I SA/Wr 1583/05

Dnia 7 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Asesor WSA Marek Olejnik Protokolant Katarzyna Motyl po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2001 rok oddala skargę. W piśmie z dnia [...] H. P. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z żądaniem "anulowania – skorygowania wszystkich decyzji w sprawie podatku od nieruchomości wystawionych w latach od [...] do [...] pomniejszając powierzchnię gruntu". W piśmie z dnia [...] wnioskodawca podał, iż w odniesieniu do decyzji podatkowych za lata 1996-1998, domaga się wznowienia postępowań, natomiast w przypadku decyzji wydanych na okresy od 2000 r. – chodzi o ich anulowanie. Do protokołu z dnia [...] H. P. stwierdził, że jego wniosek w zakresie dotyczącym decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2000 i lata następne zmierza do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Na uzasadnienie całości swojego żądania wnioskodawca wskazywał, iż do podstawy wymiaru podatku przyjęto powierzchnię dzierżawionej przez niego działki na podstawie umowy z Gminą W. – [...], gdy tymczasem w toku procesu cywilnego jaki prowadzi z Gminą okazało się, że rzeczywista powierzchnia działki jest mniejsza i wynosi [...]. Nadto podał, że w związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy z dniem [...], nie był już posiadaczem nieruchomości, albowiem wykorzystywaną wcześniej działkę opuścił z tym dniem. Perturbacje związane z protokolarnym przekazaniem terenu Gminie W. były następstwem działania Gminy. Decyzją z dnia [...] (nr [...]), wydaną na podstawie art. 249 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2001 rok (decyzja Prezydenta W. z dnia [...]). Wskazał organ, że na podstawie art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387), żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy (to jest przed dniem 1 stycznia 2003 r.), podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach w brzmieniu obowiązującym dotychczas. Sygn. akt I SA/Wr 1583/05 Natomiast w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r., art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej stanowił, że organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Ponieważ decyzja ustalająca podatek od nieruchomości za 2001 r. została adresatowi doręczona w dniu [...] i stała się ostateczna, należało uznać, że zgłoszenie żądania stwierdzenia jej nieważności nastąpiło po upływie rocznego terminu. Na skutek złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją z dnia [...] (nr [...]) utrzymało w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, przedstawiając analogiczną argumentację. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. P. zarzucił, że terminy przedawnienia mogą być liczone dopiero od daty, kiedy dowiedział się o zawyżeniu przez urzędników metrażu dzierżawionej działki. Wskazał również na naruszenie art. 8 i 9 K.p.a. oraz Konstytucji RP, poprzez niewypełnienie przez Gminę swoich obowiązków w zakresie prawidłowej gospodarki nieruchomościami oraz obciążenie jego osoby podatkami za grunty, których nigdy nie posiadał. Wskazał również na przewlekłe rozpatrywanie jego sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Domagał się skarżący uchylenia decyzji organu podatkowego. W piśmie procesowym złożonym w dniu [...] H. P. zarzucił dodatkowo naruszenie art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niepoinformowanie go o możliwych żądaniach w sprawie wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o jej oddalenie ponawiając dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie była uzasadniona. Podstawę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2001 r., stanowił przepis art. 249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. Obowiązek stosowania trybu, zasad i terminów ukształtowanych w tym stanie prawnym, do rozpatrywania wniosków Sygn. akt I SA/Wr 1583/05 o stwierdzenie nieważności decyzji doręczonych przed dniem 1.01.2003 r., wynikał z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387) w związku z art. 30 tej ustawy. Decyzja Prezydenta W. (z dnia [...]) została skarżącemu doręczona w tym samym dniu, a jak wynika z ustaleń organu podatkowego nie była przedmiotem zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. W świetle art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie, organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Wynika z przytoczonej regulacji, że upływ rocznego terminu, liczonego od dnia doręczenia decyzji, uniemożliwia prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji i obliguje organ podatkowy do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W tych okolicznościach organ podatkowy nie jest uprawniony do badania występowania przesłanek (podstaw) stwierdzenia nieważności decyzji, jak i innych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć znaczenia dla stwierdzenia nieważności decyzji. W konsekwencji, nie jest w tym zakresie istotna argumentacja, jaką wadą dotknięta była decyzja administracyjna i co było przyczyną tej wadliwości. Z treści art. 249 § 1 wynika jednoznacznie, że roczny termin dla złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji biegnie od dnia doręczenia tej decyzji. Bezpodstawnie zatem H. P. utrzymywał w treści skargi, że termin ten należy liczyć od daty, w której dowiedział się o fakcie oszustwa przez urzędników gminnych (w sensie świadomego wskazania w umowie dzierżawy zawyżonego metrażu działki). Jeżeli przepis wyraźnie wskazuje, jakie zdarzenie wyznacza początek biegu terminu do dokonania czynności, to rozpoczęcia biegu terminu nie można wiązać z jakimś innym, a przy tym późniejszym zdarzeniem. W niniejszej sprawie nie mógł odnieść skutku także pozostały zarzut skargi, to jest naruszenie art. 8 i 9 K.p.a., poprzez niewypełnienie obowiązków Gminy w zakresie prawidłowej gospodarki nieruchomościami i obciążenie skarżącego podatkami za grunty których nie posiadał, albowiem żadna z tych wymienionych Sygn. akt I SA/Wr 1583/05 okoliczności, nie ma znaczenia dla odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdzie istotne jest tylko, czy upłynął określony prawem termin do złożenia wniosku w tym zakresie. Jak już powyżej zaznaczono, podjęcie na podstawie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej odmownego rozstrzygnięcia nie pozwala na roztrząsanie okoliczności rzutujących na poprawność decyzji w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości. Także zarzut długotrwałego załatwiania odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mógł doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnia jedynie takie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszym przypadku wynikiem sprawy była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, co zależało od dochowania terminu do wystąpienia z wnioskiem. Nie podzielił również Sąd zarzutu naruszenia art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, według którego, organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Widać stąd, że obowiązek informowania strony dotyczy przepisów prawa pozostających w związku z przedmiotem postępowania, a zatem wówczas, gdy przedmiot postępowania jest znany. Z tego też powodu wskazany obowiązek organu nie obejmuje sytuacji, w których chodzi o sformułowanie żądania przez stronę, które to żądanie określa dopiero przedmiot tego postępowania. Mając na uwadze przedstawione powyżej powody, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 wskazanej obok ustawy procesowej sądowej.