I SA/Gl 1002/06
WyrokWSA w Gliwicach2006-10-18
Skład orzekający: Ewa Madej, Przemysław Dumana, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek o charakterze mieszkalno-letniskowym, wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i zgłoszony do użytkowania jako taki, może być opodatkowany jako budynek letniskowy, jeśli jego właściciele wykorzystują go sezonowo?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie dokonały jednoznacznego ustalenia charakteru budynku w oparciu o dokumentację architektoniczno-budowlaną. Nie ustosunkowały się również do zaleceń zawartych w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania budynku mieszkalno-letniskowego podatkiem od nieruchomości. Organy podatkowe zakwalifikowały budynek jako letniskowy, stosując wyższą stawkę podatku. Strona skarżąca kwestionowała tę klasyfikację, wskazując, że budynek został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę jako mieszkalno-letniskowy i spełnia kryteria budynku mieszkalnego. Podkreślono, że sposób użytkowania budynku nie przesądza o jego charakterze, a organy nie ustosunkowały się do poprzednich wyroków sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana,, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (sprawozdawca), Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K.
z dnia [...] r. w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 r., dotyczącego nieruchomości pozostającej we współwłasności małżonków A. i E. P..
Wójt Gminy K. w oparciu o art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 , art. 6a ust. 1 i ust. 6, art. 6 c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, art. 3 ust. 1, art. 4, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwałę Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...] 2002 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2003 r.,zatwierdzonej i opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] z dnia [...] 2002 r. ustalił łączne zobowiązanie pieniężne dla nieruchomości stanowiącej współwłasność A.i E. P.. Organ podatkowy I instancji określając podstawę opodatkowania wskazał, że przedmiotowa nieruchomość (położona w Gminie K.) obejmuje budynek letniskowy o powierzchni [...] m 2, budynek pozostały o powierzchni [...] m2 oraz grunty rekreacyjno-wypoczynkowe (letniskowe) o powierzchni [...] m2 i wyjaśnił, że ustaleń w tym zakresie dokonano w oparciu o dane umieszczone w ewidencji gruntów i budynków oraz informację podatkową złożoną przez E. P.. Budynek letniskowy objęto stawką [...] zł/m 2 powierzchni, budynki pozostałe stawką – [...] zł/ m 2 powierzchni, natomiast grunty (jako grunty orne klasy VI) w okresie od [...] 2003 r. do dnia [...] 2003 r. zwolnione z podatku rolnego zostały (w okresie od [...] 2003 r. do [...] 2003 r.) opodatkowane według stawki [...] zł/m2, w związku z dokonaną w ewidencji gruntów i budynków zmianą i zakwalifikowaniem ich do gruntów rekreacyjno-wypoczynkowych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wójt Gminy K. wyjaśnił, iż począwszy od [...] 2003 r. budynek wykazany w informacji podatkowej jako mieszkalny objęto stawką podatku przewidzianą w uchwale Gminy K. z dnia [...] 2002 r. dla budynków wykorzystywanych na cele letniskowe, tj. stawką [...] zł/ m2 powierzchni użytkowej. Klasyfikacji tej dokonano mając na uwadze, że obiekt ten wykorzystywany jest sezonowo, a więc ubocznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe właścicieli (i ich bliskich), związane z wypoczynkiem, rekreacją, spędzaniem urlopów. Podstawowe potrzeby mieszkaniowe podatników są realizowane w lokalu położonym w C. (jak wynika z rejestru stałych mieszkańców Gminy K. w nieruchomości objętej niniejszym nakazem płatniczym nikt nie jest zameldowany).
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ podatkowy I instancji powołał się na ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, zgodnie z którym o zaliczeniu obiektu do kategorii budynków mieszkalnych,
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, a ustalenie, że budynek wykorzystywany jest sezonowo w związku z wypoczynkiem, rekreacją, spędzaniem urlopu nakazuje przypisać go do kategorii budynków letniskowych (por. uchwały NSA z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 oraz z dnia 1 lipca 2002 r. sygn. akt FPK 2/02 i 3/02).
Organ podatkowy I instancji przywołał treść art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. Wskazał także, iż w dniu [...] 2003 r. dokonano zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na przekwalifikowaniu gruntów rolnych o powierzchni [...] ha na tereny rekreacyjno-wypoczynkowe (letniskowe), a zatem z dniem 31 lipca 2003 r. wygasł obowiązek podatkowy
w podatku rolnym.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. P. wniosła o uchylenie decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r. w części dotyczącej ustalenia wymiaru podatku od "budynku letniskowego" i umorzenie postępowania w tym zakresie. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy K. ustalił wymiar podatku od domu mieszkalnego, pozostałych budynków i gruntów ornych kl. VI w łącznej kwocie [...] zł. Należność uiszczono w całości, a wobec niezaskarżenia tego rozstrzygnięcia przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] r. zmieniono powyższą decyzję w ten sposób, że zwiększono wymiar podatku, gdyż przyjęto, że dom mieszkalny jest domkiem letniskowym. Następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. uchylono decyzję organu podatkowego I instancji z dnia [...] r.
i postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej umorzono. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w ramach wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K.
z dnia [...] r. decyzją z dnia [...] r. stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy K.z dnia [...] r. w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości, który (co wynika z uzasadnienia decyzji) został zawyżony. Wskazanie zakresu, w jakim stwierdzono nieważność wspomnianej decyzji strona oparła na twierdzeniu, że tylko w takim zakresie możliwe było wydanie nowej decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2003 r., gdyż
"w pozostałym zakresie, a więc co do budynków, nadal obowiązywała decyzja
z dnia [...] r.".
W dalszej części odwołania podatniczka wskazała, że decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] r. (w której nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego uchylenia decyzji wymiarowej z dnia [...] r.) wydana została mimo, że
w obrocie prawnym istnieje decyzja tego organu z dnia [...] r. - ostateczna
i prawomocna w części dotyczącej budynków, co narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i postępowania podatkowego. Odwołująca się podniosła także zarzut naruszenia art. 254 Ordynacji podatkowej i podkreśliła, że zawarta w wymienionym przepisie przesłanka wydania decyzji zmieniającej ostateczną decyzję podatkową nie została spełniona, gdyż, wbrew twierdzeniom organu I instancji, nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych. Dom położony
w obrębie nieruchomości, w odniesieniu do której wydano kwestionowane rozstrzygnięcie został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę jako mieszkalny, spełnia wszystkie kryteria takiego (całorocznego) obiektu i jest wykorzystywany na cele mieszkalne w różnych okresach roku (co potwierdzają rachunki za media, umowa z firmą dotycząca wywozu śmieci, istniejące w obrębie posesji nasadzenia wymagające stałej pielęgnacji w okresie wegetacji i wzrostu,
a także nadanie posesji numeru "[...]"). Wszelkie odmienne ustalenia w tym zakresie stanowią przejaw samowoli urzędniczej, a udowodnienie, że dom letniskowy nie jest budynkiem mieszkalnym nie jest możliwe. Strona zarzuciła także, iż zakwalifikowanie obiektu do budynków letniskowych (kategoria nie przewidziana w żadnym akcie prawnym) nastąpiło z pominięciem jakiekolwiek postępowania dowodowego, a decyzję zmieniającą pierwotne rozstrzygnięcie dotyczące wymiaru podatku na 2003 r. wydano nie wszczynając postępowania podatkowego i ignorując całkowicie wymogi określone w art. 123 i art. 200 Ordynacji podatkowej.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w C. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r.
Wyrokiem z dnia 20 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gliwicach (w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1150/04) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że decyzję będącą przedmiotem skargi wydano bez zapewnienia udziału w postępowaniu jednemu ze współwłaścicieli nieruchomości, a nadto zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, gdyż na etapie skargi ujawniono dokumenty urzędowe – t.j. pozwolenie na budowę oraz potwierdzenie zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego. Sąd podniósł także, że "jedyną podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z treści art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W aktach sprawy przedłożonych Sądowi znajduje się zawiadomienie Starosty [...] z dnia [...] 2003 r. w sprawie zmiany użytków, a więc gruntu z klasy RVI na klasę Bz. W zawiadomieniu tym brak jakichkolwiek danych dotyczących budynku, co zdaniem Sądu wymaga także wyjaśnienia".
Postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy wyznaczył A. i E. P. termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w C. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...]r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy, wskazując m.in., że organ I instancji ustalając przedmiot opodatkowania oparł się na danych wynikających z potwierdzenia zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego (budynku letniskowego ze zbiornikiem ścieków) z dnia [...] 2003 r., wydanego przez Starostwo Powiatowe w C., informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez podatnika w dniu [...] 2003 r. oraz zawiadomienia o zmianie w ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] 2003 r. W dalszej części rozważań przywołano treść art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 5, art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 1 ustawy o podatku rolnym i wskazano, że zasadnicze znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma rozstrzygnięcie kwestii opodatkowania spornego budynku o powierzchni [...] m2. W tym zakresie organ odwoławczy stwierdził, że poza sporem pozostaje okoliczność, że przedmiotowy dom jest budynkiem letniskowym, co wynika wprost z potwierdzenia zgłoszenia użytkowania obiektu – budynku letniskowego ze zbiornikiem ścieków. W rozważaniach dotyczących dopuszczalności opodatkowania budynku letniskowego stawką podatkową dla budynków mieszkalnych organ odwoławczy wskazał na wstępie, na powszechnie prezentowany w doktrynie pogląd, zgodnie z którym podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu obiektu do kategorii budynków mieszkalnych, o których mowa w art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest dokumentacja architektoniczno-budowlana. Jeżeli zatem z dokumentacji tej wynika, że jest to budynek letniskowy to powinien być opodatkowany stawką dla budynków pozostałych. Okoliczność, że obiekt (usytuowany na terenie rekreacyjnym) jest sezonowo zamieszkiwany nie może stanowić przesłanki zakwalifikowania go do budynków mieszkalnych, gdyż dom taki nie spełnia kryteriów domu mieszkalnego przewidzianych przez prawo budowlane. W świetle art. 1 a ust. 1 pkt 1 ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r.) uzasadniony jest pogląd, że o tym czy dany budynek jest budynkiem mieszkalnym decydują zapisy w pozwoleniu na budowę, a zatem dopiero uzyskanie decyzji o zmianie przeznaczenia budynku z letniskowego na mieszkalny umożliwi opodatkowanie go według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych.
W dalszej części swoich wywodów Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w C. wskazało na treść uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego,
w których przyjęto, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy organ odwoławczy wskazał, że – jak wynika
z dokumentacji budowlanej – sporny budynek jest budynkiem raz mieszkalno-letniskowym, a raz letniskowym, a podatnicy nie posiadają decyzji o zmianie przeznaczenia domu letniskowego na obiekt mieszkalny. Odwołująca się i jej małżonek na stałe zamieszkują w C., a w K. spędzają wolny czas, niezależnie od pory roku, co potwierdzają rachunki za wykorzystane media. Okoliczność, że dom nadaje się do użytkowania przez okres całego roku nie może stanowić przesłanki stwierdzenia, że nastąpiła zmiana przeznaczenia tego obiektu, który zgodnie z dokumentacją architektoniczno-budowlaną jest budynkiem letniskowym (pozwolenie na budowę sprostowane postanowieniem z dnia
[...] r. dotyczy budynku mieszkalno-letniskowego, a do użytkowania zgłoszono budynek letniskowy ze zbiornikiem ścieków). Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż pojęcie budynków pozostałych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obejmuje budynki niemieszkalne
i nie związane w prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. przede wszystkim garaże i budynki letniskowe, o ile spełniają warunki określone w definicji budynku zawartej w art. 1 a ust. 1 powołanej ustawy. Opisany podział budynków jest dokonany wyłącznie na potrzeby podatku od nieruchomości i inne przepisy (w tym również przepisy stosowane przez urzędy skarbowe do rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych) nie mają w tych sprawach zastosowania. Rada Gminy uprawniona jest do określenia w swojej uchwale wykonawczej innej kategorii budynków, określając ją poprawniej językowo, jako np. obiekty rekreacyjne
i letniskowe, co uczyniono w uchwale Rady Gminy K., wprowadzając w § 1 pkt 2 lit. f dodatkową kategorię: "budynków wykorzystywanych i przeznaczonych na cele letniskowe" i określając dla nich stawkę podatku w wysokości [...] zł/m 2.
W odniesieniu do zarzutów odwołania dotyczących trybu orzekania
w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że decyzja ostateczna Wójta Gminy K. z dnia [...] r. została w całości wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jej nieważności w całości decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., a zatem żadne postanowienia wymienionej decyzji organu I instancji nie obowiązują. W tym stanie rzeczy Wójt Gminy K. zobowiązany był wydać nowe rozstrzygnięcie ustalające wymiar podatku na 2004 r. od wszystkich przedmiotów opodatkowania stanowiących własność podatników, co nastąpiło w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do podniesionej w piśmie E. P. z dnia
[...] 2006 r. (złożonym po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej) kwestii wadliwości uchwał Rady Gminy K.
w sprawie podatku od nieruchomości (w których wbrew delegacji ustawowej wynikającej z art. 5 ust. 2 in fine ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz
w sprzeczności z art. 217 i art. 84 Konstytucji RP określono nowe przedmioty opodatkowania) i konieczności dokonania kontroli legalności tych uchwał przez organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na treść art. 21 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. Powołany przepis stanowi, iż przy orzekaniu członkowie kolegiów odwoławczych są związani wyłącznie przepisami powszechnie obowiązującego prawa, a kontrolę orzecznictwa tych organów sprawuje sąd administracyjny i - jak wskazano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000 r. (sygn. OPK 13/00, publ. ONSA 2001/2/63) – "nie można z jego brzmienia wyprowadzać wniosku, że kolegia mogą oceniać legalność aktu powszechnie obowiązującego, w tym legalność uchwał rad gmin. Oceny legalności takiego aktu może i powinien dokonać organ nadzoru nad samorządem terytorialnym (art. 91 ustawy o samorządzie gminnym) lub sąd administracyjny merytorycznie rozpoznający sprawę". Organ odwoławczy podkreślił także, iż orzecznictwo sądowe dotyczące uprawnień rad gmin do określania stawek podatkowych i powoływania nowych kategorii budynków, wskazuje, że konstrukcja art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oparta na zasadzie wzajemnego wykluczania wymienionych w nim przedmiotów opodatkowania umożliwia radom gmin powołanie w uchwale wykonawczej innej kategorii budynków, określonych poprawniej językowo "rekreacyjnymi". Wyróżnikiem jednak takich budynków w stosunku do budynków mieszkalnych nie może być ani ich usytuowanie, ani okresowe wykorzystywanie przez podatników, a jedynie kryteria mieszczące się
w przepisach Prawa budowlanego. (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 2767/00, LEX nr 76066).
Decyzję organu odwoławczego doręczono A. i E. P. w dniu [...] 2006 r., a pismem z dnia [...] 2006 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu) A. P. zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w sposób wskazany w odwołaniu lub o jej uchylenie oraz przyznanie należnych kosztów. Skarżąca podniosła zarzut arbitralnego przyjęcia, że posiadany przez stronę i jej małżonka dom jest, wbrew zapisom dokumentacji architektoniczno-budowlanej, budynkiem letniskowym ze względu na sposób użytkowania, o którym decyduje inwestor i wskazała, że zezwolenie na budowę oraz zgłoszenie użytkowania dotyczy budynku mieszkalno-letniskowego. O zakwalifikowaniu obiektu do budynków mieszkalnych decydują, w opinii skarżącej, kryteria zawarte w przepisach Prawa budowlanego, a nie kryterium usytuowania budynku ani też okoliczność, iż jest on wykorzystywany przez podatników okresowo, na co wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2001 r. (sygn. akt ISA/Gd 2767/00). Skarżąca podniosła, że wobec kwestionowania oświadczeń podatnika i sporu dotyczącego klasyfikacji budynku konieczne jest powołanie biegłego, który ustali czy sporny obiekt odpowiada kryteriom budynku mieszkalnego, przewidzianym w Prawie budowlanym. Nie można bowiem zaakceptować sytuacji, w której podstawę kwestionowanych przez stronę rozstrzygnięć stanowi "ołówkowy" zapis w karcie ewidencyjnej, sprzeczny z dokumentacją architektoniczno-budowlaną (tj. pozwoleniem na budowę, zgłoszeniem obiektu do użytkowania, a także ostatecznym wyjaśnieniem Starostwa Powiatowego w C.). Strona wskazała także, że brak podstawy prawnej do opodatkowania budynku "letniskowego" oraz budynku "mieszkalno-letniskowego" w uchwale Rady Gminy K.. W decyzji ustalającej wymiar podatku wskazano, że przedmiot opodatkowania stanowi "budynek letniskowy", podczas, gdy uchwała Rady Gminy K. dotycząca podatku od nieruchomości na 2003 r. (stanowiąca nadinterpretację intencji ustawodawcy) nie przewiduje takiej kategorii przedmiotów opodatkowania, co również nakazuje opodatkować obiekt według stawki przewidzianej dla domów mieszkalnych. Nawet gdyby jednak przyjąć, że przedmiot opodatkowania został określony w § 1 pkt 2 lit. f wspomnianej uchwały (choć takiej podstawy prawnej nie wskazano w decyzji organu podatkowego I instancji), to nie można pomijać okoliczności, że wraz z wydaniem zezwolenia na budowę domu mieszkalnego (wykorzystywanego w ten sposób przez ok. pół roku) działka stała się działką budowlaną. Skarżąca zaakcentowała także w skardze, że w decyzji organu II instancji nie ustosunkowano się do podniesionych w odwołaniu zarzutów,
a wskazywane przez stronę przepisy zinterpretowano wybiórczo na niekorzyść podatników.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w C. podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Uczestnik postępowania E. P. na rozprawie w dniu
18 października 2006 r. poparł skargę i stwierdził, że zrealizował budowę budynku mieszkalnego, spełniającego wszystkie wymogi Prawa budowlanego oraz odpowiadającego wymogom definicji zawartej w art. 1 ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych, a okoliczność, że dom wykorzystywany jest tylko przez część roku pozostaje bez wpływu na jego klasyfikację. Wskazał także, iż obowiązujące przepisy nie określają pojęcia "domek letniskowy". E.P. oświadczył również, że zwrócił się (pismem z dnia [...] 2006 r.) do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w C. o ujęcie w ewidencji budynków zgłoszonego do użytkowania budynku mieszkalno-letniskowego, jednakże (mimo ponaglenia skierowanego do organu w dniu [...] 2006 r.), zmian
w ewidencji nie dokonano. Uczestnik postępowania okazał dokumentację budowy domu i złożył do akt kserokopie pism z dnia [...] 2006 r. i z dnia [...] 2006 r. oraz wyjaśnienie Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru z dnia
28 marca 2006 r., w którym wskazano, że sposób korzystania z budynku nie przesądza o jego charakterze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w ramach wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2005 r. (sygn. akt I SA/Gl 1150/04), którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne dotyczące nieruchomości pozostającej we współwłasności skarżącej A. P. i jej małżonka – uczestnika postępowania E. P..
Istotę sporu stanowi sposób opodatkowania budynku o powierzchni [...] m 2, który został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę domu mieszkalno-letniskowego i został objęty (z dniem [...] 2003 r.) zgłoszeniem użytkowania budynku mieszkalno-letniskowego (co potwierdza, znajdujące się w aktach sprawy pismo Naczelnika Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Starostwa powiatowego w C. z dnia [...] 2006 r.) Poza sporem pozostaje okoliczność, iż jest to obiekt całoroczny, w którym właściciele i ich bliscy (niezameldowani w K.) spędzają czas wolny w różnych okresach całego roku.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Budynkiem w rozumieniu powołanej ustawy jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach (art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy). W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że ustawa określa maksymalne stawki roczne dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, wskazując w odniesieniu do budynków, że stawki te, których wysokość rada gminy może różnicować dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków, nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części:
a) mieszkalnych - [...] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - [...] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - [...] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
d) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych - [...] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
e) pozostałych - [...] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej.
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne
i kartograficzne (Dz. U. nr 100 z 2000 r., poz. 1682 ze zm.), wymiaru podatków
i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, która w myśl art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) jako, dokument urzędowy sporządzony w formie określonej przepisami prawa stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Wskazana ewidencja objęta jest zatem domniemaniem zgodności z prawdą,
a weryfikacja danych w niej zawartych nie należy do kompetencji organów podatkowych.
Odnosząc opisaną powyżej regulację prawną do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy na wstępie, że podstawę opodatkowania
i stawkę podatku należnego od m2 budynku o powierzchni [...] m2 określono
w oparciu o § 1 pkt 2 lit. f uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] 2002 r. nr [...] , zgodnie z którym opodatkowaniem według stawki [...] zł za m 2 powierzchni użytkowej objęte są budynki wykorzystane i przeznaczone
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele letniskowe. Zastosowanie wspomnianej stawki podatku dopuszczalne jest zatem w niniejszej sprawie tylko w przypadku, gdy organ podatkowy wykaże w sposób bezsporny, że obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego (definicja zawarta w art. 1 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), który wybudowano zgodnie z pozwoleniem na budowę budynku mieszkalno-letniskowego był (w niniejszej sprawie, odmiennie niż wynika to z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wysokość podatku od nieruchomości ustalana jest po zakończeniu roku podatkowego) w 2003 r. wykorzystany na cele letniskowe i był w tymże roku podatkowym przeznaczony
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele letniskowe
i jednocześnie nie był w 2003 r. budynkiem mieszkalnym, o którym mowa w § 1 pkt 2 lit. a wspomnianej uchwały Rady Gminy K..
Odnotować trzeba, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że "sporny budynek – jak wynika z dokumentacji budowlanej - jest budynkiem raz mieszkalno-letniskowym, raz letniskowym i podatnik nie posiada decyzji o zmianie przeznaczenia budynku z letniskowego na mieszkalny"
i skonstatować, że wynikający z dokumentacji architektoniczno-budowlanej charakter obiektu nie został jednoznacznie ustalony przez organy podatkowe. Zanegować należy zasadność powoływania się przez organ odwoławczy na tezę, że usytuowanie (sezonowo zamieszkiwanego) obiektu na terenie rekreacyjnym nie może stanowić przesłanki zakwalifikowania go do budynków mieszkalnych, gdyż dom taki nie spełnia kryteriów domu mieszkalnego, przewidzianych przez Prawo budowlane, a sam fakt zamieszkiwania nie przesądza o charakterze tego budynku, w sytuacji, gdy sporny budynek wybudowano w oparciu o pozwolenie na budowę domu letniskowo-mieszkalnego.
Wskazać należy, że § 1 pkt 2 lit. f uchwały Rady Gminy K.
z dnia [...] 2002 r. nie określa przedmiotu opodatkowania "budynek letniskowy", który przyjęto w decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r.), a także zauważyć, że wspomniana uchwała nie odwołuje się do klasyfikacji gruntów, na których usytuowano nieruchomość budynkową, a zatem okoliczność, że począwszy od [...] 2003 r. grunty te zaewidencjonowano jako tereny rekreacyjno-wypoczynkowe (letniskowe) nie może stanowić przesłanki stwierdzenia, że w [...] 2003 r. sporny budynek uzyskał charakter obiektu, o którym mowa w § 1 pkt 2 lit f analizowanej uchwały.
Podkreślić również trzeba, że zaskarżoną decyzję wydano w ramach wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia
20 maja 2005 r., w którym wskazano, że zasady opodatkowania przedmiotowego obiektu będzie można ustalić jedynie na podstawie wpisu do ewidencji budynków. Zaskarżona decyzja nie została wydana w oparciu o taki wpis, co pozostaje
w sprzeczności z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w danej sprawie organ podatkowy.
Odniesienie się do kwestii trybu orzekania organów podatkowych
w niniejszej sprawie (stanowiących przedmiot oceny Sądu, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) jest o tyle utrudnione, że akta administracyjne przekazane wraz ze skargą nie zawierają decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r. oraz zmieniającej ją decyzji tego organu z dnia [...] r., a także decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., którą uchylono wymienioną powyżej decyzję Wójta Gminy K. i umorzono postępowanie w sprawie zmiany decyzji oraz decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r., którą stwierdzono nieważność decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r. Stwierdzić jednakże należy, że w sytuacji, gdy sentencja decyzji organu odwoławczego nie zawiera zapisu, że stwierdzono nieważność rozstrzygnięcia organu I instancji
w części nie można wnioskować - na podstawie uzasadnienia decyzji - iż wyeliminowano z obrotu prawnego tylko niektóre postanowienia decyzji
(w niniejszej sprawie – dotyczące wymiaru podatku od budynku o pow. [...] m 2).
Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy podatkowe nie dokonały jednoznacznego ustalenia (w oparciu o dokumentację architektoniczno-budowlaną) charakteru obiektu, którego opodatkowania dotyczy rozpoznawana przez Sąd skarga. Nie ustosunkowały się także do zaleceń zawartych w wyroku sądu administracyjnego z dnia 20 maja 2005 r. Nastąpiło zatem naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania, obejmujące wpis od skargi uiszczony w kwocie [...] zł, a orzeczenie zawarte w pkt 3 wyroku wydano w oparciu o art.152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło