III SA/Wa 1962/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2006 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., na podstawie art. 163 §2, art. 162 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwaną dalej "Ordynacja", po rozpoznaniu wniosku J.K. z 27 marca 2006 r., odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2005 r. Nr [...] o odpowiedzialności J.K. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług spółki cywilnej "K[...]". Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że we wniosku o przywrócenie terminu z 27 marca 2006 r. J.K. poinformowała, że nie przebywa stale w miejscu zamieszkania, a jej mąż, ze względu na zaniki pamięci, nie informuje jej o otrzymanej korespondencji pocztowej. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której był określony ten termin. Dyrektor Izby Skarbowej w W. podkreślił, że J.K. nie złożyła – wraz z pismem z 27 marca 2006 r. – stosownego odwołania oraz nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Decyzja z [...] grudnia 2005 r. została doręczona stronie w dniu 17 stycznia 2006 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 czerwca 2006 r. J.K. przedstawiła przebieg postępowania podatkowego i wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2006 r. Zdaniem skarżącej doręczenie przesyłki w trybie art. 150 Ordynacji nie spowodowało skutku zamierzonego przez nadawcę, gdyż nie została powiadomiona o istnieniu decyzji, ani o jej treści. Skarżąca nie mogła ponadto wypełnić warunku określonego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, czyli złożyć stosownego odwołania, ponieważ ani nie dysponowała decyzją, ani nie znała jej treści. Okoliczność ta nie została przez ustawodawcę przewidziana, a organy podatkowe wykorzystały tą okoliczność ze szkodą dla strony, czym naruszyły art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji. Według J.K. przyczyna, o której mowa w art. 162 § 2 Ordynacji ustała dopiero z chwilą otrzymania kopii decyzji, czyli 26 maja 2005 r.. W jej ocenie stwierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy nie ma znaczenia w sprawie, dopóki nie uzasadni on zajętego stanowiska, zgodnie z art. 217 § 2 Ordynacji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. W jego ocenie okoliczności, na które skarżąca powołuje się, czyli jej nieobecność w domu oraz choroba męża uniemożliwiająca odbiór korespondencji, nie zostały przez nią uprawdopodobnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów, w tym wypadku wydanego postanowienia, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako u.p.p.s.a. – Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona Doręczenia pism uregulowane jest w art.144 do art.154 Ordynacji. W przepisie art.150 Ordynacji przewidziane jest tak zwane doręczenie zastępcze, które umożliwia przyjęcie istnienia tzw. fikcji doręczenia. Zgodnie z powołanym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, a więc adresatowi lub jego domownikowi, poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w placówce pocztowej. W § 2 art. 150 ustawodawca zawarł wymóg zawiadomienia adresata o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, które to zawiadomienie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Skuteczne doręczenie pisma uwarunkowane było zatem spełnieniem dwóch przesłanek - złożeniem pisma na czas określony w tym przepisie w placówce pocztowej i pozostawieniem zawiadomienia o miejscu złożenia pisma. Utrwalony jest pogląd, że jedynie doręczenie zgodne z przepisami Ordynacji wywołuje skutki prawne przewidziane w tejże Ordynacji. W przypadku błędnego doręczenia czynność ta jest bezskuteczna (Nowosielska Małgorzata, Pasternak Robert, Doręczenie w postępowaniu podatkowym, Monitor Podatkowy 2000/6/25.). Dla uznania, że decyzja o odpowiedzialności J.K. została skutecznie doręczona stronie, w trybie art. 150 Ordynacji, konieczne było wykazanie przez organ administracji, że Urząd Pocztowy zawiadomił skarżącą w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może pismo odebrać. Okoliczności te powinny być potwierdzone podpisem doręczyciela. Tymczasem w treści potwierdzenia odbioru nie zawarto wymaganych informacji w tym przedmiocie, w szczególności nie ma tam podpisu osoby doręczającej, ani informacji kto dokonał doręczenia. Wobec tego istnieją wątpliwości, czy takie powiadomienie zostało adresatowi pisma w ogóle pozostawione, zwłaszcza, że skarżąca podczas całego postępowania utrzymuje, ze nie otrzymała ani decyzji, ani zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Wskazanie czynności podjętych przez doręczyciela bez – jednoczesnego – potwierdzenia tych faktów jego podpisem nie może wywoływać skutków prawnych. Jeżeli nie można ustalić w sposób pewny, czy przesyłkę doręczono i gdzie umieszczono zawiadomienie o tym dla skarżącej, a przede wszystkim nie można ustalić, czy takie zawiadomienie w ogóle pozostawiono, gdyż zwrotne poświadczenie odbioru pisma adresowanego do skarżącej, nie zostało należycie wypełnione, doręczenie w trybie art. 150 Ordynacji należy uznać za niedokonane. W tej sytuacji za zbyteczne należy uznać odnoszenie się przez Sąd do okoliczności uprawdopodobnienia braku winy strony oraz obowiązku równoczesnego dokonania czynności, której termin uchybiono. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 oraz art. 200 u.p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.