I SA/Lu 398/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz (spr.),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Starszy inspektor Wiesława Wojtal, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 października 2006 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn I. oddala skargę; II. kwotę nieuiszczonego wpisu przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania R. P. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] ustalającej wysokość podatku od spadków i darowizn, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszoinstancyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Urząd Skarbowy ustalił stronie należny podatek od spadków i darowizn w kwocie 380 zł. W dniu 30 czerwca 2005 r. podatnik zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o wznowienie postępowania i wydanie decyzji z uwzględnieniem opinii biegłego, sporządzonej na zlecenie Sądu Rejonowego w związku ze sprawą o dział spadku i zniesienie współwłasności, którą dołączył do wniosku. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania. Po uchyleniu tej decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej na skutek wniesionego odwołania i po ponownej ocenie wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. wznowił postępowanie na podstawie art. 243 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60) a następnie stwierdzając brak przesłanek wznowieniowych wskazanych w art. 240 § 1, a w szczególności w pkt 5 tego przepisu, decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że złożony dowód – opinia biegłego sądowego – nie został rozpatrzony w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącego w decyzji ostatecznej dokonano nieprawidłowej subsumpcji stanu faktycznego przez ustalenie wartości spadku na kwotę dwukrotnie wyższą od faktycznej, co świadczy o naruszeniu art. 122 ordynacji podatkowej. Wypowiadając się stosownie do art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej co do zebranego materiału dowodowego, podatnik wyjaśnił, że w postępowaniu wymiarowym wskazał, iż wartość całej nieruchomości nie przekracza 120 tys. zł, wobec braku kompetencji do określenia całej wartości spadku. Stwierdził, iż wyraził zgodę na katalogowo ustaloną wartość z uwagi na obawę przed obciążeniem kosztami w przypadku powołania biegłego oraz zwrócił się z prośbą o przeanalizowanie zasadności działań organu podatkowego I instancji. Rozpatrując odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę na szczególny charakter postępowania wznowieniowego, wyjaśniając szczegółowo w oparciu o przepisy art. 243 i 245 § 1 Ordynacji podatkowej poszczególne jego fazy. Odnosząc się do przesłanki wznowienia wskazanej w art. 245 § 1 pkt 5 w związku z rozpatrywaną sprawą stwierdził, że opinia biegłego sądowego z dnia 6 maja 2005 r. określająca wartość nieruchomości nie stanowi dowodu na to, że w postępowaniu podatkowym w przedmiocie spadków i darowizn błędnie ustalono stan faktyczny. W opinii tej nie stwierdzono bowiem, że powierzchnia tej nieruchomości była inna, niż przyjęto w postępowaniu podatkowym ani też położenie nieruchomości czy jej składniki rzeczowe były odmienne od ustalonego w tym postępowaniu stanu faktycznego. Zdaniem organu odwoławczego odmienna ocena stanu faktycznego przez organ podatkowy i w postępowaniu o zniesienie współwłasności nie jest nową okolicznością, a tym bardziej nowym dowodem uzasadniającym uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wznowienia na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organ wskazał także, że przedłożona opinia nie istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej. Podniósł również, że w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn wartość nieruchomości nie była przedmiotem sporu, gdyż w oświadczeniu z dnia 27 lipca 2004 r. strona wyraziła zgodę na wartość spadku proponowaną przez organ podatkowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. P. wniósł o jej uchylenie z uwagi na naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 kpa, uznając decyzję za niezgodną ze stanem faktycznym i przepisami prawa oraz zarzucając organom podatkowym brak kompetencji i wyłudzenie podatku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosi o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem jej zarzuty nie znajdują uzasadnionych podstaw prawnych. Przede wszystkim wskazać należy, że Rozdział 17 Ordynacji podatkowej – wznowienie postępowania reguluje nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznych, stanowiąc wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcie ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego. We wniosku z dnia 30 czerwca 2005 r. skarżący wskazał, jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2004 r. ustalającą wysokość podatku od spadków i darowizn, przesłankę wymienioną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w uzasadnieniu wniosku powołując opinię biegłego sporządzoną na zlecenie Sądu Rejonowego w związku ze sprawę o dział spadku i zniesienie współwłasności, w której biegły dokonał odmiennych ustaleń faktycznych co do wartości nabytej w drodze spadku nieruchomości. Żądanie wznowienia postępowania przez stronę wszczyna, z chwilą jego doręczenia organowi podatkowemu, postępowanie wstępne tzw. wznowieniowe. W jego toku organ podatkowy ogranicza się do badania czy: żądanie pochodzi od strony, strona ma zdolność do czynności prawnych, żądanie dotyczy postępowania zakończonego decyzją i jest ona ostateczna, w żądaniu wskazano podstawę wznowienia, nie upłynęły terminy przewidziane w art. 68 lub 70 Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ przeprowadza postępowanie wznowieniowe badając czy zachodzą wskazane przez stronę podstawy wznowienia. W razie nie stwierdzenia podstaw wznowienia organ podatkowy na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej odmawia uchylenia decyzji. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej o zaistnieniu tej podstawy wznowienia możemy mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery następujące przesłanki: wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; są one istotne dla sprawy; nie były znane organowi który wydał decyzję; istniały w dniu wydania decyzji. Rozpoznając sprawę w świetle wyżej wskazanych przesłanek organy prawidłowo wskazały, że powołana przez skarżącego jako nowy dowód opinia biegłego sądowego nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania w sprawie niniejszej, bowiem dowód ten nie istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej. Zasadnie i bez naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej organy stwierdziły, że odmienność oceny wartości tej samej nieruchomości w opinii biegłego sądowego i w ostatecznej decyzji podatkowej nie stanowi podstawy uzasadniającej uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania. Podkreślić też należy, że zły stan nieruchomości spadkowej był organowi znany, co wynika z opisu stanu faktycznego na dzień nabycia spadku złożonego przez skarżącego w dniu 2 lutego 2004 r. (k. 13). Wbrew sugestii skargi, po wznowieniu postępowania przez organ podatkowy przedmiotem rozpoznania organu nie mogła być ocena stanu nieruchomości, lecz jedynie ocena – jak wyjaśnił organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji i co wskazano wyżej – czy zachodzą wskazane przez stronę przesłanki wznowienia. W przypadku, gdy – jak w sprawie niniejszej - organ nie stwierdzi zaistnienia takich przesłanek, zobowiązany jest na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.