II OSK 799/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-09

Skład orzekający: Alicja Plucińska-Filipowicz, Maria Czapska-Górnikiewicz, Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy do wstrzymania robót budowlanych obiektu budowanego na podstawie zgłoszenia, jeśli istnieją wątpliwości co do jego faktycznego przeznaczenia (budynek gospodarczy vs. mieszkalny) lub naruszenia przepisów o ochronie środowiska?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do wstrzymania robót budowlanych obiektu realizowanego na podstawie zgłoszenia i bez sprzeciwu właściwego organu architektoniczno-budowlanego, jeśli nie stwierdzono naruszenia przepisów Prawa budowlanego, w tym art. 49b i art. 50. Wątpliwości co do faktycznego przeznaczenia obiektu lub spory graniczne nie stanowią podstawy do ingerencji organu nadzoru budowlanego w tym trybie, a kwestie ochrony środowiska wymagają wskazania konkretnych przepisów i ich naruszenia, które nie są bezpośrednio związane z wykładnią art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy budynku gospodarczego na podstawie zgłoszenia. Skarżący podnosili, że nie zostali powiadomieni o budowie, nie brali udziału w wizji lokalnej, a budynek ma cechy budynku mieszkalnego. Kwestionowali również zgodność budowy z przepisami o ochronie środowiska i położenie działki na terenie parku krajobrazowego. Organy administracji uznały, że budowa jest zgodna z prawem, a zgłoszenie i brak sprzeciwu wykluczają zastosowanie przepisów o wstrzymaniu robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.L. i L. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 1051/05 w sprawie ze skargi M. L. i L. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2005 r., nr [...] w przedmiocie budowy obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 1051/05 po rozpoznaniu skargi M. L. i L. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2005 r. w przedmiocie "budowy budynku gospodarczego", wydaną na podstawie art. 49 b i art. 50 Prawa budowlanego - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, iż na wniosek skarżących prowadzone było przez organ pierwszej instancji postępowanie w sprawie budynku gospodarczego pobudowanego przez inwestorów J. i M. K., którzy jak to ustalono w toku postępowania, zrealizowali przedmiotowy obiekt budowlany na podstawie zgłoszenia. Starosta K. przyjął zgłoszone roboty budowlane /zgłoszenie z dnia [...] kwietnia 2005 r./ i nie wniósł sprzeciwu. W dniu [...] lipca 2005 r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził wizję lokalną stwierdzając, że roboty budowlane są wykonywane zgodnie z warunkami określonymi w zgłoszeniu oraz w sposób niepowodujący zagrożenia środowiska i bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W tym stanie faktycznym organ uznał, że nie występują podstawy do wstrzymania robót budowlanych, określone w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz do zastosowania art. 49 b tej ustawy. Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. L. i L. L. podnosząc, że nie powiadomiono ich o przedmiotowej budowie, nie brali udziału w wizji lokalnej a ponadto budynek określony jako garaż w istocie jest budynkiem mieszkalnym, na co wskazuje jego konstrukcja /duże okna i komin/. W odwołaniu wskazano także na to, że granica pomiędzy działką odwołujących się i inwestora jest sporna, a ponadto w toku pozostają jeszcze inne sprawy dotyczące zabudowy działki inwestora. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, iż przedmiotowa budowa jest realizowana zgodnie z prawem, bowiem po uprzednim zgłoszeniu jej organowi architektoniczno-budowlanemu co powoduje, że brak jest podstaw do wszczęcia procedury wynikającej z art. 49 b oraz art. 50 Prawa budowlanego, uznając że zgłoszony obiekt jest przewidziany jako budynek gospodarczy, a nie mieszkalny. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli M. L. i L. L. podnosząc, że przedmiotowy obiekt realizuje się na terenie [...] Parku Krajobrazowego zaś dopiero po interwencji skarżących "dokonano zmiany klasyfikacji terenu". Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy kwalifikuje się do zastosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. Nr 93, poz. 888/. Przepis art. 49 b tej ustawy w ustępie 1 stanowi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Skoro zostało ustalone niespornie, że obiekt budowany jest na podstawie zgłoszenia i przy braku sprzeciwu właściwego organu architektoniczno-budowlanego, przepis ten nie ma w sprawie zastosowania. Ustalenie również prawidłowości wykonywania robót budowlanych powoduje, że brak jest przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, nie było więc podstaw do zastosowania również i tego przepisu. Prawidłowo także organ orzekający w ocenie Sądu przyjął, że budynek gospodarczy wbrew zarzutom skarżących, może mieć duże okna i komin, żaden bowiem przepis prawa nie wprowadza w tym względzie ograniczeń w odniesieniu do tej kategorii obiektów budowlanych. Jeżeli natomiast po wybudowaniu nastąpiłaby samowolna zmiana przeznaczenia budynku gospodarczego na budynek mieszkalny, stanowiłoby to odrębną sprawę administracyjną, należącą do właściwości organu nadzoru budowlanego. W kwestii innych spraw spornych pomiędzy skarżącymi i inwestorem Sąd stwierdził, że nie mają one znaczenia w niniejszej sprawie, zwłaszcza sprawa rozgraniczenia dla zaskarżonego rozstrzygnięcia jest bez znaczenia, bowiem na dzień wydania zaskarżonej decyzji "stan prawny działki nr [...] był niewątpliwy" zaś "organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do oceny skutków własnościowych, jest to bowiem materia zastrzeżona dla sądów powszechnych". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M. L. i L. L., reprezentowani przez adwokat A. D.-T., zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegającą na: 1/ przyjęciu, że "funkcjonalności znajdujące się w budynku stanowiącym przedmiot postępowania administracyjnego nie wskazują na inne przeznaczenie budynku", 2/ akceptacji zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ wydający ją "nie zweryfikował czy roboty budowlane są wykonywane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzi się, że zaskarżony wyrok należy uznać za niezasadny. Zarzuty podnoszone w postępowaniu administracyjnym powinno spowodować wstrzymanie wykonania robót budowlanych. Organy administracji ponadto "w żadnej mierze nie odniosły się do zarzutu" położenia działki inwestora na terenie [...] Parku Krajobrazowego i nie zweryfikowały czy prowadzona budowa jest zgodna z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska i rozporządzeniem Wojewody G. zatwierdzającym Plan Ochrony [...] Parku Narodowego w takim zakresie, w jakim regulowana jest kwestia dopuszczalności zabudowy działki inwestora. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jako podstawę skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wskazuje się zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegającą jak to można wnosić ze sformułowań użytych w skardze, na błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że przedmiotem sprawy jest budynek, który ma inne przeznaczenie od tego, jakie zostało ustalone w sprawie administracyjnej, a także akceptacji przez ten Sąd braku dokonania przez organ oceny w aspekcie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Nie można zgodzić się z wnoszącymi skargę kasacyjną, iż powyższy przepis został naruszony zaskarżonym wyrokiem w wyniku dokonania przez Sąd błędnej jego wykładni. Przytaczając za zaskarżoną decyzją przepis art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego /wskazany w podstawach skargi kasacyjnej z uszczegółowieniem do ust. 3 tego artykułu/ Sąd ustalił, że materiał zgromadzony w sprawie administracyjnej nie dawał podstaw do wstrzymania wykonania prowadzonych przez inwestora robót budowlanych, poprzedzonych dokonanym przez niego zgłoszeniem. Okoliczność ta w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie uprawnia do przyjęcia, że Sąd stosując powyższy przepis oparł się na wadliwej jego wykładni. Słusznie też w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że odrębną sprawą jest możliwość ewentualnego dokonania zmiany przeznaczenia budynku zgłoszonego do budowy jako gospodarczy, jak też kwestia, istniejącego między wnoszącymi skargę kasacyjną i inwestorem, sporu granicznego. Powołanie się w skardze kasacyjnej na ustawę Prawo ochrony środowiska bez wskazania konkretnych jej przepisów, w aspekcie przedmiotowej zabudowy w ramach istniejącego siedliska, co nie było w sprawie kwestionowane, nie mogło także odnieść spodziewanego rezultatu w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej. Nie wiąże się też z podanym w skardze kasacyjnej zarzutem "błędnej wykładni" art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wyjaśnienie w postępowaniu administracyjnym sprawy zachowania norm z dziedziny ochrony środowiska nie jest bowiem kwestią w jakikolwiek sposób wiążącą się z wykładnią wskazanego przepisu. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło