II OSK 511/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 152/06 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2005r. sygn. akt II SA/Bk 953/05 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wykonanych robót budowlanych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę J. B. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt II SA/BK 953/05 tegoż Sądu, zakończonej postanowieniem z dnia 8 grudnia 2005 r. umarzającym postępowanie w sprawie ze skargi Burmistrza S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie rozbiórki samowolnie wykonanych robót budowlanych. Wymienione wyżej postanowienie z dnia 8 grudnia 2005 r. zostało wydane na posiedzeniu niejawnym - wobec cofnięcia skargi przez skarżącego - i doręczone stronom oraz uczestnikom na prawach strony, w tym J. B., który otrzymał je w dniu 15.12.2005 r. (k. 21 akt). W dniu 8 marca 2006 r. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 953/05 zakończonej postanowieniem z 8.12.2005 r., podając, że na skutek naruszenia przez Sąd prawa został on pozbawiony możności działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 7 listopada 2006 r. skargę o wznowienie postępowania odrzucił jako niedopuszczalną. Sąd wskazał w uzasadnieniu tego orzeczenia, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. W dacie złożenia skargi o wznowienie postępowania postanowienie z dnia 8.12.2005 r. nie było jeszcze prawomocne, bowiem uprawomocniło się ono dopiero w dniu 20.03.2006 r. Postanowienie to było bowiem doręczone stronom i uczestnikom na prawach strony w różnych terminach i dopiero z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podmiotowi, który otrzymał je najpóźniej, nastąpiło jego uprawomocnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał więc, iż skarga o wznowienie jest przedwczesna i z tego tytułu niedopuszczalna i na mocy art. 270 i 280 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) skargę tę odrzucił. Postanowienie z dnia 7 listopada 2006 r. zaskarżył skargą kasacyjną J. B., reprezentowany przez adw. Z. P.. Orzeczeniu temu zarzucił naruszenie przepisu art. 168 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - p.p.s.a. "przez błędne uznanie, że w dacie wniesienia skargi o wznowienie postępowania zaskarżone postanowienie nie było w stosunku do J. B. prawomocne i taką prawomocność uzyskało dopiero po dacie upływu terminu do wniesienia środka zaskarżenia przez ostatnią ze stron postępowania, której doręczono odpis orzeczenia, co miało wpływ na błędne uznanie, iż skarga o wznowienie postępowania została złożona przedwcześnie". Skarżący zarzucił również naruszenie art. 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez pozbawienie skarżącego prawa do skutecznego środka zaskarżenia niekorzystnego dla niego orzeczenia. Uzasadniając ten zarzut podniesiono, że stanowisko zajęte przez WSA uniemożliwia wniesienie skargi o wznowienie, bowiem skarżącemu biegł ustawowy termin do wniesienia tej skargi jeszcze przed uprawomocnieniem się postanowienia z 8.12.2005 r. Podnosząc te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż błędny jest pogląd skarżącego, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 8.12.2005 r. uprawomocniło się w różnych datach w stosunku do stron, którym zostało ono doręczone w różnych terminach. Zgodnie z przepisem art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądowe staje się prawomocne wówczas, gdy nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie stronom przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.), którą można wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Dopiero z upływem tych trzydziestu dni od dnia doręczenia ostatniej ze stron postępowania odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, gdy żadna ze stron nie wniosła skargi kasacyjnej, orzeczenie uprawomacnia się, gdyż nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Wtedy też, zgodnie z art. 169 p.p.s.a., może ono uzyskać stwierdzenie prawomocności. Błędne jest więc stanowisko skarżącego, iż wobec tego, że otrzymał on postanowienie z dnia 8.12.2005 r. w dniu 15.12. tegoż roku, to uprawomocniło się ono, wobec niego, w dniu 14.01.2006 r. Ustalenie Sądu I instancji, że w dacie wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 953/05 WSA w Białymstoku nie było ono jeszcze prawomocnie zakończone, jest więc zgodne z rzeczywistym stanem, a zarzut obrazy art. 168 § 1 p.p.s.a. należy uznać za nieuzasadniony. Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4.11.1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Stanowi on, że "każdy, czyje prawa i wolności zawarte w niniejszej konwencji zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka odwoławczego do właściwego organu państwowego także wówczas, gdy naruszenia dokonały osoby wykonujące swoje funkcje urzędowe". Z przepisem tym koresponduje przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przewidujący prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania jego sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd. Prawo to oznacza - jak wyjaśniał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4.07.2002 r. (sygn. P.12/01) - obowiązek ukształtowania przez ustawodawcę odpowiedniej procedury, która umożliwi stronie rozpoznanie jej sprawy przez sąd. Warunek ten, w rozpoznawanej sprawie został zachowany. Skarżący mógł bowiem, przede wszystkim, wnieść skargę kasacyjną od postanowienia z 8.12.2005 r. w terminie do dnia 14.01.2006 r., podnosząc w niej te zarzuty, które stanowiły podstawę jego skargi o wznowienie postępowania. Zarzut pozbawienia strony możliwości obrony jej praw byłby nadto uwzględniony przez NSA z urzędu, pod warunkiem wniesienia w terminie skargi kasacyjnej (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Z upoważnienia tego skarżący jednak nie skorzystał. W tej sytuacji nie można uznać, iż był on pozbawiony możliwości wniesienia skutecznego środka odwoławczego od orzeczenia, z którym nie zgadzał się. Dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.