VII SA/Wa 1496/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi P.K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2005 roku [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2005 roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 roku oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] marca 2004 roku o wstrzymaniu robót rozbiórkowych budynku fabrycznego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w T. na długości budynków mieszkalnych znajdujących się na działce przy ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy powołując art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane wskazał, iż budynki mieszkalne na działce nr [...] i [...] zostały dobudowane do budynku fabrycznego, a zatem ściana budynku fabrycznego przewidziana w projekcie rozbiórki do pozostawienia, będzie ścianą wolnostojącą, nie posiadającą dostatecznej stateczności (protokół oględzin z 22 grudnia 2003 roku). Okoliczność tę potwierdziły kolejne oględziny w dniu 17 marca 2004 roku, kiedy stwierdzono też, że wewnątrz rozbieranego budynku fabrycznego znajduje się gruz ceglany przylegający do ściany granicznej budynku gdzie dobudowano budynki mieszkalne, powodując jej zawilgocenie. Wskazuje to, iż rozbiórka budynku fabrycznego była prowadzona z istotnymi odstępstwami od ustaleń decyzji rozbiórkowej z dnia [...] sierpnia 2003 roku, która stanowiła w pkt 2, że rozbiórka powinna być prowadzona z zachowaniem "bezpieczeństwa konstrukcji i użytkowania istniejących budynków zblokowanych z istniejącymi budynkami" i mogła spowodować zagrożenie bezpieczeństwa. Ustosunkowując się do zarzutów zainteresowanego organ odwoławczy stwierdził, iż niezasadne jest twierdzenie o niewykonalności postanowienia z [...] kwietnia 2004 roku w części, w której dotyczy ono obowiązku wykonania ekspertyzy mającej pozostać do zachowania ściany budynku fabrycznego bowiem w doktrynie prawa istnieje utrwalone stanowisko, że niewykonalność postanowienia (decyzji) może mieć charakter faktyczny, jak i prawny. W pierwszym przypadku nie ma możliwości technicznych, w drugim istnieją pewne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w postanowieniu (decyzji). Należy zaznaczyć, że o przeszkodach powodujących niewykonalność postanowienia (decyzji) można mówić tylko wtedy, gdy znamionują je dwie cechy, a mianowicie: istniały już w dacie wydania postanowienia (decyzji) i są nieusuwalne przez cały czas. W przedmiotowej sytuacji w/w okoliczności nie zaistniały. Z treści protokołu oględzin z dnia 22 grudnia 2003 roku oraz projektu budowlanego przedmiotowej rozbiórki jednoznacznie wynika, że budynki mieszkalne na działce o nr ewid. [...] i [...] zostały dobudowane do budynku fabrycznego, a zatem ściana graniczna między w/w budynkami mieszkalnymi a budynkiem fabrycznym jest ścianą budynku fabrycznego. Co do zarzutu iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 nr [...] (utrzymane w mocy przez organ wojewódzki) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2004 , organ odwoławczy wskazał iż decyzja ta poprzez stwierdzenie jej nieważności została wycofana z obrotu prawnego, co powoduje brak skutków prawnych a także to że wcześniejsze postanowienie z [...] grudnia 2003 wstrzymujące roboty rozbiórkowe zgodnie z art. 50 ust 4 Prawa budowlanego straciło ważność z upływem 2 miesięcy. Wobec tego organ I instancji mógł wydać w przedmiotowej sprawie nowe postanowienie w sprawie wstrzymania robót rozbiórkowych. Dlatego też organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Skargę na powyższe postanowienie wniósł zainteresowany P.K. domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i zarzucając, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] marca 2004 roku dotyczy sprawy rozstrzygniętej postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2003 roku, które było obowiązujące w dacie [...] marca 2004 roku oraz, że postanowienie zaskarżone było niewykonalne, bowiem to budynek fabryczny został dobudowany do budynku mieszkalnego i nie posiadał ściany granicznej, co jak twierdzi skarżący wynika z postanowienia nr [...] mówiącego, że ściana przewidziana do zachowania przy rozbiórce będzie ścianą wolnostojącą przybudowaną do tych budynków. Nadto co wskazał skarżący, wstrzymanie robót nastąpiło bez uchylenia do dziś obowiązującego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] marca 2004 roku, a główny Inspektor Nadzoru Budowlanego niezgodnie ze stanem faktycznym ujętym w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] i [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podaje, że budynki mieszkalne zostały dobudowane do budynku fabrycznego (wg skarżącego z postanowienia wynika, że to ściana przewidziana do zachowania w projekcie rozbiórki budynku fabrycznego została przybudowana do budynków mieszkalnych). W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podkreślając, że zarzuty skargi są powtórzeniem stanowiska strony znanego w czasie orzekania i nie wnoszą do sprawy nowych okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zapisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, nie orzekając o istocie sprawy. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sad zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Postępowanie administracyjne może być prowadzone w trybie zwykłym bądź nadzwyczajnym. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, organ administracji w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W swej decyzji orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (vide wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 1030/97). Tak wyznaczony zakres rozstrzygania w sprawie dotyczącej wyłącznie samego stwierdzenia nieważności wpływa następnie na zakres działania organu odwoławczego, który też tylko w takim zakresie powinien sprawować kontrolę w toku instancji. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa . Objęte skargą postanowienie wydane zostało w trybie nadzorczym jako wynik kontroli orzeczeń wydanych w postępowaniu zwykłym co do wstrzymania robót rozbiórkowych budynku fabrycznego. Organ nadzorczy badał, czy przy wydawaniu tych postanowień, nie został naruszony art. 156§1 kodeksu postępowania administracyjnego zawierający enumeratywnie wyliczone przesłanki warunkujące stwierdzenie nieważności kontrolowanego orzeczenia. W przedmiotowym postępowaniu organ nadzorczy nie stwierdził naruszenia art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego i stanowisko to należy podzielić. Materiał dowodowy wskazuje, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wstrzymał roboty rozbiórkowe budynku fabrycznego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z powyższym postanowieniem nakazał zaniechania dalszych robót budowlanych związanych z robotami rozbiórkowymi budynku fabrycznego na długości budynków mieszkalnych. Nieważność powyższej decyzji stwierdził [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (decyzja nr [...] z dnia [...] marca 2004). Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji wywołuje skutek wsteczny co oznacza, iż decyzja wycofana z obrotu prawnego nie wywiera żadnych skutków prawnych. Tak więc postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2003 roku nr [...], stosownie do treści art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 roku, straciło ważność z upływem 2 miesięcy od daty jego doręczenia. Trafnie więc stwierdził organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, iż organ nadzoru budowlanego I instancji mógł wydać w sprawie wstrzymania robót rozbiórkowych nowe postanowienie z dnia [...] marca 2004 roku nr [...]. Postanowienie to nie dotyczyło sprawy rozstrzygniętej, bowiem postanowienie nr [...] utraciło ważność przed dniem [...] marca 2004 roku. Tak więc chybiony jest zarzut res indicata podniesiony w skardze w odniesieniu do postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2004 roku, utrzymanego w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] kwietnia 2004 roku, którego stwierdzenia nieważności odmówiły organy nadzoru. Chybiony jest również zarzut skargi dotyczący niewykonalności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2004 w części obejmującej obowiązek wykonania ekspertyzy mającej pozostać do zachowania ściany budynku fabrycznego, bowiem jak twierdzi skarżący, nigdy jej nie było a budynek fabryczny został dobudowany do budynku mieszkalnego. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy niewykonalność ta musiałaby mieć charakter faktyczny lub prawny, przy czym musiałaby istnieć już w dacie wydania postanowienia i być nieusuwalna przez cały czas, a takie okoliczności w przedmiotowej sprawie nie zaistniały. Z dokumentacji akt administracyjnych wynika bowiem, że budynki mieszkalne na działce nr [...] i [...] zostały dobudowane do budynku fabrycznego, zatem ściana graniczna jest ścianą budynku fabrycznego. Nie można też zgodzić się z zarzutem skargi, iż postanowienie nr [...] wstrzymujące roboty rozbiórkowe i nakazujące wykonanie określonych czynności zostało wydane bez uchylenia obowiązującego postanowienia PINB nr [...] z dnia [...].03.2004 r. w przedmiocie uchylenia wcześniejszego wstrzymania robót rozbiórkowych do czasu zinwentaryzowania szkód i skutkującego tym samym możliwość prowadzenia robót rozbiórkowych, skoro organ budowlany stwierdził konieczność wykonania określonych czynności celem zabezpieczenia ściany granicznej i wstrzymał ponownie możliwość prowadzenia rozbiórki. Zważywszy, że w sprawie nie zachodzą także inne przesłanki nieważnościowe z art. 156§1 kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa a tym samym skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153 poz. 1270).