I SA/Lu 364/06

WyrokWSA w Lublinie2006-10-20

Skład orzekający: Ewa Gdulewicz, Halina Chitrosz, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, która przenosiła odpowiedzialność za zaległości podatkowe na nabywcę nieruchomości, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie stosowania przepisów Ordynacji podatkowej obowiązujących przed nowelizacją z dnia 1 stycznia 2003 r.?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organy nie zastosowały przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. do oceny odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe. Niewłaściwa ocena przesłanki nieważności decyzji ostatecznej, wynikająca z zastosowania przepisów po nowelizacji, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. nabyła nieruchomość od syndyka masy upadłości, na której ciążyły zaległości podatkowe. Postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności Spółki za te zaległości zakończyło się decyzją ostateczną. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa, w tym obciążenie odsetkami za okres po ogłoszeniu upadłości oraz brak badania związku nieruchomości z działalnością gospodarczą. Organy odmówiły stwierdzenia nieważności, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Starszy inspektor Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej [...] Spółki z o.o. kwotę 455 zł /czterysta pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania "[...]" Sp. z o.o. od decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] uchylającej decyzję Burmistrza z dnia [...]lipca 2004 r. Nr [...] i orzekającej o odpowiedzialności "[...]" za zaległe zobowiązania w podatku od nieruchomości Przedsiębiorstwa "[...]" za lata 1999 – 2001, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że Spółka z o.o. "[...]" w dniu 24 kwietnia 2003 r. nabyła od Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa "[...]" w trybie art. 120 Prawa upadłościowego nieruchomość zabudowaną o powierzchni 4.592 m2. Sprzedaż nieruchomości nastąpiła z wolnej ręki. Na nabytej przez Spółkę nieruchomości ciążyły należności podatkowe za lata 1996 – 2001 r. potwierdzone stosownymi decyzjami określającymi zaległości w podatku od nieruchomości za w/w lata. Postanowieniem z [...] września 2003 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia odpowiedzialności Spółki za w/w zaległości, zakończone decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2004 r. Wnioskiem z dnia 31 października 2005 r. Spółka wystąpiła o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Kolegium z uwagi na rażące naruszenie prawa. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Spółka jako nabywca nieruchomości została obciążona, z naruszeniem art. 33 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) odsetkami za zwłokę obejmującymi również okres po ogłoszeniu upadłości do dnia nabycia majątku, a ponadto w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną przedmiotem badania nie była okoliczność , czy sprzedana przez syndyka nieruchomość była związana z działalnością gospodarczą. Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej organ I instancji w decyzji z dnia [...]grudnia 2005 r. stwierdził, że zgodnie z art. 120 § 3 Prawa upadłościowego Spółka nabywając z wolnej ręki od Syndyka masę upadłości Przedsiębiorstwa "[...]" przyjęła na siebie odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe upadłego Przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 112 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r.) zakres odpowiedzialności nie obejmuje odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych powstałych po dniu nabycia. Organ wskazał, że z treści art. 33 § 1 Prawa upadłościowego wynika, że odsetki nie biegną jedynie w stosunku do masy upadłości, co oznacza, że w stosunku do innego zobowiązanego biegną nadal. Odnosząc się do drugiego z zarzutów Kolegium stwierdziło, że dotyczy on w istocie postępowania dowodowego i nie może być podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności. W ocenie organu zebrane dowody w pierwotnym postępowaniu wskazują, iż nabyta przez Spółkę nieruchomość miała związek z działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa. Istotne jest także to, że decyzje określające podatek dla upadłego przedsiębiorstwa określały podatek od nieruchomości jako związanych z działalnością gospodarczą. W odwołaniu od tej decyzji strona podtrzymuje argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności. Rozpatrując odwołanie, organ drugoinstancyjny podzielił rozstrzygnięcie i argumentację organu I instancji. Zdaniem organu kwestia czy przed nabyciem przez Spółkę przedmiotowej nieruchomości faktycznie była prowadzona działalność gospodarcza nie ma znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności Spółki na podstawie art. 112 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, istotnym jest bowiem, że nabyte składniki majątku Przedsiębiorstwa "[...]" związane były z działalnością gospodarczą i tak zostały opodatkowane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca Spółka wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie z uwagi na rażące naruszenie art. 247 § 1 pkt 2 i 3 poprzez naruszenie art. 112 § 1 w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 33 § 1 Prawa upadłościowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodzi, ze Spółka nie ponosi odpowiedzialności za zaległe zobowiązania podatkowe Przedsiębiorstwa na podstawie art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 120 § 3 Prawa upadłościowego, bowiem Syndyk – zbywca nieruchomości z wolnej ręki nie prowadził działalności gospodarczej, opłacając podatek od nieruchomości niezwiązanej z taką działalnością. Także Spółka przy zakupie tej nieruchomości, z uwagi na jej stan techniczny, nie jest obciążona takim podatkiem. Zdaniem skarżącego jeżeli odpowiedzialność podatnika i nabywcy jest solidarna, to Spółka nie powinna ponosić większej odpowiedzialności niż upadły i wyliczenie odsetek po dacie ogłoszenia upadłości narusza art. 33 Prawa upadłościowego. W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. O rażącym naruszeniu prawa, stanowiącym stosownie do art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej można mówić wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i charakter tego naruszenia powoduje, że taka decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka we wniosku z dnia 31 października 2005 r. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległe zobowiązania w podatku od nieruchomości Przedsiębiorstwa "[...]" za lata 1999-2001 wskazała, jako przesłankę stwierdzenia nieważności rażące naruszenie m.in. art. 107 § 1 i 112 Ordynacji podatkowej. Rozpatrując wniosek organy zasadnie wskazały, że do zakresu odpowiedzialności nabywcy stosować należy przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed ich nowelizacją z dnia 1 stycznia 2003 r., a to w związku z treścią art. 21 ustawy z 12 września 2002 r., o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 169 poz. 1387). Oznacza to, że należy stosować te przepisy o odpowiedzialności osób trzecich, które obowiązują w dacie przekształcenia zobowiązania podatkowego podatnika w zaległość podatkową. Specyfika instytucji przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią polega bowiem m.in. na tym, że osoba trzecia "wstępuje" w stosunek prawny pierwotnie zobowiązanego, stając się zobowiązanym solidarnie z pierwotnym dłużnikiem za jego zaległości podatkowe. Pomimo wskazania na powyższą zasadę zarówno w uzasadnieniu decyzji jak też w odpowiedzi na skargę , organy orzekające w sprawie nie uwzględniły jej w swym rozstrzygnięciu, oceniając przesłankę nieważności decyzji ostatecznej z punktu widzenia treści przepisu art. 112 (§ 3 tego artykułu) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. Rzecz jednak w tym, że przepis art. 112 uległ istotnej zmianie, także co do zakresu odpowiedzialności. O ile – co było przedmiotem oceny organów – od 1 stycznia 2003 r. za zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą odpowiada solidarnie z podatnikiem obok nabywcy przedsiębiorstwa i jego zorganizowanej części nabywca składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą jeżeli ich wartość w dniu zbycia wynosi wskazaną w tym przepisie kwotę, przy czym ustawa określa, co stanowi owe składniki majątku (art. 112 § 1 pkt 3 i § 2), to przed tą datą obok nabywcy przedsiębiorstwa i jego zorganizowanej części odpowiadał nabywca środków trwałych jeżeli zgodnie z odrębnymi przepisami środki te były ujęte w prowadzonej ewidencji lub wykazie środków trwałych, a ich wartość w dniu zbycia wynosi wskazaną w ustawie kwotę (art. 112 § 2 Ordynacji podatkowej), przy czym według § 4 dodatkowo granicę odpowiedzialności wyznacza proporcja, w jakiej pozostaje wartość zorganizowanej części przedsiębiorstwa lub nabytego środka trwałego do wartości środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych przedsiębiorstwa, które jest lub było prowadzone przez zbywcę. Z tych względów ponownie rozpoznając sprawę organ winien wyeliminować wewnętrzną sprzeczność zawartą w uzasadnieniu decyzji, oceniając wskazaną we wniosku przesłankę rażącego naruszenia prawa (art. 107 i art. 112) z punktu widzenia treści przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2003 r. Mając na uwadze powyższe i uznając że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 112 Ordynacji podatkowej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło