VII SAB/Wa 46/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. sprawy ze skargi B. M. na odmowę udostępnienia przez Instytut [...] w W. dokumentacji medycznej skargę oddala. Pismem z dnia 28 lutego 2006r. pełnomocnik B. M. - radca prawny J. D., złożył wniosek do Instytutu [...] w sprawie o udostępnienie informacji medycznej związanej z chorobą - zmarłego w dniu [...] lipca 2004r. - K. M. W uzasadnieniu strona wskazała, iż art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.) upoważnia do wydania dokumentacji medycznej pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Zdaniem strony wnioskującej przepisy ustawy nie rozróżniają pełnomocnictw udzielonych na wypadek życia lub śmierci. Takie rozróżnienie pojawia się na tle rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2001 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania. Nie oznacza to jednak, iż przepisy w/w rozporządzenia wyłączają treść przepisów ustawy, ponieważ rozporządzenie jest aktem mającym mniejszą rangę. Dlatego też zakład opieki zdrowotnej ma obowiązek udostępnić dokumentację medyczną osobie do tego upoważnionej. W załączeniu wnioskująca przedstawiła oświadczenie K. M. z dnia [...] marca 2004r., iż zgadza się na udostępnienie jego dokumentacji indywidualnej i zbiorczej B. M. W odpowiedzi na w/w wniosek pismem z dnia 9 marca 2006r. Instytut [...] odmówił B. M. wydania dokumentacji medycznej K. M.. Instytut przywołał § 53 nieobowiązującego już, a obowiązującego w dacie złożenia wniosku rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2001 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania, zgodnie z którym wymogiem jest (w przypadku) by udzielający pełnomocnictwa wyraźnie określił, że upoważnia pełnomocnika do pobrania dokumentacji medycznej także w przypadku jego zgonu. Instytut wskazał, że ustawa o zakładach opieki zdrowotnej nie precyzuje jakiej treści winno być pełnomocnictwo dlatego zastosował uregulowania zawarte w Kodeksie cywilnym. Zgodnie zaś z art. 101 § 2 Kc umocowanie wygasa wraz ze śmiercią mocodawcy, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono. Następnie pismem z dnia 30 marca 2006r. pełnomocnik B. M. wezwał Instytut [...] do usunięcia naruszenia prawa. Instytut [...] nie odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i dlatego B. M. reprezentowana przez radcę prawnego J. D. wniosła skargę na odmowę udostępnienia dokumentacji medycznej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej poprzez jego niezastosowanie oraz § 53 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2001 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania poprzez jego niewłaściwą interpretację. Na podstawie art. 146 ustawy o z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wnosi o stwierdzenie bezskuteczności czynności polegającej na odmowie udostępnienia wnioskowanej dokumentacji oraz o uznanie uprawnienia skarżącej do otrzymania dokumentacji medycznej zmarłego męża. W odpowiedzi na skargę Instytut [...] w W. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że sprawa o udostępnienie pacjentowi dokumentacji medycznej nie jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, gdyż takiej prawnej formy załatwienia tej sprawy nie przewiduje omawiana ustawa z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.). Jest to więc sprawa, do której nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Udostępnienie dokumentacji medycznej pacjentowi następuje w drodze działania (czynności) zakładu. Jest to czynność w sprawie uznania uprawnienia pacjenta lub podmiotu upoważnionego wynikającego z mocy przepisu prawa (art. 18 ust. 3 pkt 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej). O takich czynnościach (aktach) jest mowa w art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Takimi czynnościami (aktami) z zakresu administracji publicznej są wszelkie akty (czynności), działania i sprawy, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, załatwiane przez organy administracji publicznej w szerokim tego słowa znaczeniu, w tym także przez zakłady administracyjne. W sprawach dotyczących tego rodzaju czynności lub aktów przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 4 w/w ustawy. W niniejszej sprawie Instytut [...] W. w dniu [...] marca 2006r. odmówił udostępnienia dokumentacji medycznej pacjenta uznając, że udzielający pełnomocnictwa nie określił wyraźnie, że upoważnia pełnomocnika do pobrania dokumentacji medycznej także w przypadku jego zgonu. W tej sytuacji Instytut uznał, że zgodnie z art. 101 § 2 Kc umocowanie wygasło wraz ze śmiercią mocodawcy. Skargę wniesioną w tej sprawie należało więc zakwalifikować jako skargę wniesiona na czynność Instytutu [...], odmawiającą uznania uprawnienia skarżącej do udostępnienia jej dokumentacji medycznej pacjenta (indywidualnej i zbiorczej) w zakresie dotyczącym osoby zmarłego męża . Zgodnie art. 18 ust. 3 pkt 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, zakład udostępnia dokumentację, o której mowa w ust. 1 (tj. dokumentację medyczną osób korzystających ze świadczeń zdrowotnych zakładu) pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. W dacie wydania zaskarżonego aktu w obrocie prawnym obowiązywał przepis artykułu 18 ust. 6 w/w ustawy, stanowiący delegacje ustawową, na podstawie której Minister Zdrowia i Opieki Społecznej po zasięgnięciu opinii organów samorządów zawodów medycznych miał określić, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentacji medycznej oraz sposób jej prowadzenia i udostępniania, z zastrzeżeniem ust. 7. Na podstawie w/w delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia z dnia 10 sierpnia 2001 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania (Dz. U. Nr 88, poz. 966). § 53 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowił, iż dokumentacja indywidualna wewnętrzna jest udostępniana na wniosek: pacjenta, którego dotyczy, jego przedstawiciela ustawowego lub osoby przez niego upoważnionej, a w razie śmierci pacjenta - osoby przez niego upoważnionej do uzyskiwania dokumentacji w przypadku jego zgonu, na miejscu w zakładzie, za pośrednictwem lekarza prowadzącego. Natomiast ust 2 w/w paragrafu stanowił, iż dokumentacja zbiorcza jest udostępniana na wniosek: pacjenta, którego dotyczy, jego przedstawiciela ustawowego lub osoby przez niego upoważnionej, a w razie śmierci pacjenta - osoby przez niego upoważnionej do uzyskiwania dokumentacji w przypadku jego zgonu, jedynie w zakresie wpisów dotyczących pacjenta, za pośrednictwem lekarza prowadzącego. Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2005r. sygn. akt K 22/05 w/w rozporządzenie utraciło moc z dniem 31 maja 2006r. Akt wykonawczy na podstawie delegacji ustawowej miał określać jedynie rodzaje dokumentacji medycznej oraz sposób jej prowadzenia i udostępniania, z zastrzeżeniem ust. 7. § 53 ust. 1 i 2 sprecyzował komu może zostać udostępniona dokumentacja medyczna po śmierci pacjenta. Otóż w razie śmierci pacjenta dokumentacja jest udostępniana, osobie przez niego upoważnionej do uzyskiwania dokumentacji w przypadku jego zgonu. W niniejszej sprawie problem sprowadzał się do tego, czy należy udostępnić żonie zmarłego (osobie bliskiej) dokumentację medyczną w sytuacji gdy udzielający pełnomocnictwa nie określił, że upoważnia pełnomocnika do pobrania dokumentacji medycznej także w przypadku jego zgonu biorąc pod uwagę utratę mocy obowiązującej rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia z dnia 10 sierpnia 2001 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania. Zgodnie z art. 18 ust. 3 pkt 1 w/w ustawy dokumentację medyczną udostępnia się samemu pacjentowi, lub jego przedstawicielowi ustawowemu bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Przepis ten nie wprowadza zapisu kto może wystąpić z takim żądaniem po śmierci pacjenta. Kwestii tej nie precyzowało również w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej. W związku z powyższym właściwym jest zastosowanie uregulowań zawartych w kodeksie cywilnym. Zgodnie zaś z art. 101 § 2 Kodeksu cywilnego umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Skarżąca B. M. występująca z takim żądaniem posiadała oświadczenie K.M. z dnia [...] marca 2004r., którym udzielił zgody na udostępnianie jej dokumentacji medycznej, jednak bez zastrzeżenia, iż uprawnienie to nie wygasa ze śmiercią mocodawcy. Zgodnie z treścią art. 101 § 2 kc umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Za wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie. z dnia 8 października 2002r. sygn. akt I ACa 1884/2001 (publ. OSA 2005/2 poz. 10, str. 63) należy powtórzyć, iż zacieśnienie w art. 101 Kc możliwości dalszego trwania pełnomocnictwa, mimo śmierci mocodawcy, ma na celu uniemożliwienie, a co najmniej utrudnienie obejścia prawa, zatem pełnomocnictwo udzielone z zastrzeżeniem, że nie wygasa ze śmiercią mocodawcy, musi być ocenione z tego punktu widzenia (art. 58 § 1 Kc), jeżeli takiego zastrzeżenia nie uzasadnia stosunek prawny wewnętrzny zachodzący między mocodawcą a pełnomocnikiem. W związku z powyższym Instytut [...] W. zasadnie wskazał, że oświadczenie pacjenta z dnia [...] marca 2004r. z mocy art. 101 § 2 Kc wygasło z dniem śmierci mocodawcy i nie mogło być już przedkładane jako dokument uprawniający do występowania w imieniu mocodawcy w żadnej sprawie, ponieważ w pełnomocnictwie nie było zastrzeżeń na wypadek śmierci, czy do kiedy trwa pełnomocnictwo. Z tej przyczyny odmowa udostępnienia dokumentacji medycznej jest uzasadniona i zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.