podtrzymała zarzut zawarty w skardze - naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. w toku postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), cytowana dalej jako p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 cytowanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia skarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowana dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W rozpoznawanym przypadku skarga dotyczy decyzji, która zakończyła postępowanie toczące się na wniosek skarżącego o wznowienie postępowań administracyjnych w sprawach zakończonych wydaniem przez Komendanta Głównego Policji w dniu [...] listopada 2005 r. ostatecznych decyzji: nr [...] oraz nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, wniosek do Komendanta Głównego Policji o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2005 r.: nr [...] oraz nr [...], skarżący złożył w urzędzie pocztowym w dniu 7 grudnia 2005 r. W dniu 19 grudnia 2005 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na ww. decyzje z dnia [...] listopada 2005 r.. Sprawa ze skargi na decyzję nr [...] została zarejestrowana w tutejszym Sądzie pod sygn. akt VISA/Wa 106/06, natomiast skarga na decyzję nr [...] została zarejestrowana w tutejszym Sądzie pod sygn. akt VISA/Wa 107/06. Następnie w dniu [...] stycznia 2006 r. Komendant Główny Policji (na ww. wniosek skarżącego z dnia 7 grudnia 2005 r.) postanowieniem wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania, które następnie zostało zakończone – po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., która jest przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym pod sygn. akt VISA/Wa 556/06. Zatem skarga dotyczy decyzji z dnia [...] lutego 2006 r., która zakończyła postępowanie toczące się na skutek wniosku skarżącego o wznowienie postępowań w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r.. Przy czym wniosek o wznowienie postępowania złożono [...] grudnia 2005 r., a następnie w dniu [...] stycznia 2006 r. wydano postanowienie o wszczęciu postępowania z w/w wniosku. Tymczasem dnia 19 grudnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. Wobec tego postępowanie o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi zostało wszczęte ([...] stycznia 2006 r.) po złożeniu skargi do sądu administracyjnego (19 grudnia 2005 r.) na te same decyzje. Rozpoznawany przypadek implikuje odpowiedź na pytanie, czy dopuszczalne było wszczęcie przez Komendanta Głównego Policji postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, w tym także postępowania o wznowienie postępowania, po wniesieniu skargi w tej samej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu w całości albo w części, jeżeli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Rozpoznając zatem skargę, niezależnie od jej zarzutów, Sąd bada istnienie podstaw wznowienia postępowania i w razie ich stwierdzenia jest uprawniony do uchylenia decyzji. Takie same uprawnienia posiada organ administracji publicznej w sprawie o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. po wznowieniu postępowania organ przeprowadza postępowanie, co do przyczyn wznowienia. Wskazany zbieg uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego nie powinien mieć miejsca. Jest to sytuacja rodząca niekorzystne skutki, tak ze względu na zasady ekonomii postępowania organów państwa, jak i z uwagi na ochronę powagi rozstrzygnięć tych organów. Przede wszystkim konieczne jest uniknięcie możliwości wydania przez organ administracji publicznej oraz przez sąd administracyjny sprzecznych orzeczeń w tej samej sprawie. Z chwilą wniesienia do sądu skargi rozpoczyna się bowiem pomiędzy skarżącym a organem, który wydał zaskarżoną decyzję spór o legalność, będący przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego. Zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego dotyczy art. 125 p.p.s.a.. Nie mówi on jednak w sposób wyraźny o zbiegu, który ma miejsce w niniejszej sprawie. Dotyczy on bowiem sytuacji, w której skarga do sądu administracyjnego została wniesiona po wszczęciu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w celu weryfikacji decyzji, a nie sytuacji, w której nadzwyczajne postępowanie zostało wszczęte po wniesieniu skargi. Niemniej jednak przyjąć należy, że nie jest dopuszczalne a contrario wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, w tym również postępowania o wznowienie postępowania, po wniesieniu skargi w tej samej sprawie do sądu administracyjnego. Podstawowym argumentem przemawiającym za taką wykładnią jest wzgląd na konieczność wyeliminowania wskazanego, niekorzystnego, zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Należy także wskazać na przepis art. 54 § 1 p.p.s.a, który stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (§ 3). Przepis ten może być rozumiany nie tylko jako uprawnienie organu administracji publicznej, ale także jako zakaz wszczynania innych postępowań, które skutkowałyby zmianą, uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, organ administracji publicznej jest uprawniony do uchylenia i zmiany zaskarżonej decyzji tylko na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że nie było dopuszczalne wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzjami ostatecznymi, gdyż wcześniej została wniesiona na nie skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 stycznia 1999 r. sygn. akt IISA/Gd 1353/98 OSP 2000/5/81 oraz uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. FPS 12/99 ONSA 2001/1/7 i powołane tam orzecznictwo). Komendant Główny Policji w tej sytuacji obowiązany był wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Wznawiając i przeprowadzając w tej sytuacji postępowanie, co do przyczyn wznowienia, zakończone decyzją ostateczną o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji, Komendant Główny Policji naruszył wskazane przepisy postępowania, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji istnieją – w myśl art. 145 ust. 1 lit. c i 135 p.p.s.a. – podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. W tej sytuacji zarzuty skargi nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z powyżej przytoczonymi poglądami, decyzja organu wydana w tej samej sprawie - inna niż odmawiająca wznowienie postępowania, podlega uchyleniu, jako wydania z naruszeniem przepisów prawa.