II SA/Ol 615/06
WyrokWSA w Olsztynie2006-11-08
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, przekazanym synowi w drodze nieformalnej umowy darowizny, może zostać wliczony do okresu służby policjanta, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy Policji prawidłowo odmówiły wliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do stażu służby policjanta. Brak było wystarczających dowodów na objęcie przez skarżącego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub ze współmałżonkiem, a także brak było dowodów na opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne rolników w charakterze domownika. Oświadczenie rodziców o nieformalnej darowiźnie zostało uznane za niewiarygodne ze względu na sprzeczności z wcześniejszymi oświadczeniami skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący, W. S., policjant, domagał się zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do stażu służby w celu uzyskania nagrody jubileuszowej po 25 latach służby. Organy Policji odmówiły, uznając, że skarżący nie udowodnił prowadzenia gospodarstwa ani pracy w charakterze domownika. Kluczowe było oświadczenie rodziców o nieformalnej darowiźnie gospodarstwa, które było sprzeczne z wcześniejszymi oświadczeniami skarżącego i zostało uznane za niewiarygodne. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając opieszałość i błędną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie ustalenia wysokości nagrody jubileuszowej oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Komendant Wojewódzki Policji decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję nr "[...]" Komendanta Powiatowego Policji z dnia "[...]", którą na podstawie art. 111 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom (Dz.U. Nr 100, poz. 913) przyznano W. W. - na dzień zwolnienia ze służby w Policji, tj. "[...]" marca 2005 r. - nagrodę jubileuszową po 20 latach służby w wysokości 75% miesięcznego uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, iż w odwołaniu od decyzji organu I instancji W. S. podniósł, że w dniu 8 września 2003 r. złożył raport o doliczenie do lat pracy okresu przepracowanego w gospodarstwie rolnym
w miejscowości S., gm. "[...]", a w kwietniu 2003 r. w dziale kadr Komendy Powiatowej Policji złożył niezbędne dokumenty, które w jego ocenie spełniają wszystkie wymogi określone m. in. w wyrokach Sądu Najwyższego sygn. akt IPRN 115/94 z dnia 16 grudnia 1994 r. (OSNP 1995/16/205), I PKN 250/99 z dnia 7 września 1999 r. (OSNP 2001/1/10) i uchwale SN I PZN 36/95 z dnia 16 stycznia 1996 r. (OSNP 1996/13/181). Wniósł o doliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym i wypłacenie nagrody jubileuszowej po 25 latach pracy.
Rozpoznając to odwołanie organ II instancji w pełni podzielił faktyczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia Komendanta Powiatowego Policji. Wskazał jednocześnie, iż W. S., pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie nieprawdziwych zeznań, w oświadczeniu wnioskodawcy z dnia 26 marca 2003 r. w sprawie braku dokumentów, zeznaniami świadków zamierzał udowodnić okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców położonym we wsi S. od dnia 13 września 1976 r. do dnia 24 września 1981r. oraz od dnia 25 września 1983 r. do dnia 3 stycznia 1988 r. Ponadto w ankiecie osobowej z dnia 24 października 1990 r., znajdującej się w aktach osobowych, w pkt. 16 "źródła utrzymania do chwili obecnej" W. S. wpisał "w latach 1983 - 1988 gospodarstwo rolne rodziców". Również w życiorysie stwierdził "[..] Od ukończenia służby wojskowej tj. "[...]"1983 r. mieszkałem wraz z żoną i później dziećmi u moich rodziców, u których pracowałem na gospodarstwie [..]".
Organ odwoławczy podniósł, iż dostarczone przez skarżącego oświadczenie z dnia
11 marca 2005 r. S. i A. S. diametralnie zmieniło stan faktyczny. Wymienieni oświadczyli, że własne gospodarstwo rolne położone we wsi S. przekazali w samoistne posiadanie na podstawie nieformalnej umowy darowizny synowi W. S. od "[...]" września 1976 r. do "[...]" stycznia 1988 r., gdzie następnie gospodarstwo to przejął młodszy syn Z. S.
Wskazano nadto, iż W. S., wezwany do uzupełnienia dokumentów,
nie dostarczył zaświadczenia z Urzędu Gminy o opłacaniu przez niego podatku rolnego, natomiast w przedłożonym zaświadczeniu "[...]" Urzędu Gminy z dnia 11 kwietnia 2005 r. stwierdzono, że w okresie od 25 września 1983 r. do 3 stycznia 1988 r. były opłacane składki osobowe rolników na dwie osoby, w związku z tym brak jest składek opłacanych przez W. S.
Organ odwoławczy analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zwrócił uwagę na istniejące rozbieżności pomiędzy dokumentami złożonymi przez W. S. w 2003 r., w których jest mowa o pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, a oświadczeniem jego rodziców z dnia 11 marca 2005 r. o przekazaniu tegoż gospodarstwa rolnego w samoistne posiadanie na podstawie nieformalnej umowy darowizny. W. S. w piśmie z dnia 8 czerwca 2005 r. stwierdził, że przekazanie gospodarstwa rolnego przez rodziców nastąpiło w sposób nieformalny i innych dokumentów dotyczących tego przekazania nie posiada.
W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, wlicza się przypadające przed 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa
i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem. Organ uznał, iż ze względu na brak dowodu objęcia gospodarstwa rolnego rodziców przez skarżącego i rozpoczęcie jego prowadzenia, nie można zaliczyć wskazywanych okresów do pracowniczego stażu pracy.
Następnie wskazano, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy do pracowniczego stażu pracy, wlicza się okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka. Oświadczenie rodziców w/w nie mogło jednak stanowić wystarczającego dowodu potwierdzającego przekazanie gospodarstwa rolnego, a tym samym brak jest dowodu na prowadzenie gospodarstwa rolnego przez W. S. Organ odwoławczy stwierdził nadto, iż brak jest również podstaw do zaliczenia wnioskowanego okresu na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym wlicza się pracownikowi przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika
w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych
i członków ich rodzin. Z dostarczonego zaświadczenia Urzędu Gminy z dnia 11 kwietnia 2005 r. wynika, że w latach 1983 -1988 nie była opłacana składka na W. S., tym samym brak jest dowodu na potwierdzenie pracy w charakterze domownika. Wobec powyższego, poza oświadczeniem S. i A. S. z dnia 11 marca 2005 r., brak jest dowodu na prowadzenie gospodarstwa rolnego przez W. S.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, iż W. S. nie udowodnił bezspornie, że pracował w gospodarstwie rolnym. Sprzeczność w złożonych oświadczeniach,
w ocenie organu odwoławczego wskazuje, że przedłożone oświadczenie rodziców
z dnia 11 marca 2005 r. miało na celu jedynie dostosowanie sytuacji W. S. do wyroków Sądu Najwyższego i nie znajduje potwierdzenia w innych dokumentach stanowiących materiał dowodowy sprawy.
Na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji W. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W uzasadnieniu skargi opisał dotychczasowy przebieg sprawy, zarzucając przede wszystkim opieszałość
w załatwianiu sprawy. Według skarżącego, "złożone dokumenty, dotyczące jego pracy w gospodarstwie rolnym spełniają wszystkie wymogi, by okresy pracy w rolnictwie, zostały doliczone do okresu służby, zgodnie z wyrokami Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2006 r., sygn. akt. I PRN 115/94 (OSNP 1995/16/2005) i z dnia 7 września 1999 r. (OSNP 2001/1/10)".
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał ponadto, że jeżeli rodzice przekazaliby faktycznie skarżącemu nieformalnie gospodarstwo rolne w drodze darowizny, ich wolą byłoby trwałe i bezwarunkowe przeniesienie własności tego gospodarstwa. Jeżeli zaś następnie to gospodarstwo przekazali innej osobie (bratu skarżącego), przyjąć należy, iż nigdy nie doszło do wskazywanej darowizny, a sporządzone oświadczenie nie jest wiarygodne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi
w granicach danej sprawy – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tym samym, jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić.
Skarga W. S. nie zawiera zarzutów, które w świetle obowiązujących przepisów i zgromadzonego materiału dowodowego zasługiwałyby na uwzględnienie. Skarżący powołał się jedynie na wyroki Sądu Najwyższego, nie odwołując się do norm prawnych ani nie analizując argumentacji zawartej w tych wyrokach w aspekcie naruszonych przepisów. Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że wyroki Sądu Najwyższego nie są przepisami prawa powszechnie obowiązującego i same w sobie nie mogły być przyczyną wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Sąd z urzędu również nie dopatrzył się przesłanek pozwalających na uchylenie zaskarżonej decyzji.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią
w mocy decyzji organu I instancji należy przywołać art. 1 ust.1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.u. Nr 54, poz. 310). Zgodnie z jego dyspozycją ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia
w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także:
1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka,
2) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu
16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem ,
3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze pracownika w rozumieniu przepisów
o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
Przywołany przepis określa materialnoprawne przesłanki, od spełnienia których zależy wliczenie "stażu rolnego" do ogólnego stażu pracy uprawniającego nagrody jubileuszowej. Wskazać przy tym należy, iż przepis ten ma zastosowanie także
do policjantów, co wynika z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom (Dz.U. Nr 100, poz. 913) w związku z
§ 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia
6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732).
W rozpoznawanej sprawie sporne zagadnienie sprowadza się do tego,
czy są podstawy do przyjęcia, że W. S. prowadził indywidualne gospodarstwo rolne od dnia 13 września 1976 r. do dnia 24 września 1981 r. i od dnia 25 września 1983 r. do dnia 3 stycznia 1988 r. (art. 1 ust.1 pkt 1 powołanej ustawy z 20 lipca 1990 r.), gdyż zasadniczo od tego ustalenia zależy wysokość przysługującej mu nagrody jubileuszowej. Skarżący kwestionując wysokość przyznanej mu nagrody jubileuszowej domaga się zaliczenia powyższego okresu do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej w wysokości 100% miesięcznego uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym (art. 111 ust. 1 powołanej ustawy).
Z analizy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego wynika, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przeciwstawnymi dowodami i to pochodzącymi od samego skarżącego. Z jednej bowiem strony w aktach personalnych W. S. znajdują się zeznania świadków z 2003 r., potwierdzające jego oświadczenie, że od dnia 13 września 1976 r. do dnia 24 września 1981 r. i od dnia 25 września 1983 r. do dnia 3 stycznia 1988 r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców położonym w miejscowości S., z drugiej zaś strony oświadczenie A. i S. S. z dnia 11 marca 2005 r., z którego wynika, iż na podstawie nieformalnej umowy darowizny przekazali przedmiotowe gospodarstwo rolne w samoistne posiadanie synowi W. S. od dnia 13 września 1976 r. do dnia 24 września 1981 r. i od dnia 25 września 1983 r. do dnia 3 stycznia 1988 r. Dokonując oceny tych pozostających ze sobą w sprzeczności dowodów, organy zanegowały treść oświadczenia A. i S. S. wyrażając przekonanie, że w istocie miało ono na celu jedynie dostosowanie sytuacji skarżącego do wyroków Sądu Najwyższego.
Zdaniem Sądu, organy Policji miały pełne podstawy do krytycznej oceny oświadczenia rodziców skarżącego, skoro sam skarżący ubiegając się w 1990 r.
o przyjęcie do pracy w Policji nie podawał w ankiecie personalnej i życiorysie,
że prowadził indywidualne gospodarstwo rolne. Dlatego Sąd nie dopatrzył się,
aby przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena oświadczenia rodziców skarżącego była wadliwa. W żadnym razie ocena ta nie może być uznana za dowolną. Jeżeli bowiem z zebranego materiału dowodowego organ administracji wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena organu
nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 Kpa i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne.
Prawidłowe jest stanowisko organów Policji, iż także hipoteza art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, nie dawała tytułu prawnego,
aby do okresu służby W. S. można było zaliczyć przypadający przed dniem 1 stycznia 1983 r. okres jego pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców. Skarżący nie wykazał bowiem, że po zakończeniu pracy w gospodarstwie rodziców objął wspomniane gospodarstwo i rozpoczął jego prowadzenie osobiście lub ze współmałżonkiem.
Ponadto organy prawidłowo wywiodły, że w przypadku skarżącego nie została również spełniona przesłanka określona w art. 1 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, skoro
z zaświadczenia wójta gminy "[...]" wynika, że w okresie od 25 września 1983 r. do 3 stycznia 1988 r. za W. S. nie były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne rolników i członków ich rodzin.
Powyższe prowadzi do wniosku, że skargi nie można było uwzględnić i z tego względu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało ją oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło