VII SA/Wa 1263/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi K. i J. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej skargę oddala. VII SA/Wa 1263/06 Uzasadnienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2006r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004r. znak [...], uchylającej w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] września 2004r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia pierwotnego sposobu odprowadzenia wód opadowych z dachu segmentu budynku przy ulicy [...] w R. i umarzającej postępowanie w sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż przesłanką umorzenia postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego była okoliczność, iż kontrolowana przez ten organ w postępowaniu odwoławczym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Organ wojewódzki ustalił w toku postępowania, iż osobę sprawującą funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego łączy zjedna ze stron pokrewieństwo o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 2 kpa, co stanowi przesłankę do wyłączenia organu od załatwienia sprawy na podstawie art. 25 § 1 pkt 1 kpa. Z poczynionych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustaleń już po wydaniu przedmiotowej decyzji wynikało, iż przesłanki wyłączenia na podstawie tego przepisu nie zostały spełnione z uwagi na IV, a nie II stopień pokrewieństwa łączący przedstawiciela organu ze stroną. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zatem, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w warunkach art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rażąco bowiem narusza art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. i z tej przyczyny dotknięta jest wadą nieważności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli K. i J. L. Wskazali iż wprawdzie zgodzić się należy, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. VII SA/Wa 1263/06 25 § 1 kpa, to jednakże niewątpliwie w sprawie ma zastosowanie art. 24 § 3, ponieważ Inspektor Nadzoru Budowlanego jest pracownikiem organu administracji państwowej w rozumieniu art. 24 § 1 k.p.a. Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję. Organ nie znalazł podstaw do zmiany własnej decyzji. Odnosząc się do zarzutu podniesionego we wniosku, wskazał iż organ rozpoznał sprawę wyłącznie na podstawie art. 25 § 1 kpa, nie uwzględniając przesłanek wyłączenia pracownika określonych w art. 24 § 3 ponieważ wykraczałoby to poza zakres postępowania. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności organ nie rozpoznaje sprawy co do jej istoty lecz ocenia jedynie decyzję pod kątem rażącego naruszenia prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. i J. L. Zarzucili decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż oparł się a jednej tylko przesłance - naruszeniu art. 25 § 1 kpa. Skarżący podnieśli, iż wbrew wywodom ww. organu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie można postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa, a ponadto art. 25 § 1 kpa nie stanowi jedynej przyczyny wyłączenia pracownika(organu). Rozpoznanie sprawy przez pracownika organu, którego łączą z jedną ze stron więzy pokrewieństwa rażąco narusza art. 24 § 3 kpa, a zatem decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego była prawidłowa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł ojej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu sprawy zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów VII SA/Wa 1263/06 administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Takiego zarzutu nie można postawić zaskarżonej decyzji. Zasadą postępowania odwoławczego jest rozstrzygnięcie przez organ II instancji sprawy merytorycznie co do jej istoty. Wyjątek od tej zasady wprowadza m.in. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. umożliwiający organowi odwoławczemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji pierwszoinstancyjnej bez merytorycznego orzekania w sprawie. Organowi służy takie prawo jedynie w przypadku ustalenia, iż postępowanie w sprawie jest lub stało się bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy nie ma swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy, m.in. gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej, jeżeli skierowano ją do osoby nie będącej stroną postępowania, gdy rażąco narusza prawo, albo wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Wydanie decyzji odwoławczej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji, gdy nie było podstaw do przyjęcia, iż postępowanie w danej sprawie jest bezprzedmiotowe rażąco narusza ten przepis. Oznacza bowiem, iż wbrew temu przepisowi organ nie tylko nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie, lecz wyeliminował z obrotu prawnego decyzję w sytuacji, gdy powinno było zapaść na podstawie przepisów obowiązującego prawa rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. W niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i umorzył sprawę na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uznając błędnie, iż zachodzą przesłanki wyłączenia organu określone w art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. Niewątpliwie, jak trafnie ocenił to organ w zaskarżonej decyzji przesłanki takie nie wystąpiły, bowiem wbrew brzmieniu art. 25 § 1 pkt 1 w związku z VII SA/Wa 1263/06 art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. organ wojewódzki przyjął, iż wyłączenie organu następuje również przy czwartym stopniu pokrewieństwa pomiędzy organem a stroną postępowania. Skoro zatem w sprawie brak było podstaw do wyłączenia organu administracji od załatwienia sprawy na podstawie art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a., to zasadnie przyjął Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji, iż brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie. Oznacza to również, iż kontrolowana przez niego decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. Konsekwencją pozostawienia w obiegu prawnym takiego rozstrzygnięcia byłaby konieczność rozstrzygania sprawy przez inny, wyznaczony wbrew przepisom, organ administracji. Odnosząc się do zarzutów skarżących, iż organ badający sprawę w trybie nieważnościowym winien był wziąć pod uwagę również możliwość wyłączenia pracownika na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. wyjaśnić należy, iż w postępowaniu nieważnościowym organ nie ma prawa wykraczać poza granice określonej sprawy, a zatem nie miał prawa badać możliwości wyłączenia inspektora nadzoru budowlanego na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. Okoliczność powyższą będzie miał natomiast obowiązek wziąć pod uwagę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznając odwołanie skarżących od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] września 2004r. Z tych względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzeczono jak w sentencji.