VII SA/Wa 716/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi Specjalistycznego Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Specjalistycznego Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę 800 zł (osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., ponownie rozpatrując odwołanie [...] Sp. z o.o. oraz M. M. od decyzji z dnia [...] maja 2004 r. wydanej z up. Prezydenta m. [...] zatwierdzającej projekt budowany i zezwalającej R. K. na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1572/04 uchylono jego decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r., którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2004 r. W związku z tym ponownie rozpatrując sprawę w związku ze złożonymi odwołaniami od decyzji I instancji nie znalazł podstaw do jej zmiany. Inwestor spełnił wszystkie wymogi określone przepisami Prawa budowlanego, złożył wniosek o pozwolenie na budowę w terminie obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a przedłożony projekt budowany jest zgodny z ustaleniami tej decyzji, posiada też wszystkie niezbędne opinie i uzgodnienia. W związku ze wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego inwestor przedłożył opinię zawierającą tzw. "linijkę słońca". Sporządzona została przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i wynika z niej jednoznacznie, iż usytuowanie projektowanego budynku nie narusza § 13 oraz § 57-60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). W ocenie organu odwoławczego projektowana inwestycja spełnia także pozostałe wymogi dotyczące usytuowania budynków, w szczególności § 12 ust. 3, § 13, § 60 i § 271 cytowanego rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu M. M. organ wskazał, iż z uwagi na znaczną odległość – 17,5m – dzieląca jej nieruchomość od projektowanego budynku, inwestycja ta nie narusza jej interesów. Niezasadny jest także zarzut braku oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 179, poz. 1499), budowa domu mieszkalnego nie jest inwestycją mogącą pogorszyć stan środowiska, w związku z czym inwestor nie był zobowiązany do przedłożenia raportu. W ocenie Wojewody [...] spełnienie przez inwestora wszystkich wymogów określonych w przepisach budowlanych oznacza, iż brak było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosło Specjalistycznie Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący przede wszystkim wskazał, iż nie zostały wykonane wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2005 r., w związku z czym zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej Spółki organ odwoławczy powinien stwierdzić nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Ponownie rozpatrując sprawę organ powtórnie dopuścił się szeregu uchybień. Nie powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania, co uniemożliwiło mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, w konsekwencji czego w szczególności nie mogła się zapoznać z opinią zawierającą tzw. "linijkę słońca". Opinia ta jest zresztą nieprzydatna w niniejszym postępowaniu, gdyż przy takiej wysokości budynku i jego usytuowaniu nie jest możliwe spełnienie wymagań określonych w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda [...] pominął także całkowicie zarzut naruszenia § 271 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. Nie odniesiono się także do zagrożeń, jakie niesie za sobą realizacja projektowanej inwestycji, dotyczy to w szczególności drgań, zwiększonej emisji spalin, a także zakłócenia korzystania z działek sąsiednich. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przede wszystkim należy wskazać, iż Wojewoda [...] nie wykonał wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1572/04, którym uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., utrzymująca w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 wskazanej wyżej ustawy w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodzić się należy z zarzutami skargi, iż przeprowadzone przez organ odwoławczy uzupełniające postępowanie nie doprowadziło do wyjaśnienia podstawowej kwestii, a mianowicie zgodności projektowanej inwestycji z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Postępowanie to ograniczyło się zresztą jedynie do dopuszczenia opinii zawierającej tzw. "linijkę słońca" sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. W ocenie organu z opinii tej jednoznacznie wynika, iż usytuowanie projektowanego budynku nie narusza § 13 oraz § 57-60 cytowanego rozporządzenia. Ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada swobodnej oceny dowodów wyrażona w art. 80 kpa. Zgodnie z nią organ administracji powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 1983 r. sygn. akt II SA 1302/83 (ONSA 1983, nr 2, poz. 106), Sąd podkreślił, że przy ocenie opinii biegłego organ administracyjny nie może "ograniczyć się do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić na jakich przesłankach biegły oparł tę konkluzję i skontrolować prawidłowość jego rozumowania". Przedstawiona przez inwestora opinia zawierająca tzw. "linijkę słońca" w ogóle nie została poddana takiej ocenie. Sporządzona została, jak wynika z jej treści, w oparciu o informacje uzyskane od inwestora i dołączono do niej te same zdjęcia zawierające komputerowe symulacje zacienienia elewacji sąsiedniego budynku bez żadnego opisu i analizy pod kątem spełnienia wymogów obowiązujących przepisów. Podobnie jak to miało miejsce w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., opracowanie to trudno uznać za opinię pozwalającą na jednoznaczne stwierdzenie czy wymogi § 13 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury zostały spełnione. Stwierdzić należy, że Wojewoda [...] w prowadzonym postępowaniu całkowicie zlekceważył przepisy procesowe, a także wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2005 r. Już chociażby tylko z tego powodu zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż art. 81 kpa w powiązaniu z art. 10 § 1 kpa stanowi gwarancję dla strony uczestniczenia w każdym stadium postępowania administracyjnego, w szczególności w postępowaniu dowodowym. W wyroku z dnia 7 listopada 1988 r. sygn. akt IV SA 701/88 (nie publ.) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu, w którym strona nie miał możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, przed wydaniem decyzji, nie mogą być uznane za udowodnione". W niniejszym postępowaniu organ odwoławczy ponownie naruszył prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, w wyniku którego doszło do wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy iż zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przedstawionego dowodu. Organ całkowicie pominął także zarzut naruszenia § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów podniesionych w skardze nie ze wszystkimi należy się zgodzić. Za nietrafne Sąd uznał zarzuty dotyczące wystąpienia szeregu utrudnień dla otoczenia w przypadku realizacji zamierzonej inwestycji (m.in. zwiększonej emisji spalin, narażenie sąsiednich budynków na drgania), gdyż dotyczą one naruszenia interesów faktycznych skarżącego, a nie interesu prawnego rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych. Granice ochrony interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym wyznaczone są przepisami Prawa budowlanego, przepisami wykonawczymi do tej ustawy oraz przepisami dotyczącymi ochrony środowiska. Spełnienie przez inwestora wszystkich prawnie określonych wymogów uniemożliwia organowi administracji publicznej odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego). Ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to te osoby, a nie inwestorzy, właściciele nieruchomości, na której ma powstać projektowana inwestycja będą decydowali o dopuszczalności wybudowania obiektu budowlanego. W tym stanie rzeczy ujawnione naruszenia proceduralne powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).