IV SA/Gl 981/05

WyrokWSA w Gliwicach2006-11-06

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Adam Mikusiński, Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca funkcję w spółdzielni na podstawie powołania, po rozwiązaniu umowy o pracę, może być uznana za osobę bezrobotną, jeśli nie pobiera z tego tytułu wynagrodzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie statusu bezrobotnego skarżącej. Brak kompletnych dokumentów, w szczególności umowy o pełnienie funkcji w spółdzielni, uniemożliwia jednoznaczną ocenę charakteru prawnego stosunku łączącego skarżącą ze spółdzielnią oraz ustalenie, czy i kiedy otrzymała wynagrodzenie. Niewyjaśnienie tych kwestii stanowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 KPA, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych E. B. Organy administracji uznały, że skarżąca, mimo rozwiązania umowy o pracę, nadal pełniła funkcję w spółdzielni, co wykluczało jej status bezrobotnego. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc, że jej funkcja miała charakter nieodpłatny po rozwiązaniu umowy o pracę i że organy nie uwzględniły tej okoliczności oraz pomineły dowody świadczące o rozwiązaniu umowy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję odmawiającą statusu bezrobotnego, co doprowadziło do skargi do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Ś. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądził od Wojewody Ś. na rzecz E. B. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...]. 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. 3. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz E. B. kwotę [...] zł /[...] zł/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. znak [...] o uznaniu E. B. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] r., a następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b", art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) i art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił wymienioną powyżej decyzję i orzekł o odmowie uznania E. B. za bezrobotną. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na mocy uchwały nr [...] Rady Nadzorczej Spółdzielni A w C. z dnia [...] r. E. B. wiąże w dalszym ciągu umowa [...] za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości [...] zł gdyż nie została odwołana z [...]. Nie otrzymanie przez E. B. wynagrodzenia z tytułu [...] z powodu braku środków finansowych, nie powoduje, że przestała nim być, a służy jej roszczenie o to wynagrodzenie dochodzone na drodze sądowej i podlega ono zaspokojeniu w pierwszej kolejności jako koszty [...]. Zgodnie natomiast z treścią art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. E. B. jako będąca [...] nie spełnia na dzień rejestracji warunków do uznania jej za osobę bezrobotną, a tym samym nie spełnia warunków do posiadania zasiłku dla bezrobotnych, który jest uzależniony od posiadania statusu osoby bezrobotnej. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym zasadne stało się wznowienie postępowania i uchylenie decyzji z dnia [...] r. oraz odmowa uznania wyżej wymienionej za osobę bezrobotną. Odwołanie od tej decyzji wniosła E. B. reprezentowana przez radcę prawnego M. Ł., którym wyraziła swoje niezadowolenie i wniósł o jej uchylenie. W motywach odwołania pełnomocnik E. B. podniósł dwa zarzuty, pierwszy odnosił się do uznania, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z jaskrawym naruszeniem prawa poprzez nieuwzględnienie, że pełnienie funkcji [...] zawiera w sobie dwa stosunki prawne. Jeden o charakterze cywilnoprawnym obejmuje pełnienie tej funkcji na podstawie powołania dokonanego uchwałą walnego zgromadzenia, a drugi stosunek prawny to umowa o pracę wykonywaną na podstawie umowy podpisanej z radą nadzorczą. Zdaniem odwołującej się w dniu rejestracji w organie zatrudnienia umowa o pracę była już rozwiązana, a tym samym spełnione zostały przesłanki uzasadniające do uznania jej za osobę bezrobotną. Co nie przeczy temu, że przez pewien czas pełniła [...], ale na podstawie powołania a nie na podstawie umowy o pracę. Po rozwiązaniu umowy o pracę odwołująca się nie pobierała już żadnego wynagrodzenia z tytułu pełnienia [...], ponieważ brak jest podstawy prawnej do wypłaty takiego świadczenia. Nadto skarżąca się zarzuciła organowi pierwszej instancji dopuszczenia się "fałszerstwa" polegającego na tym, że w uzasadnieniu decyzji pominięto całkowicie treść rozwiązania umowy o pracę z dnia [...] r., a był posiadaczem tego dokumentu. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie uznał, że postępowanie wyjaśniające w sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, ponieważ wyjaśnienia wymagają okoliczności związane z ewentualnym wykonywaniem przez skarżącą [...] Spółdzielni A w C. i zalecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego we wskazanym zakresie. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b", art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) uchylił decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. w wysokości [...] kwoty zasiłku dla bezrobotnych i odmówił uznania strony za osobę bezrobotną. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ zatrudnienia wskazał, że z akt rejestrowych Spółdzielni A wynika, że strona jest nadal [...] wpisanym do rejestru. Okoliczność ta znajduje również potwierdzenie w informacjach wynikających z Krajowego Rejestru Sądowego. W aktach rejestrowych jak i w aktach osobowych strony nie znajduje się umowa o [...], po rozwiązaniu umowy o pracę. Wykonywanie [...] wynika również z pisma E. B. z dnia [...] r. a skierowanego do Krajowego Związku A w W. Nadto organ ten zaznaczył, że w aktach sądowych znajduje się kserokopia umowy o pracę z dnia [...] r. na stanowisku [...] na [...] za miesięcznym wynagrodzeniem brutto [...] zł, jak również brak jest umowy na dalsze pełnienie [...], a z informacji zamieszczonych w PIT-11 wynika, że wynagrodzenie uzyskiwała jedynie ze stosunku pracy i nie uzyskała wynagrodzenia z umowy zlecenia lub umowy o dzieło. W konsekwencji organ ten doszedł do przekonania, że nie otrzymanie wynagrodzenia z tytułu bycia [...] nie powoduje, że osoba taka przestaje być [...] i że nie służy jej roszczenie o wynagrodzenie dochodzone na drodze sądowej. Wskazany stan faktyczny w zestawieniu z treścią art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy skutkuje nie spełnianiem przez E. B. wymogów do uznania jej za osobę bezrobotną. Z decyzją tą nie zgodziła się skarżąca, w imieniu której odwołanie wniósł pełnomocnik radca prawny M. Ł. W motywach odwołania podniósł, że organ zatrudnienia nie uwzględnia faktu, że pełnienie [...] zawiera w sobie dwa niezależne elementy: stosunek cywilnoprawny i umowę o pracę lub podobną cywilną umowę o charakterze odpłatnym. Pierwszy stosunek prawny zawiązany zostaje z chwilą powołania na [...] przez walne zgromadzenie, natomiast drugi stosunek prawny zawiązany następuje po podpisaniu umowy z radą nadzorczą o odpłatne wykonywanie [...], i w sytuacji rozwiązania umowy o pracę przez radę nadzorczą to [...] łączy ze spółdzielnią jedynie stosunek cywilnoprawny, w ramach którego nie przysługuje mu żadne wynagrodzenie. Nadto pełnomocnik skarżącej zauważył, że umowa zlecenie może mieć charakter odpłatny bądź nieodpłatny i jego zdaniem skoro nie zawarto odrębnej umowy o odpłatne pełnienie [...], to należy przyjąć że była to umowa zbliżona do cech umowy zlecenia jednakże o charakterze nieodpłatnym. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia podzielił argumentację tego organu i wskazał, że do [...], którego nie łączy stosunek pracy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, a wyjaśnienia odwołującej się naruszają domniemanie odpłatności zlecenia wynikające z przepisów tegoż Kodeksu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w imieniu E.B. wniósł pełnomocnik – radca prawny M. Ł. W motywach skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że organy administracji nie uwzględniły tego, że domniemanie może być wzruszalne. Otóż jego zdaniem okolicznością przesądzającą o nieodpłatnym charakterze wykonywania [...] przemawia to, że umowa o pracę rozwiązana została za porozumieniem stron właśnie po to by nie pobierać wynagrodzenia. Po rozwiązaniu umowy o pracę skarżąca nadal pełniła [...] nie po to by otrzymywać wynagrodzenie, tylko z innych powodów, a mianowicie nie można było jej z tej funkcji odwołać. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja narusza wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego podejmuje wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, a po myśli art. 77 § 1 tegoż Kodeksu jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednocześnie należy wyraźnie zaznaczyć, że Sąd dokonuje oceny prawidłowości podjętej decyzji na podstawie przedłożonych akt administracyjnych i nie może domniemywać treści jakichś dokumentów znanych organowi i w pewien sposób opisanych, jednakże nie znajdujących się w tych aktach. Przed przystąpieniem do analizy sytuacji jaka występuje w niniejszej sprawie niezbędnym jest przypomnienie stanu prawnego w zakresie dotyczącym statusu bezrobotnego. Otóż stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) bezrobotnym – jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, bądź, jeśli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli w jej przypadku nie występuje jedna z przesłanek negatywnych wymieniona w tym przepisie. Z kolei przez pojęcie innej pracy zarobkowej według brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 11 wyżej wymienionej ustawy – rozumie się wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Natomiast z postanowień art. 750 Kodeksu cywilnego wynika, że do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Z postanowień art. [...] ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.) wynika, że [...]. A po myśli art. [...] tej ustawy należności przypadające od spółdzielni zaspokaja się w następującej kolejności: [...]. Przedmiotowe postępowanie uruchomione zostało przez organ pierwszej instancji z urzędu. W ramach tego postępowania organy obu instancji umożliwiły skarżącej czynny udział w postępowaniu dowodowym, w ramach którego zebrały znaczną część dowodów umożliwiających im podjęcie rozstrzygnięcia, jednakże materiał ten zawiera jeszcze szereg luk oraz wymaga licznych uzupełnień. Przeprowadzenie postępowania dowodowego zdaniem Sądu stanowi naruszenie postanowień art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego i przesądza o wadliwości podjętego rozstrzygnięcia. Przywołanie stanu prawnego w sprawie było niezbędne ponieważ jak wynika z akt sprawy skarżąca była zatrudniona na umowie o pracę w Spółdzielni A w C. o [...]r. do [...] r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Ze wskazanym powyżej dniem [...] r. skarżąca rozwiązała za porozumieniem stron stosunek pracy z powyższą Spółdzielnią. Przy czym rozwiązanie spółdzielczej umowy nie wpłynęło na dalsze pełnienie przez nią [...] tej Spółdzielni. Ze świadectwa pracy skarżącej wynika, że od dnia [...] r. do [...] r. pełniła funkcję [...], a od dnia [...] r. do [...] r. była [...] Spółdzielni, jednocześnie wskazano w nim, że skarżąca posiada zaległe wynagrodzenie w Spółdzielni za okres od [...] r. do [...] r. oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Niezbędnym jest wskazać w tym miejscu, że w dniu [...] r. Rada Nadzorcza przedmiotowej Spółdzielni podjęła uchwałą Nr [...] o zawarciu z E. B. umowy o [...]. W § 2 tej uchwały Rada Nadzorcza Spółdzielni ustaliła wynagrodzenie miesięczne dla skarżącej w wysokości [...] zł brutto, płatne od dnia [...], a w § 3 tej uchwały zobowiązała do podpisania stosownej umowy i podjęcia innych działań wykonawczych Rady Nadzorczej jej Przewodniczącą. Przyjdzie zauważyć, że przedłożone Sądowi akta administracyjne zawierają braki, które uniemożliwiają prawidłową ocenę podjętego rozstrzygnięcia. W aktach tych nie ma bowiem wskazanej umowy. Organ pierwszej instancji w dniu [...] r. przeprowadził dowód z akt osobowych E. B. o numerze [...] i w pkt [...] opisał treść umowy z dnia [...] r. zawartą między Radą Nadzorczą przedmiotowej Spółdzielni i skarżącą o jej zatrudnieniu na stanowisku [...] Spółdzielni, a skarżąca nie kwestionuje wykonywania tej funkcji. Jednakże brak w aktach wskazanej umowy uniemożliwia Sądowi jej kontrolę jak również ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości jaki charakter prawny miał stosunek prawny skarżącej ze Spółdzielnią, jak również nie jest możliwe ustalenie, czy stosunek prawny jaki łączył skarżącą ze Spółdzielnią, a dotyczący zajmowania stanowiska [...] został rozwiązany i z jaką datą. Nadto z przedłożonych przez organ administracji akt wynikają liczne nieścisłości, które wymagają wyjaśnienia w ramach postępowania dowodowego, otóż organ pierwszej instancji dokonał przeglądu akt sądowych [...] Sądu Rejonowego w C., z których wynika, że E. B. [...] r. złożyła pozew o wypłatę wynagrodzeń za miesiące od [...] do [...] r. w łącznej kwocie [...] zł z dołączeniem do akt umowy z dnia [...] r. Pozew ten zarządzeniem sędziego z dnia [...] r. został połączony do wspólnego rozpoznania ze sprawą wynikającą z pozwu innych pracowników tej Spółdzielni. Z kolei z wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] wynika, że na rzecz skarżącej zostały zasądzone kwoty [...] zł za okres od [...] r. do [...] r. Jednocześnie ze świadectwa pracy wystawionego [...] r. wynika, że skarżąca nie otrzymała wynagrodzenia za okres od [...] r. do [...] r. łącznie z ekwiwalentem za niewykorzystany urlop. Natomiast z PIT-11 z [...] r. wystawionego przez Spółdzielnię [...] r., a przedłożonego przez skarżącą wynika, że w [...] r. z tytułu wynagrodzenia uzyskała przychody w wysokości [...] zł, co oznaczałoby, że do [...] r. otrzymała pełne wynagrodzenie ze Spółdzielni. Z powyższego zestawienia dokumentów i treści w nich zamieszczonych nie można w sposób jednoznaczny ustalić, czy i kiedy skarżąca otrzymała wynagrodzenie za pracę w Spółdzielni i na podstawie jakich tytułów. Jest to o tyle istotne, że skarżąca w oświadczeniach składanych w organie zatrudnienia deklarowała, że w okresie od [...] r. nie otrzymywała żadnych dochodów objętych podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Kolejnym zagadnieniem wymagającym ustosunkowania się jest kwestia treści art. 2 ust. 1 pkt 11 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z nim inna praca w rozumieniu wskazanej ustawy oznacza: wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło. W tej sytuacji do rozważenia pozostaje kwestia, czy wskazana norma odnosi się tylko do umowy zlecenia czy też obejmuje swoim zakresem inne umowy nienazwane do których mają zastosowanie przepisy dotyczące zlecenia. Z postanowień art. 750 Kodeksu cywilnego wynika, że do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uznaje za osobę bezrobotną taką, która musi spełniać dwa podstawowe warunki, a mianowicie musi być zdolna do podjęcia zatrudnienia i wyrażać chęć jego podjęcia oraz takiego zatrudnienia nie wykonuje. Przy czym pojęcie zatrudnienia obejmuje swoim zakresie inne prace zarobkowe objęte treścią art. 2 pkt 11, czyli m.in. umowę zlecenia. Oznacza to, że osoba, która wykonuje pracę na umowę zlecenia traktowana jest jak osoba zatrudniona, a okoliczność ta wyłącza możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Natomiast przywoływany art. 750 Kc mówi o umowach na świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami i nakazuje stosować przepisy dotyczące umowy zlecenia. Z treści tego przepisu wynika, że obejmuje on sytuacje, kiedy ktoś świadczy usługi, czy jest zaangażowany w wykonywanie jakieś pracy, tym samym zestawienie celów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z treścią wskazanego przepisu pozwala uznać, że świadczenie jakichś usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, wyczerpuje znamiona innej pracy, a tym samym wyłącza uznanie danej osoby za osobę bezrobotną. W rozpatrywanej sprawie, w oparciu o przedstawiony stan prawny i faktyczny organy administracji publicznej uznały, że do [...], którego nie łączy stosunek pracy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, z domniemaniem odpłatności zlecenia, z którego wynika, że przyjmującemu zlecenie przysługuje wynagrodzenie za dokonaną czynność prawną wówczas, gdy strony wyraźnie tej kwestii w umowie nie rozstrzygnęły i z tego też powodu w dacie rejestracji E. B., pełniąca [...] przedmiotowej Spółdzielni, nie mogła uzyskać statusu osoby bezrobotnej. Z kolei zdaniem pełnomocnika skarżącej organy administracji publicznej w swoich rozstrzygnięciach pominęły dwie kwestie związane z domniemaniem prawnym dotyczącym umowy zlecenia. Otóż jego zdaniem domniemanie przewidziane art. 735 Kc jest wzruszalne, a z "okoliczności" sprawy wynika, że zlecenie ma charakter nieodpłatny. Zadaniem pełnomocnika skarżącej po to [...] rozwiązał umowę [...] pomiędzy [...] a spółdzielnią aby nie pobierać wynagrodzenia. Natomiast skarżąca pełniła [...] nie z chęci otrzymywania wynagrodzenia lecz z tego powodu, że uprawnionego do tego organu Spółdzielni (walne zgromadzenie) nie można było zwołać, gdyż spółdzielnia faktycznie przestała istnieć. Należy przyznać, że zarzuty podniesione przez skarżącą nie zostały przez organ wyjaśnione. Otóż przyjdzie zgodzić się ze skarżącą, że z teoretycznego punktu widzenia istnieje możliwość zawarcia umowy o nieodpłatne wykonywanie jakichś usług, jednakże okoliczność taka musi wynikać wprost z umowy, natomiast nie powinna ona wynikać ze stanu faktycznego polegającego na tym, że ktoś nie pobiera wynagrodzenia z tego tytułu. Wskazane w Kodeksie cywilnym domniemanie jest wzruszalne, jak zostało to zaznaczone, lecz wzruszenie musi wynikać z konkretnej czynności prawnej a nie ze stanu faktycznego, ponieważ osoba wykonująca takie usługi będzie w każdym momencie mogła wystąpić do sądu powszechnego z roszczeniem powołując się na wskazane domniemanie. W niniejszej sprawie organy administracji jak zostało to powyżej wskazane nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący tej okoliczności, choć podjęły daleko idące działania w tym kierunku. Przedstawione powyżej fakty dotyczące rozbieżności w poszczególnych dokumentach związanych z pobraniem przez skarżącą wynagrodzeń za [...] r., jak również niejasności związane z tytułami prawnymi ich pobrania, uniemożliwiają w sposób jednoznaczny na wypowiedzenie się w sprawie. Zatem organy administracji dopuściły się naruszenia treści art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a okoliczność wyczerpuje przesłankę uwzględnienia wniesionej skargi przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Następstwem niniejszego wyroku jest powrót sprawy na etap postępowania pierwszoinstancyjnego, ponieważ postępowanie dowodowe w sprawie wymaga znacznego uzupełnienia. W ramach tego postępowania organ ten winien z jednej strony zgromadzić wszystkie niezbędne dokumenty w sprawie, gdyż jak wynika z poczynionych przez niego ustaleń zostały one sporządzone, a w szczególności chodzi tu o umowę z dnia [...] r., ponieważ jej treść pozwoli ustalić jakie więzy prawne łączyły skarżącą ze Spółdzielnią, jak również wyjaśnić należy kiedy skarżącej wypłacono wynagrodzenie za pracę w Spółdzielni oraz z jakiego tytułu i za wykonanie jakich prac. Po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie i kierując się wskazaniami zamieszczonymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku organ ten winien podjąć stosowne rozstrzygnięcie. Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organ administracji pozbawił skarżącą statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Stosownie do postanowień art. 210 § 1 wyżej wymienionej ustawy orzeczono o kosztach postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cytowanej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło