IV SA/Wa 1539/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu złożonego w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego A. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], uznanym za decyzję administracyjną wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt II GSK 63/06, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nieuwzględnił odwołania A. S. od decyzji Regionalnego Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2005 r. o odrzuceniu wniosku A. S. o dofinansowanie realizacji projektu złożonego w ramach Działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu drugiej instancji wskazano na posiadanie przez A. S. gospodarstwa rolnego co najmniej od 19 kwietnia 1978 r. i nie przedłożenie przez niego dokumentów potwierdzających, że faktycznie nie prowadził gospodarstwa rolnego w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, skutkiem czego - zdaniem organu - przekroczył dwunastomiesięczny okres posiadania gospodarstwa rolnego. W skardze na powołaną decyzję z dnia [...] lipca 2005 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. S. wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji, wskazując na okoliczność prowadzenia gospodarstwa rolnego przez okres krótszy, niż 12 miesięcy, potwierdzoną stosownym zaświadczeniem KRUS oraz zaświadczeniem Burmistrza Miasta i Gminy M.. Skarżąc zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 w zw. z art. 76 §1 kpa poprzez pominięcie wskazanych dowodów, jako urzędowych dokumentów w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o odrzucenie skargi względnie o jej oddalenie, przedstawiając stan faktyczny sprawy oraz wskazując, że skarżący jest posiadaczem gospodarstwa rolnego co najmniej od dnia 19 kwietnia 1978 r., natomiast wniosek o dofinansowanie złożył dopiero w dniu 17 lutego 2005 r. czym przekroczył dwunastomiesięczny okres do skutecznego ubiegania się o dofinansowanie, określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. Nr 207, poz. 2117). Podniesiono, że do istnienia posiadania wystarcza sama możność pozwalająca na korzystanie z rzeczy w taki sposób, jak mają prawo czynić to osoby, \J którym przysługuje do rzeczy określone prawo, nie jest natomiast konieczne efektywne wykonywanie władztwa. Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt II GSK 63/06 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1921/05 o odrzuceniu skargi A. S. ze względu na nieuznanie pisma Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2005 r. za decyzję administracyjną lub inny akt administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcia naruszają prawo w sposób mający wpływ na ich wynik. Podstawą wydania zaskarżonych rozstrzygnięć jest pkt 3.1.2 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz.U. Nr 207, poz. 2117). W pkt 3.1.2 powołanego załącznika o tytule "Działanie 1.2. Ułatwianie startu młodym rolnikom", w części dot. "Kryteriów dostępu" pkt 2) lit. b) stwierdzono, że pomoc może być przyznana rolnikowi, który m.in. po raz pierwszy podjął prowadzenie gospodarstwa rolnego. Za taką osobę uważa się natomiast m.in. osobę, która była posiadaczem gospodarstwa rolnego przez okres dłuższy niż 12 miesięcy przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu, lecz w tym okresie faktycznie prowadziła gospodarstwo rolne nie dłużej niż 12 miesięcy. Za okres, w którym rolnik nie prowadził gospodarstwa rolnego, można uznać, na wniosek zainteresowanego, wymienione w treści załącznika okresy. Za młodego zaś rolnika uznaje się osobę, która po raz pierwszy podjęła prowadzenie gospodarstwa rolnego, jeżeli różnica między okresem, w którym osoba ta była posiadaczem gospodarstwa rolnego, a okresami wymienionym jako mogące być nieuznanymi za prowadzenie gospodarstwa rolnego, nie przekracza okresu 12 miesięcy w dniu zawarcia umowy o dofinansowanie projektu. Z powyższego wynika, że pomoc może być przyznana m.in. takiemu rolnikowi, który będąc posiadaczem gospodarstwa rolnego przez okres dłuższy, niż 12 miesięcy przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu, faktycznie prowadził gospodarstwo rolne w tym okresie nie dłużej, niż 12 miesięcy. Jakkolwiek, w powołanym załączniku wskazano okresy, które mogą być uznane na wniosek zainteresowanego za okresy, w których rolnik, jako posiadacz gospodarstwa rolnego, nie prowadził tego gospodarstwa, to jednak nie oznacza, że sam fakt bycia posiadaczem gospodarstwa rolnego jest równoznaczny z jego faktycznym prowadzeniem. Bycie posiadaczem gospodarstwa rolnego z racji przysługiwania do niego udziału w prawie własności nie może być w ujęciu normatywnym traktowane jako tożsame z faktycznym jego prowadzeniem. Okresy, mogące być na wniosek rolnika uznane w ujęciu normatywnym za nieprowadzenie w tym czasie gospodarstwa rolnego, mogą natomiast obejmować czas, w którym rolnik prowadził faktycznie gospodarstwo, ale równocześnie miały miejsce okoliczności, które ujęte są jako okresy mogące być wyłączonymi z czasu prowadzenia gospodarstwa. Możliwość odliczenia wskazanych w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. okresów prowadzenia gospodarstwa rolnego dotyczy zatem takiej sytuacji, w której rolnik prowadził gospodarstwo rolne przez okres dłuższy, niż 12 miesięcy, lecz w tym okresie zaistniały równocześnie okoliczności mogące w ujęciu normatywnym wyłączać uznanie tego czasu za prowadzenie gospodarstwa rolnego. Okresów, w których rolnik nie prowadził gospodarstwa rolnego, mogących być odliczanymi na jego wniosek, nie można stosować do osoby, która nie prowadziła faktycznie tego gospodarstwa, będąc jedynie jej posiadaczem, jako udziałowiec w prawie do niego przysługującym. W powołanym załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. nie chodzi bowiem o samo posiadanie gospodarstwa przez okres ponad 12 miesięcy, jako wyłączające możliwość uzyskania dofinansowania, lecz o posiadanie tego gospodarstwa i zarazem faktyczne jego prowadzenie ponad ten okres czasu. Można być posiadaczem gospodarstwa rolnego lecz faktycznie go nie prowadzić, gdy okaże się, że prowadzi je inna osoba, w tym inny jego współwłaściciel, będący tym samym jego współposiadaczem. Przyjęta przez organy orzekające wykładnia, iż okres posiadania gospodarstwa rolnego należy traktować jako faktyczne prowadzenie tego gospodarstwa, z wyłączeniem z tego okresu na wniosek zainteresowanego, jedynie tych okresów, które zostały wskazane w pkt 3.1.2. załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r., w części dot. "Kryteriów dostępu" pkt 2) lit. b) i w tej części wymienione pod lit. od a) do d), nie znajduje jednoznacznego uzasadnienia w treści powołanych zapisów, dlatego stosownie do art. 6 i art. 7 kpa organy orzekające miały obowiązek, działając w granicach wyznaczonych przepisami prawa, uwzględnić słuszny interes strony skarżącej, bez naruszenia jednak interesu społecznego. Przeciwko wykładni zastosowanej przez organy orzekające przemawia również treść art. 8 ust. 1 tiret 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz.U.UE. z 1999 r., seria L, Nr 160, str. 80), według którego pomoc młodym rolnikom w celu ułatwienia im podejmowania działalności w rolnictwie będzie przyznawana m.in. gdy rolnik jest kierownikiem gospodarstwa, co w ujęciu normatywnym należy rozumieć, jako kierowanie albo prowadzenie gospodarstwa rolnego w sposób zależny od woli tego rolnika. Bycie udziałowcem w prawie przysługującym do gospodarstwa rolnego nie jest równoznaczne z jego prowadzeniem zależnym od woli tego posiadacza. Współwłasność gospodarstwa rolnego daje prawną możliwość jego faktycznego współprowadzenia lub nawet wyłącznego prowadzenia, lecz bycie jego współwłaścicielem nie jest tożsame z faktycznym jego prowadzeniem. W rozpatrywanej sprawie A. S. jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego od chwili nabycia praw do spadku obejmującego to gospodarstwo, tj. od chwili śmierci spadkodawcy, które to nabycie zostało następnie potwierdzone postanowieniem spadkowym Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1978 r. sygn. akt [...]. Zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w O. z dnia [...] czerwca 2005 r. wskazuje, że skarżący ubezpieczony jest jako rolnik od dnia 1 kwietnia 2005 r., poprzednio był natomiast ubezpieczony, jako domownik. Również w zaświadczeniu Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] czerwca 2005 r. stwierdzono, że A. S. nie był nigdy płatnikiem podatku rolnego do dnia 21 stycznia 2005 r. Od dnia 14 kwietnia 1978 r. grunty rolne uprawiała i podatki płaciła J. S. - matka skarżącego, a od dnia 17 kwietnia 1996 r. grunty uprawiał i płacił podatek rolny M. S. - brat skarżącego. Powołane dokumenty, zgodnie z art. 76 §1 kpa, stanowią dowód okoliczności w nich stwierdzonych. Okoliczności te przemawiają natomiast za uznaniem, że skarżący podjął faktyczne prowadzenie gospodarstwa rolnego dopiero od dnia 21 stycznia 2005 r. Odrzucając wniosek skarżącego o dofinansowanie, organy orzekające nie uwzględniły okoliczności stwierdzonych powołanymi dokumentami, jak również nie przeprowadziły, stosownie do art. 76 §3 kpa, dowodu przeciwnego treści tych dokumentów na okoliczności w nich stwierdzone, względnie na okoliczności służące ustaleniu, kiedy skarżący rozpoczął faktyczne prowadzenie gospodarstwa rolnego. Odrzucenie wniosku skarżącego nastąpiło zatem z naruszeniem pkt 3.1.2. załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r., w części dot. "Kryteriów dostępu" pkt 2) lit. b) oraz z naruszeniem art. 76 §1 kpa, w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia, dlatego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ orzekający uwzględni okoliczności wskazane w uzasadnieniu orzeczenia.