II SA/Gl 189/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk ( spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi B.R. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią decyzję organu I instancji, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę [...] ([...] ) zł. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B.-B. na podstawie art. 66 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 z zm./ decyzją z dnia [...]r. nakazał B. R. doprowadzić do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa istniejące ogrodzenie posesji nr [...] przy ul. A. K. w B.-B. poprzez likwidację metalowych /ostrych/ grotów zwieńczających metalowe ogrodzenie /na długości około 70,0 m i wysokości poniżej 1,80 m/ od strony ul. A. K. oraz likwidację drutu kolczastego nad ogrodzeniem siatkowym /poniżej 1,80 m/. wzdłuż ul. G. w terminie do dnia [...]r. W uzasadnieniu organ wskazał na przeprowadzone oględziny posesji nr [...] przy ul. A. K. w B.-B., w trakcie których ustalono, iż ogrodzenie tej posesji nie spełnia warunków przewidzianych w § 41 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ogrodzenie to bowiem – od strony ulicy A. K. – na długości około 70 metrów posiada wysokość poniżej 1,80 m /1,53 – 1,80/ i jest zakończone ostrymi elementami /grotami/. Także ogrodzenie tej posesji od strony ulicy G., mimo wysokości poniżej 1,80 m jest zakończone drutem kolczastym. Ten stan ogrodzenia jest niezgodny z § 41 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia, a w związku z tym zobowiązano właściciela do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości. W odwołaniu B. R. podała, iż ogrodzenie posesji od strony ul. A. K. zostało wybudowane wiele lat temu i do czasu modernizacji tej ulicy spełniało wszelkie wymogi prawne. Zdaniem odwołującej się w trakcie przebudowy ul. A. K. została podniesiona niweleta drogi oraz chodnika co spowodowało obniżenie ogrodzenia ponad dopuszczalny poziom, a w związku z tym powstanie zagrożenia dla ludzi i zwierząt. Skoro powyższy stan powstał w następstwie przebudowy ulicy to obowiązkiem doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem powinien być obciążony podmiot, który zrealizował przebudowę. W związku z tym odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji I instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy w części dotyczącej nakazu, uchylił w części dotyczącej terminu wykonania nakazu i orzekł nowy termin do dnia [...] r. Jako podstawę prawną organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 66 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, iż ustalony stan ogrodzenia posesji nr [...] w B.-B. jest niezgodny z § 41 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych... z dnia 12 kwietnia 2002 r. Obowiązek doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem obciąża właściciela i dlatego w sytuacji, w której stan ogrodzenia został spowodowany działaniami osoby trzeciej /tutaj Miejski Zarząd Dróg w B.-B./ właściciel zobowiązany do doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, może dochodzić roszczeń z tego tytułu na drodze cywilnoprawnej. Nie ma natomiast możliwości prawnej nakazania inwestorowi drogi doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ogrodzenia nie będącego jego własnością. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. R. podtrzymała swoje stanowisko przedstawione w odwołaniu i zarzuciła, iż zaskarżona decyzja przerzuca odpowiedzialność za powstały stan ogrodzenia ze sprawcy na właściciela nieruchomości. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podkreślając, że obowiązek utrzymania obiektu we właściwym stanie obciąża zawsze właściciela. Na rozprawie w dniu [...]r. pełnomocnik skarżącej M. R. podał, że właścicielami posesji przy ul. A. K. w B.-B. są skarżąca B. R. i jej brat W. N. Wyjaśnił także, iż zaskarżona decyzja została wykonana w części dotyczącej ogrodzenia od ul. G. /zlikwidowano ogrodzenie, na którym był umieszczony drut kolczasty/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych do niego aktów /tu decyzji/ pod względem zgodności z prawem, a w trakcie tej kontroli – zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z zm., dalej ppsa – nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 134 ppsa Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Nie kwestionuje go skarżąca. Stan ten w dacie wydania zaskarżonej decyzji sprowadzał się do istnienia na posesji nr [...] przy ul. A. K. w B.-B. ogrodzenia, które od strony ulicy A. K. i ul. G. przez znajdujące się na tym ogrodzeniu ostre przedmioty /groty, drut kolczasty/ na wysokości poniżej 1,80 od poziomu gruntu naruszało unormowanie § 41 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 12 kwietnia 2002 r. Stosownie do treści art. 61 właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Oznacza to między innymi utrzymanie obiektu w należytym stanie technicznym w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 – 7. Wymagania te dotyczą bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania. Naruszenie obowiązków w zakresie utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie, wynikającym z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, skutkuje sankcjami np. z art. 66 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego może uznać obiekt za będący w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, gdy stwierdzony stan obiektu narusza wymagania, wynikające z obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Ustalenie w trakcie postępowania nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu lub stanu powodującego zagrożenie życia lub zdrowia ludzi zobowiązuje właściwy organ – przy czym jest to decyzja związana – do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie. Podstawą wydania takiej decyzji jest art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis tego artykułu ma zastosowanie do wszystkich obiektów budowlanych, w tym takich, na których budowę nie jest wymagane pozwolenie na budowę, bowiem jego celem jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania wszystkich obiektów budowlanych. W przypadku – jak w niniejszej sprawie – ustalenia, że istnieją przesłanki do zastosowania przepisu art. 66 ust. 1 organ nadzoru wydaje decyzję skierowaną do właściciela obiektu lub współwłaścicieli, jeżeli obiekt stanowi współwłasność. W przypadku występowania współwłasności obiektu budowlanego, obowiązek jego utrzymania w należytym stanie ciąży na wszystkich współwłaścicielach, co wynika z art. 61 Prawa budowlanego, a więc i decyzja z art. 66 pkt 1 musi być zaadresowana do wszystkich współwłaścicieli. Jedynie w wypadku zawarcia przez współwłaścicieli ugody sądowej o podziale do użytkowania, organ orzekający o obowiązku utrzymania w należytym stanie technicznym określonej części obiektu, pozostającej w wyłącznym użytkowaniu jednego współwłaściciela, może skierować wydawane w drodze decyzji nakazy wyłącznie do tego współwłaściciela. Jednakże wtedy organ jest zobowiązany do zapewnienia, w trybie art. 61 § 4 kpa, udziału pozostałych współwłaścicieli, będących stronami w takim postępowaniu. Zaskarżona decyzja została skierowana wyłącznie do skarżącej. Z wyjaśnień pełnomocnika skarżącej wynika, że przedmiotowa nieruchomość a więc i ogrodzenie stanowią przedmiot współwłasności skarżącej i jej brata W. N. W świetle wyżej przytoczonej argumentacji decyzja powinna więc wskazywać jako adresatów nakazu skarżącą i W. N., chyba że między stronami doszło do podziału nieruchomości do użytkowania. Wtedy jednak W. N. byłby stroną postępowania. Z akt sprawy wnika, że okoliczności tej w ogóle organy nie ustalały bowiem żadna z decyzji ani organu I ani II instancji nie wskazują W. N. jako strony niniejszego postępowania. W postępowaniu ponownym organ I instancji powinien więc przede wszystkim ustalić właścicieli nieruchomości przy ul. A. K., przeprowadzić postępowanie z udziałem wszystkich współwłaścicieli i do nich w drodze decyzji skierować ewentualne nakazy, mając przy tym na uwadze stan faktyczny istniejący w dacie podjęcia przyszłej decyzji /częściowo decyzja już została wykonana/. Podstawowe żądanie skarżącej obciążenia obowiązkiem doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem inwestora przebudowy ul. A. K. nie może być uwzględnione. Wszystkie decyzje przewidziane w Rozdziale 6 Prawa budowlanego mogą bowiem być kierowane jedynie do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Nie pozbawia to tych osób prawa dochodzenia odszkodowania z tytułu robót związanych z doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem od osób trzecich, które swoim działaniem wywołały potrzebę takich robót. Roszczenie takie może jednak być dochodzone wyłącznie przed sądem cywilnym. Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a, art. 135, art. 152 oraz art. 200 ppsa orzeczono, jak w sentencji. SJ/