I OSK 245/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska Sędziowie sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.) sędzia NSA Małgorzata Stahl Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 października 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 61/06 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia od A. K. na rzecz Wojewody Ś. kosztów zastępstwa procesowego. Wyrokiem z dnia 20 października 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 61/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] oraz decyzję Starosty K. z dnia [...]. Opisany wyrok wydano przyjmując następujący stan faktyczny: Skarżąca A. K. powiadomiona przez organ, że jako bezrobotna ma obowiązek stawić się w dniu 14 listopada 2005 r. jako dniu wyznaczonym przez organ do osobistego stawiennictwa celem potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy w dniu tym nie stawiła się. Sąd podniósł, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca własnoręcznym podpisem w dniu 18 sierpnia 2005 r. potwierdziła na karcie stawiennictwa w urzędzie wyznaczony termin na dzień 14 listopada. Sąd pierwszej instancji przyjmuje także, że skarżąca nie stawiła się w wyznaczonym dniu oraz, iż w ciągu 7 dni od dnia niestawienia się w urzędzie nie powiadomiła urzędu (Powiatowy Urząd Pracy), o przyczynie tego niestawiennictwa, co spowodowało wydanie przez organ administracji decyzji o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej na okres 3 (trzech) miesięcy. Bezsporne jest także, że skarżąca została pouczona o konsekwencjach niestawiennictwa i nie powiadomienia organu w wyznaczonym terminie oraz o przyczynie niestawiennictwa, gdyż doręczono jej jeden egzemplarz informacji, z którym skarżąca się zapoznała potwierdzając to na piśmie, a nadto zobowiązała się przestrzegać zawartych w niej postanowień. Skarżąca do odwołania od decyzji dołączyła kartę informacyjną leczenia sanatoryjnego Zespołu Uzdrowisk K. potwierdzającą jej pobyt na leczeniu od 9 listopada 2005 r. do 29 listopada 2005 r. Nadto na rozprawie w sądzie pierwszej instancji skarżąca podała, że zgłosiła się do organu po pobycie w sanatorium ale została poinformowana, że może już tylko odwołanie złożyć od decyzji pozbawiającej ją statusu osoby bezrobotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że w sprawie doszło do naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) jak i art. 7 i 77 k.p.a. Sąd pierwszej instancji podkreśla, że skoro z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, iż osoba bezrobotna ma obowiązek wykazania swej gotowości do pracy, to zobowiązana jest także do wykonania obowiązku stawienia się w wyznaczonym dniu w urzędzie pracy. Sąd jednak uznał za błędne stanowisko organów administracyjnych w tym względzie, że liczą one wadliwie początek biegu terminu do powiadomienia organu o przyczynie niestawiennictwa w dniu wyznaczonym. Zdaniem Sądu pierwszej instancji prawidłowa wykładnia art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy nakazuje przyjąć, że termin 7 dniowy do powiadomienia organu o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w dniu wyznaczonym rozpoczyna swój bieg dopiero od ustania przyczyny powodującej niemożność usprawiedliwienia nieobecności bezrobotnego w miejscu pracy. Zdaniem Sądu przyjęcie odmiennej wykładni skutkuje w każdym przypadku, niezależnie od powodów niestawiennictwa bezrobotnego, utratą statusu bezrobotnego niezależnie od tego kiedy ustała przyczyna powodująca niemożność stawiennictwa. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zaskarżył skargą kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego Wojewoda Ś., w której zarzuca naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 o promocji (...) i wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oddalenie skargi A. K., a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej wskazuje się na wadliwą wykładnię art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy przeprowadzoną przez Sąd pierwszej instancji i podnosi, że termin 7 dniowy liczony od daty ustania przyczyny niestawiennictwa uniemożliwiałby w ogóle wydanie prawomocnej decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego po upływie 7 dni od dnia niestawienia się w wyznaczonym terminie. Nadto w skardze kasacyjnej wskazuje się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jakie zapadało na podstawie analogicznego przepisu z ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W konkluzji podnosi pełnomocnik Wojewody, że można co najwyżej rozważać, czy bezrobotny ma w takim przypadku (gdy nie poda przyczyn niestawiennictwa w wyznaczonym terminie) możliwość domagania się jego przywrócenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasadnie zarzuciła naruszenie przez zaskarżony wyrok prawa materialnego, a mianowicie art. 33 ust. 4 pkt 4 powołanej wyżej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. Powołany przepis ma następujące brzmienie: ".Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który: (ust.4 pkt. 4) nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy;". W przepisie tym są zatem dwie przesłanki konieczne do tego by w przypadku niestawiennictwa bezrobotnego pozbawić go statusu bezrobotnego i to pod warunkiem, że obie występują łącznie. Sąd przyjmuje wykładnię, która pozbawia sensu tej części przepisu, która nakazuje powiadomienie o uzasadnionej przyczynie nieobecności. Skoro bowiem ma to być termin 7 dni liczony od dnia ustania przyczyny powodującej niemożność stawienia się w wyznaczonym dniu, to wystarczyłoby napisać, że bezrobotny winien zgłosić się do urzędu w terminie 7 dni od ustania przyczyn nieobecności w terminie uprzednio wyznaczonym. Niepotrzebne byłoby w ogóle zawiadomienie po ustaniu przyczyny niemożności stawienia się w organie. Oczywiste jest i w pełni należy podzielić stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej jak i w powołanych tam wyrokach NSA, że aby zaistniały obie podstawy do pozbawienia osoby bezrobotnej statusu z art. 33 ust. 4 pkt 4 to musi taka osoba nie stawić się w wyznaczonym terminie oraz w terminie 7 liczonym od dnia, w którym miała się stawić w organie administracji nie powiadomić o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Przepis nie nakazuje – jak to wadliwie przyjmuje Sąd pierwszej instancji – usprawiedliwić przyczynę nieobecności w dniu wyznaczonym ale strona ma podać uzasadnioną przyczynę do tej nieobecności. Nie wymaga się więc usprawiedliwienia, co mogłoby wiązać się z zakończeniem np. procesu leczenia szpitalnego a jedynie – co ponownie należy podkreślić - powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności. Inaczej mówiąc skarżąca miała obowiązek powiadomić organ administracji publicznej, do którego miała określonego dnia zgłosić się, o uzasadnionej przyczynie niemożności stawienia się w tym dniu. W takim przypadku wystarczyłoby, gdyby skarżąca osobiście czy przez członka rodziny powiadomiła organ, że otrzymała skierowanie do sanatorium na leczenie, co mogło nastąpić przed dniem wyznaczonym do stawienia się w organie administracji. Termin do podania uzasadnionej przyczyny nieobecności z samej istoty powiązania go z dniem obowiązkowego stawiennictwa w organie administracji, wymaga by był liczony od dnia tej nieobecności. W innym przypadku – jak już wskazano – traciłby swój sens. Skarżąca natomiast w ogóle nie zainteresowała się tym by sprostać obowiązkowi powiadomienia organu o tym, że w dniu 14 listopada 2005 r. nie stawi się w organie, ponieważ skierowano ją do sanatorium. Skarżąca nie była obłożnie chora a, jak sama podała na rozprawie w dniu 20 października 2006 r., o wyjeździe do sanatorium dowiedziała się tydzień przed terminem wyjazdu i to z uwagi na zwolnienie się miejsca w sanatorium z powodu rezygnacji innej osoby. Nic nie stało zatem na przeszkodzie by w tym czasie powiadomić także organ administracji o przyczynie niestawienia się w dniu wyznaczonym. Nadto z akt sprawy wynika, że skarżąca nie mieszka sama i mogła prosić członka rodziny o podanie uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmując wadliwą wykładnię art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. bezpodstawnie uchylił zaskarżoną decyzję a jego wykładnia nie uwzględnia nie tylko ratio legis przepisu ale nadto jest sprzeczna z dotychczasowym utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które - aczkolwiek wydane w innym stanie prawnym - to w zakresie omawianego problemu zachowało nadal swój walor. Można oczywiście nie podzielać stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego jednakże w takim przypadku celowe jest ustosunkowanie się do argumentacji podnoszonych w orzecznictwie i wykazanie dlaczego ich się nie podziela. Z tych więc względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę A. K.. Na podstawie art. 207 § 2 powołanej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że w sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki (osoba bezrobotna, nie zdająca sobie sprawy z konsekwencji oddalenia skargi i związanych z tym kosztów) odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.