IV SA/Wa 1229/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego T. S. prowadzącego Kancelarię Radcy Prawnego w W. przy ul. [...] - kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) stanowiącą 22% podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. postanowieniem z dnia [...] października 2005r. - na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego -wznowił z urzędu postępowanie zakończone wydaną przez niego decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2005r. przyznającą J. J. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. uchylono decyzję z dnia [...] stycznia 2005r. i odmówiono J.J. przyznania płatności na rok 2004. W uzasadnieniu aktu stwierdzono, iż prawo do skorzystania z płatności bezpośrednich przysługuje użytkownikowi prowadzącemu uprawy na gruntach rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej. Obecnie znane są następujące dowody wskazujące na innego producenta rolnego jako użytkownika w roku 2004 działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], mianowicie: * oświadczenie sołtysa gminy K. potwierdzające użytkowanie działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...] w obrębie B. gmina K. oraz działki [...] w obrębie K. gmina L. przez Z. J., * oświadczenie Z. J. potwierdzające użytkowanie ww działek ewidencyjnych. J. J.wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - w wyniku rozpoznania środka zaskarżenia - decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, iż podczas weryfikacji wniosku J. J. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004r. stwierdzono, iż działki o nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] również umieścił we wniosku o przyznanie płatności inny producent rolny Z. J. W toku postępowania wyjaśniającego Z.J. wycofał ze swojego wniosku ww działki i z tejże racji decyzją z dnia [...] marca 2005r. uzyskał płatności, ale w 1 pomniejszonej wysokości. Natomiast J. J. decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. otrzymał płatności obejmujące ww działki, pomniejszone z kolei o sankcje spowodowane złożeniem wniosku z opóźnieniem. Dalej organ wskazał, iż w związku z pojawieniem się, przy rozpatrywaniu odwołania drugiego producenta rolnego, tj. Z. J., nowych dowodów, o których istnieniu organ wydający decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich J. J. nie wiedział w momencie wydawania tejże decyzji, zasadnym było wznowienie postępowania. W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie przyznania J. J. płatności bezpośrednich na rok 2004 stwierdzone zostało, iż posiadaczem spornych działek w roku 2004 był inny producent rolny. W związku z powyższym organ pierwszej instancji prawidłowo uchylił dotychczasową decyzję i orzekł co do istoty sprawy, czyli odmówił przyznania płatności z powodu niespełnienia przez producenta rolnego ustawowej przesłanki posiadania gruntów rolnych o powierzchni całościowej nie mniejszej niż 1 hektar, jako że po odliczeniu spornych działek we wniosku pozostała tylko powierzchnia 0,86 ha. J. J. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2006r. podniósł, iż warunkiem uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w świetle art, 2 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Przez osobę uprawnioną rozumie się właściciela gospodarstwa rolnego albo osobę, która posiada prawa do tego gospodarstwa z innego tytułu np. dzierżawy, użytkowania. On zaś z nikim nigdy nie zawierałem żadnej umowy dzierżawy, zastawu, najmu, ani innej, z którą wiązałoby się władztwo nad rzeczą. Uważa więc, iż spełnia wszystkie warunki zawarte w ustawie oraz rozporządzeniu wykonawczym do niej do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Jego stan posiadania spornego gruntu nie jest niczym ograniczony, a zatem i bezsporny. W uzasadnieniu decyzji organ nie informuje jakimi atrybutami faktycznego władztwa nad cudzą rzeczą dysponuje druga strona konfliktu krzyżowego. Zdaniem skarżącego w toku postępowania administracyjnego, wydając niekorzystną dla niego decyzję, oparto się na dowodach, o których bezspornie wiadomo, że są "wątpliwe w zakresie zgodności z prawem". Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, z przyczyn które wziął pod uwagę z urzędu. Uznał, iż zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2006r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2005r., naruszają przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika przedstawionego stanu sprawy zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w postępowaniu wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Tak więc przedmiotem tego postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 620, 621). Podstawę prawną wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2005r. stanowił art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Według powołanego artykułu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z zacytowanym art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wznawia się postępowanie na wskazanej podstawie tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: * po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe, tzn. nowo odkryte w stosunku do przeprowadzonego postępowania w trybie zwykłym, * po drugie, istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji, * po trzecie, nie były znane organowi, który wydał ostateczną decyzję. Organy rozpoznające sprawę w trybie wznowieniowym oparły się na dwóch dowodach, których ujawnienie - ich zdaniem - czyniło zasadnym wszczęcie postępowania wznowieniowego. Dowody te stanowiły: * oświadczenie sołtysa gminy K. z dnia 14 kwietnia 2005r., w którym stwierdził, iż Z. J. dzierżawi działki nr [...],[...],[...],[...], [...], * oświadczenie Z. J. z dnia 6 grudnia 2005r., w którym stwierdził, iż jest faktycznym użytkownikiem działek o nr [...],[...],[...],[...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ podkreślił, iż organ rozpoznający sprawę w trybie zwykłym, czyli w momencie wydawania decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich, nie wiedział o istnieniu wymienionych dowodów, gdyż wyszły one na jaw dopiero przy rozpatrywaniu odwołania drugiego producenta rolnego, tj. Z. J. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., które uzasadniałyby wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., albowiem na taką podstawę wskazuje treść rozstrzygnięcia, zaś organ błędne powołuje w podstawie prawnej art. 151 § 2 K.p.a. Organy rozpoznające sprawę w trybie wznowieniowym nieprawidłowo przyjęły, iż opisane wyżej dowody mieszczą się w pojęciu ujawnionych, nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji. Jak już wyżej podkreślono, aby można było uznać owe dowody za spełniające wszystkie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. winny one również istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. Tymczasem dowody, na które powołują się organy, stanowiące - jak wyraźnie podkreślają w uzasadnieniach decyzji - podstawę wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej w sprawie skarżącego, tj. [...] stycznia 2005r., albowiem jeden z nich pochodzi z 14 kwietnia 2005r., zaś drugi z 6 grudnia 2005r. Powyższe oznacza, iż brak było podstaw do uchylenia w ramach postępowania wznowieniowego decyzji ostatecznej przyznającej J. J. płatności bezpośrednich w pomniejszonej wysokości, jednocześnie odmowy przyznania płatności na rok 2004 w oparciu o opisane dowody, jako stanowiące podstawę zainicjowania postępowania wznowieniowego. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 135 i art. 152 P.p.s.a. - orzeczono jak pkt I i II sentencji wyroku. O kosztach postanowiono w pkt III wyroku na zasadzie art. 250 P.p.s.a. wzw. z § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349, ze zm.).