VII SAB/Wa 47/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi J.N. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] w przedmiocie bezczynności organu skargę oddala. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1996r. nr [...] nałożył na Z.B. obowiązek rozbiórki samowolnie realizowanej rozbudowy budynku mieszkalno-warsztatowego na terenie nieruchomości we wsi L. przy ul. Z. i przywrócenie obiektu do stanu zgodnego z decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Urząd Gminy [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 1997r. utrzymał przedmiotowe orzeczenie w mocy. Następnie decyzją z dnia [...] października 1998r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 1998r. uchylił własną decyzję z dnia [...] października 1998r. i stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] [...] lutego 1997r. oraz Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2996r. w części dotyczącej przywrócenia spornego obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja niniejsza poddana została kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 1 marca 2001r., sygn. akt IV SA. 37/99 oddalił skargę inwestora. W ocenie Sądu, z treści decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1996r. niespornie wynikał zakres samowoli budowlanej, gdyż organ orzekający nakazał rozbiórkę rozbudowy ściśle określonego budynku polegającej na dobudowaniu pomieszczeń wzdłuż granicy z działką [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] października 1999r. Ponadto organ egzekucyjny postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2000r. zadecydował o zastosowaniu wykonania zastępczego jako środka egzekucyjnego prowadzącego bezpośrednio do wykonania zastępczego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2000r. Pismem z dnia 4 lutego 2003r. W. i Z. B. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] wnieśli o dokonanie odbioru obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym z dnia [...] października. W odpowiedzi na niniejsze zawiadomienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] powiadomił pismem z dnia 21 lutego 2003r., iż w wyniku przeprowadzonych oględzin w dniu 7 lutego 2003r. stwierdzono, iż nie zostały rozebrane określone elementy budowlane obiektu m.in. posadzka betonowa, ściana w granicy działek od strony wschodniej, zatem nie można było uznać rozbiórki obiektu za wykonaną. W dniu 16 maja 2003r. przeprowadzono kolejne oględziny w sprawie wykonywania robót na terenie działki przy ul. Z. w L. W wyniku dokonanych ustaleń, stwierdzono, iż trwają roboty budowlane polegające na wyrównaniu istniejącego ogrodzenia w granicy z działką J.N. oraz prowadzone są roboty wykończeniowe po dokonanej rozbiórce wiaty polegające na wykonaniu gzymsu przy istniejącym budynku oraz tarasie. Inwestor podjął ponadto prace mające na celu wyrównanie ogrodzenia do wysokości 214 cm. Kolejna wizja dokonana została w dniu 29 maja 2003r. co wynika z protokołu oględzin. Wykazała ona, iż wysokość ogrodzenia od strony północnej granicy została obniżona w stosunku do ustaleń z dnia 16 maja o około 40 cm. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1996r. nakazującej Z.B. rozbiórkę samowolnie realizowanej rozbudowy budynku mieszkalno-warsztatowego. W opinii organu wykonanie przez Z.B. obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] sierpnia 1996r. oznacza brak przedmiotu sprawy, stąd też wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. W wyniku odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowanego utrzymał przedmiotowe orzeczenie w mocy. Pismem z dnia 8 października 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] poinformował pełnomocnika skarżącego, iż postępowanie egzekucyjne wobec wykonania przez zobowiązanego postanowień decyzji z dnia [...] sierpnia 1996r. zostało zakończone. Ponownie pismem z dnia 3 listopada 2003r. organ egzekucyjny poinformował, pełnomocnika skarżącego, iż rozbiórka została przez zobowiązanego wykonana i odebrana protokólarnie w dniu 29 maja 2003r. Wymagany zakres prac rozbiórkowych został potwierdzony w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003r. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] odstąpił od czynności egzekucyjnych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J.N. wnosząc o stwierdzenie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] oraz o wymierzenie organowi grzywny z tytułu zaniechania podjęcia czynności egzekucyjnych w postaci wykonania zastępczego. Skarżący podniósł, iż sprawa dotycząca rozbiórki toczy się 10 lat, zaś samowola budowlana znajduje się w ostrej granicy z działką skarżącego. W budynkach trwa produkcja zakładu należącego do inwestora, co powoduje liczne uciążliwości dla nieruchomości skarżącego. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] uznał skargę za nieuzasadnioną i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd ogranicza się do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Wskazać należy, iż bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwia on sprawy w terminach wskazanych w art. 35 § 1-3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ani nie wykonuje czynności o których mowa w art. 36. Zgodnie z powołanymi przepisami załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do wskazanych terminów jednakże nie wlicza się okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. Okresy opóźnień spowodowane mogą być działaniem czynników, na które organ nie miał wpływu. Są to m.in. działania lub zaniechania innych organów, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, iż bezczynność organu jest stanem ciągłym w jakim on pozostaje po upływie terminu określonego na załatwienie sprawy. Istnieje ona wówczas, gdy w ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Na gruncie rozpatrywanej sprawy nie można czynić organowi tego zarzutu, bowiem podjął on działania zmierzające do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1996r. nr [...] nakazującą rozbiórkę samowolnie realizowanej rozbudowy budynku mieszkalno-warsztatowego na terenie nieruchomości we wsi L. przy ul. Z.oraz do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wszystkie kwestie dotyczące rozbiórki budynku mieszkalno warsztatowego zostały rozstrzygnięte ostateczną decyzją GINB z dnia [...] grudnia 1998r. Decyzja ta poddana została kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 1 marca 2001r. oddalając skargę orzekł m.in., iż nie jest sporny zakres samowoli budowlanej, skoro organ orzekający nakazał rozbiórkę rozbudowy ściśle określonego budynku polegającej na dobudowywaniu pomieszczeń wzdłuż granicy z działką [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] podjął czynności mające na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku w szczególności orzekł o wykonaniu zastępczym. Przebieg postępowania egzekucyjnego był zgodny z obowiązującym przepisami i w wyniku skarg zobowiązanego poddany niejednokrotnie kontroli sądu administracyjnego, który skargi oddalał. Organ orzekający w niniejszej sprawie wyjaśnił wyczerpująco stan faktyczny i zastosował niezbędne środki egzekucyjne wymienione w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec zawiadomienia przez inwestora o dokonaniu rozbiórki wzniesionych obiektów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] przeprowadził oględziny spornej inwestycji w dniu 7 lutego 2003r. w wyniku których stwierdzono, iż nie zostały rozebrane określone elementy budowlane obiektu. W dniu 16 maja 2003r. przeprowadzono kolejne oględziny w sprawie wykonywania robót na terenie działki przy ul. Z. w L., na podstawie których ustalono, iż trwają roboty budowlane polegające na wyrównaniu istniejącego ogrodzenia w granicy z działką skarżącego oraz prowadzone są roboty wykończeniowe po dokonanej rozbiórce wiaty polegające na wykonaniu gzymsu przy istniejącym budynku oraz tarasie. Kolejna wizja dokonana została w dniu 29 maja 2003r. i wykazała ona, iż wysokość ogrodzenia od strony północnej granicy została obniżona w stosunku do ustaleń z dnia [...] maja o około 40 cm. Wskazać należy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] powiadomił pełnomocnika strony skarżącej pismami z dnia 8 października 2003r. oraz z dnia 3 listopada 2003r., iż rozbiórka samowolnie wzniesionego budynku mieszkalno - warsztatowego została wykonana przez zobowiązanego, stąd też odstąpiono od czynności egzekucyjnych. Zgodnie z postanowieniami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłankami odstąpienia od czynności egzekucyjnych są: okazanie przez zobowiązanego dowodów stwierdzających wykonanie obowiązku, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Odstąpienie od czynności egzekucyjnych oznacza konieczność zaprzestania wszelkich czynności egzekucyjnych. Tym samym dochodzi do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny może uwzględnić skargę na bezczynność tylko w przypadku istnienia jej w dacie orzekania. Ponadto zobowiązanie organu do dokonania określonych czynności lub wydania określonego orzeczenia może nastąpić wówczas, gdy przepisy prawa przewidują działanie danego organu w określonej formie prawnej, a organ ten pozostaje w zwłoce z wydaniem odpowiedniego aktu prawnego. Formę działania organu administracji w konkretnej sprawie administracyjnej określają przepisy prawa materialnego lub przepisy proceduralne. Na orzekającym w niniejszym postępowaniu organie nie ciążył obowiązek wynikający z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydania orzeczenia stwierdzającego zakończenie czynności egzekucyjnych. Brak takiego obowiązku po stronie organu administracyjnego powoduje, iż nie pozostaje on w bezczynności stąd też zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Uwzględniając stan faktyczny i prawny sprawy, ustalony w dniu wydania orzeczenia oraz obowiązujące przepisy prawa, Sąd nie dopatrzył się znamion bezczynności organu egzekucyjnego orzekającego w niniejszej sprawie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270) istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W sprawie niniejszej Sąd nie ma takiej możliwości, skoro organ administracji nie pozostawał w bezczynności. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.