VII SA/Wa 1291/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego skargę oddala Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2005r. stwierdził, że A. B. jest objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 1999r. – nadal. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż A. B. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Dom [...], NIP [...], Regon [...] od dnia [...] lipca 1993r, na co wskazuje zaświadczenie o wpisie do Ewidencji Działalności Gospodarczej Nr [...] wydane przez Burmistrza Miasta W. Wnioskodawczyni dnia 20 września 2005r. zaprzestała prowadzenia działalności, jednocześnie jednak nie dokonała wykreślenia przedsiębiorcy z Ewidencji Działalności Gospodarczej. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Obowiązek ten, stosownie do treści art. 69 ust. 1 cytowanej ustawy, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym, tj. w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). Zgodnie z art. 13 pkt 4 tejże ustawy obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, pozarolniczą, od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania. Przy czym czas prowadzenia działalności gospodarczej ustala się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz.1178 ze zm.), stanowiącej, iż osoba fizyczna może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zaś zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania takiej działalności powoduje wykreślenie powyższego wpisu. W konsekwencji znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności gospodarczej pozarolniczej ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreślenie tegoż wpisu z ewidencji, a nie faktyczne zaprzestanie jej wykonywania, np. z powodu choroby, czy też zawieszenie działalności. Organ podkreślił nadto, iż również przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) nie przewidują możliwości zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo w Ewidencji Działalności Gospodarczej, a od dnia trwałego zaprzestania jej wykonywania ma obowiązek, w terminie 7 dni, złożyć wniosek o wykreślenie wpisu. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2006r., po rozpatrzeniu odwołania A. B. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w całości podzielił argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu organu I instancji, podkreślając, iż dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie ma moment rozpoczęcia i zakończenia wykonywania takiej działalności zgodny z przepisami prawa, nie zaś zaprzestanie jej wykonywania np. na skutek "zawieszenia" działalności z uwagi na brak osiągania dochodów. W tej kwestii organ powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003r. (II UK 111/03), z którego wynika, iż faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na koleje zamówienie lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego. Nadto organ odwoławczy podkreślił, iż zaskarżona decyzja jest jedynie potwierdzeniem faktu objęcia A. B. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do kompetencji organów ubezpieczeń społecznych. Skargę na powyższą decyzję wniosła A. B., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, zarzucając im naruszenie: - przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) w związku z art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) oraz art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.); - naruszenie art. 7, 8 i 9 Kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności czy i kiedy skarżąca informował o zawieszeniu działalności gospodarczej i czy rzeczywiście zawiesiła prowadzenie tej działalności. Skarżąca podnosi, iż organy nie uwzględniły sezonowego charakteru prowadzonej przez nią działalności, ograniczonej jedynie do okresu letniego (wynajem pokoi w J.). W pozostałych miesiącach skarżąca zawiesiła działalność, o czym poinformowała zakład Ubezpieczeń Społecznych, Urząd Skarbowy oraz Narodowy Fundusz Zdrowia, jednocześnie zgłaszając się do ubezpieczenia dobrowolnego. Jednocześnie skarżąca powołuje się na zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia [...] października 2005r. zgodnie z którym nie zalega ona z opłatą składek, w tym na ubezpieczenie zdrowotne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1769) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Należy zgodzić się z organami, iż zasady powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego reguluje art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) obowiązującej od dnia 1 października 2004r. oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004r. Osoby prowadzące działalność gospodarczą pozarolniczą podlegają obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i wypadkowego. Przymusem ubezpieczenia objęte są osoby, które prowadzą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej. Obowiązek ubezpieczenia trwa od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania (art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych – Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej, która stanowiła, iż działalność taka podlega obowiązkowemu zgłoszeniu ewidencyjnemu. Obowiązek ten dotyczy także zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej. Wpis do ewidencji gospodarczej podlega wykreśleniu, w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania tej działalności. Jak wyjaśnił to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 stycznia 2005r. (sygn. akt I UK 105/04, OSNP 2005/19/198) "wpis do ewidencji nie tylko "legalizuje" wykonywanie działalności gospodarczej, ale też wyznacza czasowe granice bycia przedsiębiorcą". Pojecie "wykonywania" działalności gospodarczej na tle systemowych zmian po 31 grudnia 1998r. w ubezpieczeniach społecznych, należy pojmować formalnie. Okresy podlegające obowiązkowi ubezpieczenia wyznaczone zostały przez przepisy, a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł ubezpieczenia. Tak więc okresowe zaprzestanie prowadzenia działalności z przyczyn różnych np. urlop czy choroba winno być zgłoszone i wpisane do ewidencji. W tym miejscu należy podnieść, w odniesieniu do zarzutów skargi, iż skutkiem o którym mowa wyżej nie mają zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej kierowane do Urzędu Skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy Narodowego Funduszu Zdrowia, bowiem o obowiązku ubezpieczenia przesądzają przepisy prawa a nie wola ubezpieczonego czy organu rentowego. W konkluzji należy także zauważyć, iż czymś innym jest obowiązek ubezpieczenia, a czymś innym obowiązek opłacenia składki na ubezpieczenia (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1997r., II UKN 392/97, OSNAPiUS 1998 Nr 19, poz. 584). Udokumentowane prawo w faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej może uzasadniać zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku opłacania składek za okres tej pracy. Fakt zawierania przez skarżącą umów dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z Pomorskim Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia pozostaje bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, zaś umowy te pozostają poza kontrolą Sądu w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).