I OSK 361/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie NSA Anna Lech Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2329/04 w sprawie ze skargi F. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń dyscyplinarnych oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 7.10.2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2329/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] 2004 r., którą organ ten utrzymał w mocy swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] 2004 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] Nr [...] z dnia [...] 1994 r. oraz poprzedzającego je orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] Nr [...] z dnia [...] 1994 r. o wymierzeniu F. H. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż w sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że obowiązująca od 29.11.2003 r. ustawa z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192, poz. 1973) nie przewiduje możliwości wzruszenia orzeczenia dyscyplinarnego poprzez stwierdzenie jego nieważności. Prawomocne orzeczenie dyscyplinarne może być zmienione lub uchylone jedynie na podstawie art. 135 ustawy o Policji, tj. w trybie wznowienia postępowania, co oznacza, iż ustawodawca wyłączył możliwość stwierdzenia jego nieważności w trybie art. 156 kpa, bowiem przepisy te nie mają zastosowania wobec kompleksowej regulacji w tym zakresie w ustawie o Policji, tym samym zasadnie organ odmówił wszczęcia postępowania nadzorczego – podkreślił Sąd. Sąd wyjaśnił też, że art. 135 ust. 4 ustawy o Policji stanowi, że jeżeli orzeczenie w pierwszej instancji wydał Komendant Główny Policji, to odwołanie lub zażalenie nie przysługuje, a jedynie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego rozpoznania właściwy jest ten sam organ. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł F. H., reprezentowany przez adwokata, domagając się uchylenia wyroku i stwierdzenia nieważności decyzji, bądź jej uchylenia lub przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpoznania i zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, a to art. 156 i art. 157 kpa w zw. z art. 1 kpa oraz art. 135r ustawy o Policji i art. 2, 5 ustawy o zmianie ustawy o Policji, poprzez błędne, niczym nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący nie może się ubiegać o stwierdzenie nieważności decyzji dyscyplinarnej z 1994 r., gdyż zgodnie ze stanem obowiązującym dnia 29.11.2003 r. ustawa o Policji nie przewiduje możliwości wzruszenia orzeczenia dyscyplinarnego poprzez stwierdzenie jego nieważności i zatem można domagać się jedynie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, pomimo iż z przepisu art. 135 ustawy o Policji bądź jakiegokolwiek innego nie wynika, aby przepis ten bądź jakikolwiek inny ograniczał możliwość występowania o nieważność decyzji dyscyplinarnej, a jedynie reguluje sprawę ewentualnego wznowienia postępowania dyscyplinarnego; - art. 156 i art. 157 kpa w związku z art. 135k ust. 4 ustawy o Policji w zw. z art. 127 § 2 i art. 17 pkt 4 i art. 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji dyscyplinarnej jest tożsame z postępowaniem dyscyplinarnym i toczy się przy uwzględnieniu obowiązujących od dnia 29.11.2003 r. przepisów dyscyplinarnych dla policjantów, a jednocześnie przyjęciu, że organem odwoławczym w przypadku odwołania od decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego decyzji dyscyplinarnej jest – tak jak w przypadku odwołania od decyzji dyscyplinarnej – ponownie Komendant Główny Policji, a nie MSWiA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", zawiera dwie podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Przepis ten nie przewiduje zatem podstawy rażącego naruszenia prawa materialnego, jak to przytoczono w niniejszej skardze kasacyjnej. Nadto stwierdzić należy, że kodeks postępowania administracyjnego nie jest aktem prawa materialnego, ale procesowego, regulującego zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle przepisów tego aktu, wojewódzkie sądy oceniają działanie organów administracji pod kątem zachowania zasad procesowych w nim przewidzianych. Stwierdzić zatem należy, że zarzut skargi kasacyjnej rażącego naruszenia zawartych w niej przepisów kpa jest nietrafny. Pozostają zatem do rozważenia zarzuty naruszenia art. 135 i art. 135k ust. 4 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię, bo tak należy potraktować zarzut sformułowany jako "błędne przyjęcie". Ustawą z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192, poz. 1873) został zupełnie znowelizowany Rozdział 10 o odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), a ustawa ta weszła w życie z dniem 29.11.2003 r. Wobec tego w dacie orzekania przez organy obowiązywał art. 135, który to w ust. 1 stanowi, iż postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli wystąpią przypadki w nim przewidziane. Ponieważ ani te, ani inne przepisy Rozdziału 10 ustawy o Policji nie przewidują innej możliwości wzruszenia prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych, nie zawierając jakichkolwiek innych zapisów w tej kwestii oraz nie odsyłając do przepisów kpa, jedynym środkiem wzruszenia tych orzeczeń jest tryb wznowienia postępowania. Wobec takiej regulacji, którą należy uznać za kompletną, do prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych nie można zastosować postępowania nadzorczego, tj. stwierdzenia nieważności przewidzianego w art. 156 i następne kpa. Organ administracji nie miał zatem możliwości wdrożenia postępowania nadzorczego i odmowa jego wszczęcia zasadnie została oceniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jako zgodna z prawem. Nie można więc temu Sądowi zarzucić błędnej wykładni art. 135 ustawy o Policji. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 135k ust. 4 tej ustawy to nie można powiedzieć, aby Wojewódzki Sąd błędnie go zinterpretował. Wynika z niego bowiem, że od orzeczeń Komendanta Głównego Policji nie służy inny środek zaskarżenia, aniżeli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Podkreślić należy, że Komendant Policji jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach bezpieczeństwa (art. 5 ust. 1), przełożonym dyscyplinarnym w ostatniej instancji, nad którym nie ma organu wyższego stopnia (art. 32 ust. 8), a wobec tego nie służy od jego rozstrzygnięć inny środek, jak tylko wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zatem zarzut naruszenia art. 135k ust. 4 jest także niesłuszny. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ppsa.