IV SA/Wa 1608/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-08

Skład orzekający: Alina Balicka, Izabella Janson, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ gminy może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego z powodu aresztowania i osadzenia w areszcie śledczym, a nie dobrowolnie?
Ratio decidendi
Organ gminy nie może wydać decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego z powodu aresztowania i osadzenia w areszcie śledczym, gdyż takie opuszczenie nie ma charakteru dobrowolnego i trwałego. Pobyt w areszcie śledczym jest traktowany jako stan przejściowy, który nie powoduje utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania, w którym koncentrowało się życie osobiste.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wymeldowania B. M. z lokalu, twierdząc, że opuściła ona lokal dobrowolnie w 2002 r. i sprzedała swoje udziały w nieruchomości. Organy administracji odmówiły wymeldowania, wskazując, że B. M. przebywa w areszcie śledczym od lutego 2003 r., a jej opuszczenie lokalu nie było dobrowolne. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Izabella Janson (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi I. R., E. R., M. R. i R. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - skargę oddala - Prezydent W., po rozpatrzeniu wniosku E. R., decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] odmówił wymeldowania B. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu Prezydent W. podał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, iż B. M. nabyła w dniu 27 lutego 1998 r. udziały wynoszące 6/192 części nieruchomości w budynku przy ul. [...] w W. W ramach nabytych udziałów B. M. miała prawo do korzystania z lokalu nr [...] w tym budynku. W dniu 4 marca 1998 r. B. M. dokonała zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W dniu 6 kwietnia 2001 r. sprzedała swoje udziały D. R. Po śmierci D. R. spadek po nim z mocy ustawy nabyła żona oraz dzieci (akt notarialny z dnia [...].02.1998 r. Repertorium [...] i z dnia [...].04.2001r. Repertorium [...] oraz postanowienie Sądu z dnia [...].11.2OO2r. sygn. akt [...]). Jednocześnie Prezydent W. podniósł, że w trakcie postępowania dowodowego ustalono, iż B. M. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., ponieważ od lutego 2003 r. przebywa w Areszcie Śledczym w W. przy ul. [...]. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Prezydenta W. wykazało również, że B. M. do czasu zatrzymania zamieszkiwała i posiadała swoje rzeczy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Dlatego też, Prezydent W. uznał, że B. M. wprawdzie nie zamieszkuje w miejscu stałego pobytu, ale nie opuściła lokalu dobrowolnie, bowiem została zatrzymana w tym mieszkaniu przez policję, a następnie osadzona w areszcie śledczym. Podniósł również, że przebywanie osoby w areszcie śledczym należy traktować jako stan przejściowy, który nie powoduje utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania, w którym koncentrowała swoje życie osobiste. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli E. R., I. R., M. R. oraz R. W. podnosząc, że B. M. opuściła dobrowolnie sporny lokal na początku lipca 2002 r. zabierając ze sobą najpotrzebniejsze rzeczy. Podnieśli również, iż jak wynika z aktu notarialnego z [...] kwietnia 2001 r. (repertorium [...]), B. M. sprzedała go D. R., co jest jednoznaczne ze zrzeczeniem się wszelkich do niego praw. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżących, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] podkreślił, że B. M. zamieszkiwała stale w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. do czasu jej zatrzymania w dniu 8 lutego 2003r., posiadała w lokalu swoje rzeczy osobiste oraz wyposażenie niezbędne do prowadzenia gospodarstwa domowego. Obecnie, od czasu jej aresztowania przebywa nieprzerwanie w Areszcie Śledczym W. przy ul. [...] w W. Wojewoda [...] podniósł, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, jeżeli opuściła ona miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Natomiast art. 8 ust. 1 tejże ustawy mówi, iż za okoliczność uzasadniającą pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące uważa się w szczególności, m. in.: pobyt w zakładach karnych, poprawczych czy aresztach śledczych. Oznacza to, że B. M. nie opuściła lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. dobrowolnie i trwale. Z tych względów Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. R., I. R., M. R. oraz R. W. zarzucając jej niezgodność z prawem. W uzasadnieniu skargi, skarżący podnieśli, że B. M. sprzedała przedmiotowe mieszkanie D. R. zrzekając się tym samym wszelkich do niego uprawnień. Jednocześnie podnieśli, że B. M. nie mieszka w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 8 ust. 1 tejże ustawy za okoliczność uzasadniającą pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności, m. in.: pobyt w zakładach karnych, poprawczych czy aresztach śledczych. Jednocześnie art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności wskazuje, iż pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. W orzecznictwie Sądu utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Przy ustaleniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m. in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00 (niepubl.), wyrok NSA z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1278/00 (niepubl.). Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, tj. organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której m.in. organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 i § 3 kpa). Rozpatrując sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Przede wszystkim należy podkreślić, iż po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Prezydent W., jak i Wojewoda [...] zasadnie uznali, że nie zachodzą przesłanki wymeldowania B. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. B. M. nie przebywa w przedmiotowym lokalu, wobec jej aresztowania w dniu 8 lutego 2003 r. a miejscem jej pobytu jest obecnie Areszt Śledczy W. przy ul. [...] w W. Wskazały na to zeznania B. M., świadków R. P., E. M., R. P. i Z. G., informacja z Krajowego Rejestru Karnego oraz protokół z dokonanego w dniu 16 marca 2004r. przez komornika sądowego spisu inwentarza rzeczy w spornym lokalu. Oznacza to, iż B. M. nie opuściła dobrowolnie miejsca stałego pobytu, tj. lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Dobrowolne opuszczenie ma miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej (zob. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 17 marca 2003r . sygn. akt V SA 2323/02, LEX 159183). Za tego rodzaju dobrowolne opuszczenie stałego miejsca pobytu niewątpliwie nie można uznać aresztowania B. M. i osadzenia jej w Areszcie Śledczym W. przy ul. [...] w W. Należy podkreślić, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu pobytu osób i nie ma żadnego wpływu na ustalenie prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji, gdy bezspornym jest, że B. M. nie opuściła dobrowolnie miejsca stałego zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., rozstrzygnięcia obu organów uznać należy za zasadne. Skoro zatem Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło