II OZ 1108/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA - Alicja Plucińska-Filipowicz (spr) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2006 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. i A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Po 1185/05 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. i A. R. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] września 2005 r., Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Po 1185/05 oddalił wniosek małżonków M. i A. R. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych skarżący wskazali, iż prowadzą gospodarstwo domowe razem ze studiującą córką i niepełnosprawnym synem. Są właścicielami nieruchomości o pow. 178 m2, dwóch samochodów osobowych /Volvo 340 - rok prod. 1985 i Daewoo Lanos - rok prod. 1998/. Średni dochód miesięczny M. R. wynosi 2.000 zł netto, a świadczenia rentowe A. R. z tytułu niezdolności do pracy - 1.120 zł netto miesięcznie. Syn pobiera rentę socjalną w wysokości 423,31 zł miesięcznie. Koszty sądowe w chwili obecnej sprowadzają się do wpisu od skargi, który wynosi 500 zł/ ( 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193/. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazał, iż stosownie do art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", instytucja przyznania prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia tych kosztów przez strony, w związku z czym może znaleźć zastosowanie jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy strona nie jest w stanie uiścić tych kosztów w całości bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym zostanie udzielone, gdy strona ta wykaże, że spełnia przesłankę określoną w cytowanym przepisie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a więc wpisu w wysokości 500 zł. Stały dochód skarżących wynosi 3.500 zł, mają nieruchomość i dwa samochody oraz posiadają oszczędności, skoro stan środków pieniężnych na rachunku bankowym na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosił 7.707 zł, co znacznie przekracza wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedstawiony stan majątkowy skarżących "w jednoznaczny i oczywisty sposób zaprzecza tezie, że nie mają oni środków na pokrycie kosztów sądowych". Okoliczność ta wyłącza możliwość przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M. i A. małż. R. podnosząc, że okoliczność, iż mają zgromadzone środki na rachunku bankowym nie może mieć podstawowego znaczenia w sprawie, gdyż wysokość posiadanych oszczędności nie jest "rażąco wysoka" przy uwzględnieniu liczby członków rodziny oraz tego, że skarżący A. R. pobiera rentę, które to świadczenie może mu być cofnięte po upływie czasu, na jaki zostało przyznane. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 220 ( 1 ppsa sąd administracyjny nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, przy czym od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis /art. 230 ( 1 ppsa/. Zatem jak to słusznie zauważa się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podmiot wnoszący pismo do sądu administracyjnego, w tym wypadku strona wnosząca skargę - wpis sądowy, obowiązany jest ponieść koszty sądowe. Wyjątek od tej zasady przewidują przepisy Oddziału 2 ppsa określającego zasady przyznawania przez sąd prawa pomocy podmiotom, które ze względu na ich stan majątkowy nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Prawo to jest przyznawane osobom ubogim w tym celu, aby zapewnić im możliwość korzystania z drogi sądowej, jak tego wymaga konstytucyjna zasada równości wobec prawa. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dokonał oceny na podstawie przedstawionych przez stronę we wniosku danych, czy strona spełnia warunki do uznania ją za ubogą w rozumieniu przepisów ppsa zawierających przesłanki orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w żądanym zakresie. Miał tu zastosowanie art. 246 ( 1 pkt 2 ppsa stanowiący, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania,bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny analizował dane przedstawione we wniosku strony dając wiarę stronie, że są one aktualne na dzień złożenia tego wniosku i uznał, że skarżący nie spełniają przesłanki określonej w art. 246 ( 1 pkt 2 ppsa do jego uwzględnienia. Okoliczność podniesiona w zażaleniu, że stan faktyczny podany we wniosku może ulec zmianie w takim zakresie, iż istnieje możliwość, że skarżący A. R. nie będzie już pobierał renty, nie mogła być uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 184 ppsa w związku z art. 197 ( 2 ppsa.