II OZ 1387/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 października 2007 r., sygn. akt II SA/Op 18/06 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 15 października 2007 r., sygn. akt II SO/Op 18/06 odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym D. W., M. W. i M. W. w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. W uzasadnieniu w/w postanowienia Sąd I instancji wskazał, że stroną niniejszego postępowania jest wyłącznie D. W., gdyż z akt sprawy wynika, że M. W. i M.W. nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym, nie wnieśli skargi i nie zgłosili swojego udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania, a tym samym nie mogą być uznani za stronę postępowania przed sądem w niniejszej sprawie. Biorąc natomiast pod uwagę, że w myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 t. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie postępowania, M. W. i M. W. prawo to nie przysługuje. Odnosząc się natomiast do wniosku D. W., Sąd I instancji stwierdził, że pomimo wezwania skarżącej do wyjaśnienia wątpliwości co do stanu majątkowego, nie udzieliła ona wyczerpującej odpowiedzi na to wezwanie. W szczególności nie odniosła się do kwestii wydatków rodziny i nie sprecyzowała, ani nie udokumentowała danych dotyczących wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem i ewentualnymi kosztami leczenia, jak również ciążących na rodzinie zobowiązań, nie przedstawiła również zeznań podatkowych. Wobec powyższego Sąd oceniając sytuację materialną skarżącej na podstawie przedstawionych przez nią dowodów stwierdził, że rodzina skarżącej uzyskuje stały comiesięczny dochód w kwocie [...] zł netto, z którego ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania [...] zł. W ocenie Sądu, tak wyliczone dochody trzyosobowej rodziny gwarantują pokrycie miesięcznych kosztów utrzymania i dają możliwość poniesienia dodatkowych obciążeń. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżąca nie spełnia określonych w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanek przyznania prawa pomocy. D. W. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Dodatkowo, w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jak przyjęto w judykaturze, fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji dysponował jedynie informacją, że miesięczne dochody trzyosobowej rodziny skarżącej wynoszą [...] zł. Mając zaś na względzie, że skarżąca pomimo wezwania Sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji materialnej, wezwania tego nie wykonała w całości, w szczególności nie wskazała jakie są koszty utrzymania jej rodziny, niemożliwa była ocena sytuacji materialnej skarżącej, w tym ocena możliwości pokrycia przez nią kosztów sądowych. Biorąc więc pod uwagę powołane wyżej przepisy stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu prawidłowo postanowieniem z dnia 15 października 2007 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy. Powyższego stanowiska nie może zmienić argumentacja zażalenia, która w żaden sposób nie podważa faktu nieuzupełnienia w pełni oświadczenia o rzeczywistym stanie majątkowym strony. W zażaleniu tym skarżąca żąda bowiem złożenia przez sędziów stosownych oświadczeń, jak też wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zgodności z prawem zachowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G., Burmistrza i Starosty oraz Marszałka Województwa D. i sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, co przecież w jakikolwiek sposób nie odnosi się do postępowania o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.