I SA/Wa 643/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. z udziałem S. M. - Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie delegowanej do Prokuratury Apelacyjnej w Warszawie sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. Minister Transportu i Budownictwa, decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] orzekającą o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] kwietnia 1993 r., nr [...] o oddaniu w zarząd Ministerstwu Spraw Wewnętrznych nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej w W. przy ul. [...] w części dotyczącej działki nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m². Z ustaleń organu wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r., nr [...] znak: [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. orzekł o oddaniu Ministerstwu Spraw Wewnętrznych na czas nieoznaczony w zarząd gruntu zabudowanego stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m². Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpiła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wskazując jako podstawę stwierdzenia nieważności rażące naruszenie prawa. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" powołuje się na umowę dzierżawy zawartą w dniu [...] grudnia 1998 r. z [...] Urzędu Rejonowego w W. oraz na aneks - ugodę nr [...] do wyżej wymienionej umowy dzierżawy z dnia [...] listopada 2002 r. zawartą pomiędzy byłym [...] byłego Urzędu Rejonowego w W. - obecnie Zarządem Mienia Skarbu Państwa a J. Sp. z o.o. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Art. 28 kpa stanowi, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W myśl utrwalonego orzecznictwa stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jednakże konieczne jest w związku z tym wykazanie przez wnioskodawcę interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. Interes prawny powinien znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego. Według wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 1984 r. (I SA 1748/85, niepubl.): "mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby". Umowa dzierżawy nieruchomości nie stanowi podstawy do wykazania, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" ma interes prawny w przedmiotowej sprawie. Umowa dzierżawy ma bowiem charakter obligacyjny między stronami tej umowy i nie oznacza posiadania tytułu prawnego do gruntu. Tak więc Spółdzielnia posiada jedynie interes faktyczny nie zaś prawny, co oznacza, że nie można uznać jej za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. W skardze na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa: 1) art. 78 Konstytucji RP oraz art. 8, 11, 15, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 kpa wobec utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji bez uprzedniego przedstawienia zarzutów i argumentacji zawartych w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, a zarazem bez ustosunkowania się do choćby jednego zarzutu zawartego w tym odwołaniu, 2) art. 157 § 3 kpa w związku z art. 28 kpa poprzez dokonanie oczywiście wadliwej wykładni, a w konsekwencji bezpodstawne ustalenie, że dzierżawca nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa nie może być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o oddaniu w zarząd nieruchomości będącej przedmiotem umowy dzierżawy, a w szczególności nie może domagać się wszczęcia takiego postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Prawidłowo organy obu instancji uznały, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. nie może skutecznie wnosić o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1993 r. o oddanie w zarząd nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa i szczegółowo opisanej w tej decyzji, gdyż nie posiada ona przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Przepis art. 28 kpa stanowi, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tak określony interes prawny należy rozumieć jako interes obiektywny wynikający z przepisów prawa materialnego. Skarżący upatruje swój interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji w tym, że jest dzierżawcą nieruchomości objętej tą decyzją. Bycie dzierżawcą daje uprawnienie do korzystania z nieruchomości objętej umową dzierżawy tylko o charakterze obligacyjnym. Natomiast umowa dzierżawy nie stanowi tytułu prawnorzeczowego do dzierżawionej nieruchomości. Ponieważ tylko taki tytuł do nieruchomości stanowi o interesie prawnym uzasadniającym bycie stroną w postępowaniu administracyjnym, a jest bezsporne, że skarżący takim tytułem się nie legitymuje, to słusznie organ uznał, że nie ma on statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Zaś zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skoro więc skarżący nie może być uznany za stronę to nie może żądać również wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o oddaniu w zarząd nieruchomości, co do której powołuje się jedynie na przysługujące mu prawa dzierżawcy tej nieruchomości. W takiej sytuacji odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji z wniosku skarżącej jest zgodna z prawem. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.