II GZ 112/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Kazimierz Brzeziński po rozpoznaniu w dniu 24 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] z siedzibą w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 103/06 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi [...] z siedzibą w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 9 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu z dotacji udzielonej w 2003 r. z budżetu Miasta Stołecznego Warszawy postanawia: 1. Oddalić zażalenie, 2. Przyznać adw. K. Z. i wypłacić z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego wynagrodzenie w kwocie 150 zł (sto pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 103/06 odrzucił skargę [...] z siedzibą w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 9 listopada 2005 r., nr [...], określającą kwotę przypadającą do zwrotu z dotacji udzielonej w 2003 r. z budżetu Miasta Stołecznego Warszawy. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 103/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu stowarzyszeniu przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2006 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd uznał, że wskazana przez skarżącego okoliczność, że z powodu trudności finansowych w siedzibie stowarzyszenia nie są pełnione stałe dyżury, a przychodząca korespondencja była odbierana przez przypadkowe osoby i nie trafiła do właściwych rąk, nie może zostać potraktowana jako okoliczność uprawdopodabniająca brak winy w niezłożeniu skargi w terminie. Sąd podkreślił, że stowarzyszenie jest jednostką organizacyjną powstałą dla realizacji określonych celów. Posiada określoną strukturę i władze. O prawidłowe zorganizowanie bieżącej pracy stowarzyszenia powinien zadbać reprezentujący je Zarząd Główny. Zdaniem Sądu brak właściwej organizacji pracy stowarzyszenia nie może zatem zadecydować o przywróceniu terminu. Stanowi on bowiem zaniedbanie, które powinno zostać wyeliminowane przez jego właściwe organy. Odmawiając przywrócenia terminu, zasadnego zdaniem skarżącego ze względu na niezawinione przez niego opóźnienia w odbiorze korespondencji, Sąd podkreślił, że postanowienie z dnia 8 lutego 2006 r. odrzucające skargę odebrała J. G. – osoba uprawniona do odbioru przesyłki, na co wskazuje umieszczenie obok podpisu odcisku pieczęci stowarzyszenia. W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2006 r. Warszawskie Stowarzyszenie Abstynenckie zarzuciło zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych (powiększonych o należną stawkę podatku VAT). Wnoszący zażalenie pełnomocnik procesowy, ustanowiony z urzędu, oświadczył, iż nie otrzymał zwrotu kosztów w całości ani w części. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że Sąd powinien wziąć pod uwagę szczególny status skarżącego oraz jego obecną sytuację. [...] jest organizacją charytatywną niosącą pomoc nie tylko osobom uzależnionym od alkoholu, ale także rodzinom patologicznym. Jest podmiotem, w którym pomoc świadczą m.in. terapeuci i psychologowie. Skarżący wyjaśnił, że nie uzupełnił braków formalnych skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie ze względu na brak wystarczającej wiedzy oraz trudną sytuację organizacyjno-finansową. Przekroczenie terminu w tej sytuacji było w ocenie skarżącej działaniem niezawinionym, które uzasadnia jego przywrócenie na podstawie art. 86 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stowarzyszenie jest posiadającym osobowość prawną dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych (art. 2 ust.1 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. o stowarzyszeniach /t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm./). Nie istnieją przepisy wyłączające stosowanie względem takiego podmiotu przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczących doręczeń stronom pism w postępowaniu. W myśl powołanego w podstawie zażalenia przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przewidziane w tym przepisie kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W przypadku strony będącej, tak jak skarżący, stowarzyszeniem wyposażonym w osobowość prawną, posiadającym reprezentujący go organ (zarząd), brak winy w uchybieniu terminu oznacza brak winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności w imieniu stowarzyszenia. Tak więc zarząd stowarzyszenia, będąc organem powołanym do bieżącego zarządzania sprawami stowarzyszenia, obowiązany jest należycie zorganizować obsługę biurowo-administracyjną stowarzyszenia, w tym także w zakresie przyjmowania i obiegu korespondencji i za sposób funkcjonowania tej obsługi, ponosi odpowiedzialność. Braku należytej organizacji obsługi biurowo-administracyjnej stowarzyszenia nie mogą tłumaczyć powołane w zażaleniu trudności finansowe oraz charytatywny charakter działalności prowadzonej przez stowarzyszenie. Wniosku o przywrócenie terminu nie może także uzasadniać podniesiony w zażaleniu argument "braku wystarczającej wiedzy", gdyż na brak znajomości przepisów postępowania sądowoadministarcyjnego strona nie może się skutecznie powoływać. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, z uwzględnieniem obowiązującej stawki podatku od towarów i usług, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 i § 19 pkt 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). m.s.