II OSK 1097/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-03
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Jerzy Stelmasiak, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i gazowej jest uzasadnione, gdy strona odmawia poddania się wymaganym badaniom psychologicznym w trybie odwoławczym i nie przedkłada prawomocnych orzeczeń psychologicznych potwierdzających zdolność do posiadania broni?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy Policji miały podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń. Strona skarżąca nie przedłożyła prawomocnych orzeczeń psychologicznych potwierdzających zdolność do posiadania broni, ponieważ odmawiała poddania się badaniom w trybie odwoławczym. W tej sytuacji zastosowanie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji było uzasadnione, a Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosowane przepisy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i gazowej K. Ch. z powodu braku zdolności fizycznej i psychicznej do posługiwania się bronią. Postępowanie było długotrwałe, a skarżący wielokrotnie odmawiał poddania się badaniom psychologicznym w wyznaczonych terminach i przez wskazanych specjalistów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę K. Ch. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od K. Ch. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 106/06 w sprawie ze skargi K. Ch. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i gazowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. Ch. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 106/06 oddalił skargę K. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. ([...]), utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] października 2005 r. ([...]) cofającą pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej i gazowej.
Jak wynika z uzasadnień powyższych decyzji, postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń zostało wszczęte w 2003 r. z uwagi na treść art. 15 ust. 1 pkt 2-3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), powołanej dalej jako ustawa o broni i amunicji. W dniu [...] września 2003 r. w trybie odwoławczym (po złożeniu odwołania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach od orzeczenia psychologicznego z dnia [...] czerwca 2003 r. pozytywnego dla K. C.) wydano orzeczenie lekarskie stwierdzające, że K. C. nie ma zdolności fizycznej i psychicznej do posługiwania się bronią. Orzeczenie to zostało wydane w związku z ubieganiem się K. C. o pozwolenie na posiadanie kolejnych dwu jednostek broni sportowej. K. C. w toku postępowania odwoławczego, nie stawił się na badanie w dniu [...] października 2003 r. do wyznaczonego psychologa, natomiast przedstawił orzeczenie lekarskie i psychologiczne z dnia [...] grudnia 2003 r. stwierdzające brak przeciwwskazań do posługiwania się bronią, od których złożył odwołanie Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach. Na skutek złożonych odwołań K. C. miał się stawić na badania w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie, na które nie stawił się bez podania przyczyny. Natomiast poddał się badaniom w dniu [...] stycznia 2005 r. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, w którym wydano orzeczenie o posiadaniu fizycznej i psychicznej zdolności do posiadania broni.
Psycholog, do którego odwołał się organ I instancji od orzeczenia z dnia [...] grudnia 2003 r. wyznaczył K. C. termin wykonania badań, na które strona nie stawiła się pomimo prawidłowo doręczanego zawiadomienia. W lipcu 2005 r. K. C. odmówił również poddaniu się badaniu u uprawnionego psychologa mgr I. I., co wynika z jego pisma. W odwołaniu K. C. deklaruje chęć poddania się badaniu pod warunkiem, że będzie miał możliwość wyboru psychologa, na co organy Policji nie mają wpływu. Gdyż zgodnie z § 8 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. Nr 79, poz. 898 ze zm.), odwołanie od orzeczenia psychologicznego wnoszone jest za pośrednictwem psychologa, który wydał orzeczenie w I instancji, do psychologa wyznaczonego przez właściwego wojewodę, po zasięgnięciu opinii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego lub Stowarzyszenia Psychologów Sądowych w Polsce.
Ponieważ strona nie dysponuje prawomocnym orzeczeniem psychologicznym potwierdzającym, iż może dysponować bronią palną sportową (orzeczenia z dnia [...] czerwca 2003 r. i [...] grudnia 2003 r. nie są prawomocne na skutek złożonych od nich odwołań Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach), w ocenie organów w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę K. C. wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. w uzasadnieniu tego wyroku, w całej rozciągłości podzielił stanowisko Komendanta Głównego Policji, skoro strona nie przedłożyła stosownego orzeczenia psychologicznego i tym samym nie udokumentowała, że posiada zdolność psychiczną do dysponowania bronią.
Sąd nie stwierdził też naruszenia przepisów prawa przez organy obu instancji, co uzasadniałoby uchylenie zaskarżanych decyzji. Organy prawidłowo oceniły całokształt zebranego w toku postępowania materiału dowodowego i uzasadniły dlaczego podjęto decyzję o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i gazowej. Długo trwające postępowanie administracyjne nie miało wpływu na wynik sprawy.
Bezspornie skarżący w niniejszej sprawie nie stawił się na wyznaczone badania psychologiczne a zatem postępowanie odwoławcze w sprawie orzeczenia psychologicznego nie zostało zakończone z przyczyn leżących po stronie skarżącego.
W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów ustawy, nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.). Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik K. C. podnosi następujące zarzuty:
1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525) poprzez nieuwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w sytuacji gdy zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy wskazuje, iż skarżący powołał wszystkie niezbędne okoliczności uzasadniające wydanie mu pozwolenia na broń,
b) art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o broni i amunicji poprzez niewydanie skarżącemu pozwolenia na broń i błędne przyjęcie, iż jest on osobą z zaburzeniami psychicznymi, osobą o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej czy też osobą wykazująca istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, w sytuacji gdy powyższe nie wynika z żadnego dowodu zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu,
c) art. 15 ust. 3 w zw. z art. 17 ust. 4 ustawy o broni i amunicji poprzez nieuprawnioną odmowę wydania skarżącemu pozwolenia na broń, w sytuacji gdy przedstawił on w toku prowadzonego postępowania orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych lekarza i psychologa, potwierdzające, że może on dysponować bronią,
d) art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji poprzez błędne cofnięcie pozwolenia na broń mimo braku naruszenia przez skarżącego posiadanego już pozwolenia i przedstawienia przez niego właściwych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, co spowodowało, iż wydane w przedmiotowej sprawie decyzje mają charakter dowolny i zapadły z naruszeniem zasady uznania administracyjnego,
e) § 4 i § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. z 2000 r. Nr 79, poz. 898) poprzez błędne nieuwzględnienie orzeczeń lekarskich przedstawionych przez skarżącego, w sytuacji gdy wydane one zostały przez lekarzy i psychologów uprawnionych do przeprowadzania badań i wydawania orzeczeń lekarskich oraz psychologicznych stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań do dysponowania bronią;
2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 1, art. 3 § 2 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez Komendanta Głównego Policji i Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach w toku postępowania administracyjnego, przejawiające się w niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy
Wskazując na powyższe podstawy w skardze kasacyjnej wnosi się o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym poniesionych już przez pełnomocnika z urzędu kosztów kserokopii z akt sprawy w kwocie 58,00 zł (zgodnie z § 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wnosi o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, poza tym w części dotyczącej wydania pozwolenia na posiadanie broni (zarzuty zamieszczone w pkt 1 lit. a, b i c) nie odnosi się do wyroku zaskarżanego w tej sprawie. W związku z powyższym rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlegają jedynie zarzuty zamieszczone w pkt 1 lit. d i e oraz pkt 2 lit. a.
Zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do sprawy cofnięcia pozwolenia na broń zostały sformułowane całkowicie w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy. Faktem jest, że skarżący przedstawił organom Policji kilka orzeczeń lekarskich dotyczących badań psychologicznych, jednak żadne z nich nie odpowiada wymaganiom ustawowym w tym zakresie, gdyż wszystkie one zostały podważone w drodze odwołań wnoszonych przez organ Policji I instancji zgodnie z § 8 wcześniej powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r.
Bezspornym jest również, że skarżący odmawiał poddaniu się badaniom psychologicznym u wyznaczonego przez wojewodę psychologa, tym samym naruszył procedurę określoną w ww. rozporządzeniu. Nie można honorować orzeczeń psychologicznych wydanych przez dowolnie wybranych przez skarżącego psychologów, nawet jeśli posiadają wymagane w tym zakresie uprawnienia. Orzeczenia psychologiczne tak wydane mogą być zweryfikowane przez wniesienie odwołania, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jednak skarżący odmówił poddaniu się takim badaniom w trybie odwoławczym u wskazanego psychologa lub w jednostce badawczo-rozwojowej. W takiej sytuacji organy Policji miały podstawy do zastosowania przepisów art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, pozwalających na cofnięcie pozwolenia na broń, co właściwie ocenił Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. W tej sytuacji całkowicie nieuzasadnione są zarzuty naruszenia prawa materialnego – art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji oraz § 4 i § 6 ww. rozporządzenia. Fakt, że lekarze i psychologowie wydający orzeczenia w sprawie K. C. spełniali wymagania określone w § 4 i § 6 rozporządzenia, nie oznacza, że skarżący nie powinien przestrzegać § 8 i innych przepisów tego rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie nie można więc mówić o tym, że wydane decyzje mają charakter dowolny i zapadły z naruszeniem zasady uznania administracyjnego, skoro skarżący odmówił poddaniu się wymaganym badaniom u wskazanych specjalistów i nie przedstawił właściwych (odpowiadających prawu) orzeczeń lekarskich i psychologicznych.
Organy Policji w postępowaniu administracyjnym wzięły pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, i należy zgodzić się z oceną Sądu I instancji, iż nie naruszano tu żadnych przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, co by uzasadniało przy orzekaniu zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ lub c/ p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.
Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło