I SA/Bd 606/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 listopada 2006 r. sprawy ze skargi P. S. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania I SA/Bd 606/06 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z [...] 2006 roku, [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu zażalenia P. S.A. w W. od postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2005 w przedmiocie zgłoszonych zarzutów przez P. SA. w W. w sprawie egzekucji prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] 2005 roku wystawiony przez Prezydenta Miasta B., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Jako podstawę prawną wskazano art. l ust. l, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jednolity z 2001 roku Dz. U. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 138 § l pkt l), w związku z art. 18, art. 33 pkt 10) i art. 34 par. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity z 2002 roku Dz. U. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Ustalono, że zaskarżonym postanowieniem uznano zarzuty za nieuzasadnione. Chodziło o niezgodność stanowiska wierzyciela z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności postanowieniami art. 27 par. l pkt 5) i art. 33 pkt 10) cytowanej ustawy. Wskazanie, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów prawa, a w szczególności nie określa kwestii pierwszeństwa zaspokajania należności. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, że stosownie do art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje prawo zgłaszania zarzutów w zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Cytowany przepis enumeratywnie wymienia podstawy wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W szczególności niespełnienie wymogów określonych w art. 27, który wskazuje co powinien zawierać tytuł wykonawczy. Stosownie do pkt. 5) - wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej. W ocenie organu, z analizy akt sprawy, a w szczególności tytułu wykonawczego wynika, że nie znajdują potwierdzenia zarzuty dłużnika, a tytuł wykonawczy w pełni odpowiada wymogom formalnym określonym w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ podniósł, że zasadniczą kwestią ponoszoną przez P. S.A. w postępowaniu egzekucyjnym jest okoliczność niewypełnienia wskazanego wyżej tytułu wykonawczego pola nr 77. Zdaniem organu, wskazanie to jest obligatoryjne, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej. W sytuacji, gdy organ nie wskazuje prawa pierwszeństwa informacji w tym zakresie nie ma w tytule wykonawczym. W skardze wniesiono o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta Miasta B. Zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 27 pkt 5) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskutek przyjęcia, iż tytuł wykonawczy został wystawiony przez Prezydenta Miasta B. zgodnie z art. 27 § 1 pkt 5) ustawy, pomimo faktu iż nie zawiera wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności. W uzasadnieniu wskazano, że wszczęcie egzekucji powinno nastąpić poprzez doręczenie dłużnikowi odpisu prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego. Dalej, że ustawodawca w art. 29 ustawy wskazał jako wadę uniemożliwiającą prowadzenie egzekucji niespełnienie jakiegokolwiek warunku z art. 27 ustawy. W tytule wykonawczym nie podano podstawy prawnej pierwszeństwa faktu, iż przedmiotowe należności, jako należności podatkowe, korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia wskazanego w art. 115 § 1 pkt 4) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przewidziana w art. 115 kolejność zaspakajania należności jest w gruncie rzeczy niczym innym niż ustaleniem pierwszeństwa ich zaspokajania. Zdaniem skarżącej spółki, należność, jeżeli ma prawo być zaspokajana przed przynajmniej jedną innego rodzaju należnością, korzysta z prawa pierwszeństwa zaspakajania - dochodzona przez wierzyciela należność jako należność podatkowa wyprzedza należności określone w art. 115 § 1 pkt 5) i 6) tego artykułu. Skarżący wskazał, że w dacie kierowania tytułów do organu egzekucyjnego wierzyciel nie posiada wiedzy o tym czy, kiedy i jakich czynności egzekucyjnych dokona organ w sprawie, a więc czy w ogóle zaistnieją okoliczności, w których zajdzie konieczność zastosowania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności - wyegzekwowana w toku postępowania kwota nie wystarczy na zaspokojenie w całości wszystkich dochodzonych należności (np. w sprawie wystąpi zbieg egzekucji). Skarżący podniósł, że ustawodawca w przepisach nie odniósł się do następczej konieczności podania organowi egzekucyjnemu podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności, lecz kierując się racjonalnością postępowania, nakazał wierzycielowi jej podawanie już w tytule wykonawczym, czyli przed wszczęciem postępowania. Obowiązek ten jest obligatoryjny, gdyż w przepisach prawa nie przewidziano od nie zwolnienia. W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 5) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. t.j. z 2005r., Nr 229, poz.1954 ze zm.), tytuł wykonawczy winien zawierać wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej. Wymogowi temu przypisano 77. tabelę wzoru tytułu wykonawczego, zawartego w załączniku Nr 5 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001r.,Nr 137, poz.1541 ze zm.), zatytułowaną " Podstawa prawna pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnych (wpisać akt normatywny, jeżeli przyznaje takie prawo)". Również w cyt. ustawie o postępowaniu egzekucyjnym zawarto zasady uprzywilejowania pewnych należności względem innych. Zasada ta znalazła odzwierciedlenie w art. 115. Tutaj ustawodawca podzielił należności według określonych kategorii, a następnie wskazał kolejność zaspokojenia należności w danej kategorii. Przy czym, stosownie do art. 115 § 1 cyt. ustawy, z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w czwartej kolejności należności z tytułu zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości, jako należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Z przytoczonego przepisu jednoznacznie, zdaniem Sądu, wynika, że ustawodawca uregulował prawo pierwszeństwa, o jakim mowa w art. 27 § 1 pkt 5) cyt. ustawy. W ocenie Sądu przepis wskazuje to, że dane opisane w pkt 5 indywidualizują w tytule wykonawczym i w postępowaniu egzekucyjnym należności pod względem tego, w której kolejności są zaspokajane. W taki też sposób, zgodnie z treścią przepisów hierarchicznie wyższych, należy interpretować określenie zawarte przy punkcie 77. wzoru tytułu wykonawczego. Ponadto, skoro wskazanie kolejności zaspokojenia należności stanowi, z mocy wyłożonego art. 27 § 1 pkt 5), obligatoryjny element i konieczną treść tytułu wykonawczego, to zaniechanie w powyższym zakresie, skutkuje realizacją przesłanki zastosowania art. 29 § 2 przywoływanej i rozważanej ustawy egzekucyjnej. Powołany przepis art. 29 § 2 stanowi bowiem (m.in.), że jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. W takim wypadku także, zasadnym jest zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdyż niespełniono wymogów art. 27 (art. 33 pkt 10) cyt. ustawy). Bezspornym jest to, że tytuł wykonawczy wystawiony w sprawie, nie zawierał wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej. Skoro w takim stanie faktycznym i prawnym, organy pierwszej i drugiej instancji orzekły o braku podstawy zarzutu, to naruszyły art. 33 pkt 10) cyt. ustawy egzekucyjnej i zaskarżone postanowienie wraz z postanowieniem poprzedzającym należało wyeliminować z obrotu prawnego, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) oraz 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Mając na względzie powyższe oraz art. 152 cyt. Prawa, orzeczono jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. Prawa.