II SA/Po 450/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-10-18

Skład orzekający: Stanisław Małek, Wiesława Batorowicz, Barbara Drzazga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zostało uzasadnione w sposób zgodny z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., uwzględniając sytuację materialną i rodzinną zobowiązanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, uznając, że organ odwoławczy nie spełnił wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie grzywny, mimo że mieściła się w ustawowych granicach, nie uwzględniało wszechstronnie ustalonej sytuacji faktycznej i celowościowej, w tym sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w związku z obowiązkiem rozbiórki pawilonu handlowego. Skarżąca podnosiła, że toczy się postępowanie w sprawie warunków zabudowy i że kiosk stanowi jedyne źródło utrzymania jej rodziny. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie o grzywnie, uznając je za uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot wpisu oraz orzekł o utracie mocy zaskarżonego postanowienia z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006r. przy udziale sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 100zł (sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu; III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/W. Batorowicz /-/St. Małek /-/B. Drzazga Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nakazującą M. M. rozbiórkę pawilonu handlowego (kiosku) usytuowanego na pasie drogowym ulicy [...] , działka geodezyjna nr [...] arkusz nr 10 obręb [...]. Postanowieniem z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie przepisu art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954) nałożył na M. M. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...]zł. M. M. wniosła zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wskazała, iż przed właściwymi organami toczy się postępowanie administracyjne w sprawie warunków zabudowy dotyczących usytuowania pawilonu handlowego w innym bądź tym samym miejscu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem wydanym na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił szczegółowo treść przepisów powołanej ustawy, dotyczących wykonania obowiązku określonego w trybie wykonawczym. Uznał, iż kwestionowane postanowienie jest zgodne z tymi przepisami. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono także, iż "zgodnie z przepisem art. 121 § 2 powołanej ustawy każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać [...] zł Uwzględniając powyższe ograniczenie, wysokość grzywny ustala, w drodze uznania administracyjnego właściwy organ. Niniejszym stwierdzam, iż nałożenie przez organ I instancji grzywny w wysokości [...]zł było uzasadnione i sprzyjało osiągnięciu podstawowego celu postępowania, jakim było wykonanie ciążącego na adresacie zaskarżonego postanowienia obowiązku". M. M. wniosła skargę, domagając się uchylenia obu postanowień. Skarżąca podała, iż kiosk jest jedynym źródłem utrzymania jej rodziny. Na żądanie władz administracyjnych przeniosła go dobrowolnie z ulicy [...] na ulicę [...]. Wyjaśniła także, iż nie zostało zakończone postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dotyczących usytuowania pawilonu handlowego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Stosownie do przepisu art. 121 § 2 ustawy nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty [...]zł. Organ odwoławczy słusznie stwierdził, iż w świetle powołanego przepisu wysokość grzywny ustala się w drodze uznania administracyjnego. Uszło jednak uwagi organu odwoławczego, iż uznanie to nie oznacza uprawnienia do dowolnego ustalenia wysokości grzywny, przy uwzględnieniu jej maksymalnej wysokości. Uznanie administracyjne jest bowiem działaniem, które powinno być uzasadnione wszechstronnie ustalonymi przesłankami faktycznymi i celowościowymi. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenie, iż "nałożenie przez organ I instancji grzywny w wysokości [...]zł było uzasadnione i sprzyjało osiągnięciu podstawowego celu postępowania jakim było wykonanie ciążącego na adresacie zaskarżonego postanowienia obowiązku" – nie spełnia wymogów przepisu art. 107 § 3 kpa. Skarżąca na rozprawie sądowej podała między innymi, iż przedmiotowy kiosk (handel artykułami spożywczymi i warzywniczymi) stanowi jedyne źródło utrzymania jej rodziny (mąż inwalida i 17-letnia córka z dzieckiem). Ustalając zatem wysokość grzywny należy w szczególności uwzględnić sytuację materialną, wysokość uzyskiwanych dochodów i sytuację rodzinną skarżącej, która jest obowiązana do wykonania nałożonego obowiązku. Niewątpliwe jest, iż naruszenie wskazanego przepisu postępowania (art. 107 § 3 kpa) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200. Orzeczenie zawarte w punkcie III-im traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. /-/W. Batorowicz /-/St. Małek /-/B. Drzazga kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło