II SA/Kr 1708/03
WyrokWSA w Krakowie2006-11-15
Skład orzekający: Grażyna Firek, Krystyna Daniel, Andrzej Niecikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoczęcie budowy obiektu budowlanego, który wymaga zgłoszenia, przed upływem 30-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, uzasadnia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki?Ratio decidendi
Rozpoczęcie budowy obiektu budowlanego, który wymaga zgłoszenia, przed upływem 30-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego i obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. Zgłoszenie, które wymaga uzupełnienia i nie zostało skutecznie dokonane, nie upoważnia inwestora do przystąpienia do budowy.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Z. F. rozbiórkę samowolnie wybudowanej części budynku gospodarczego, ponieważ budowa została rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia i zgłoszenia. Odwołanie Z. F. zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca zarzuciła m.in. błędne zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, twierdząc, że rozpoczęcie budowy przed upływem 30 dni od zgłoszenia, bez wniesienia sprzeciwu przez organ, nie uzasadnia nakazu rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Grażyna Firek Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr) NSA Andrzej Niecikowski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z [...].09.2002 r. znak: [...] na podstawie art. 48 w zw. z 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126) nakazał Z. F. zam. Ł. [...], reprezentowanej przez pełnomocnika M. F., rozbiórkę na koszt własny samowolnie wybudowanej części budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej tj. fundamentów i ścian przyziemia o wym. rzutu poziomego 5.40 x 3.90 m na dz. Nr [...] położonej w Ł. gm. M.. Budowa tego budynku została rozpoczęta w lipcu 2002 r. a na jego wykonanie inwestor nie posiada stosownego pozwolenia, uprawniającego do budowy przedmiotowego obiektu. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek M. D..
Od decyzji odwołała się Z. F. działając przez pełnomocnika M. F. i wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła, że gołosłowne jest twierdzenie organu, że przedmiotowa budowa została rozpoczęta z naruszeniem postanowień art. 30 Prawa budowlanego dotyczących obowiązku zachowania 30 dniowego terminu od dnia dokonanego zgłoszenia. Podniosła, że bezsporne jest, że Urząd Gminy nie zgłosił sprzeciwu od tego zgłoszenia, a więc nie można mówić, iż było ono nieskuteczne. Wskazała, że zgłoszenie nastąpiło w dniu [...].07.2002 r., a postanowienie o uzupełnieniu zgłoszenia strona skarżąca otrzymała dopiero "około [...]. 08. 2002 r." i niezwłocznie po jego otrzymaniu wstrzymała prace budowlane.
Nadto skarżąca zarzuciła, że organ błędnie przyjął, iż nie posiada gospodarstwa rolnego ponieważ posiada od 20 lat gospodarstwo "pasieczne" i odpowiednie dokumenty zostały dołączone do zgłoszenia. Wskazała, że w odniesieniu do przedmiotowej sprawy nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 48 Prawa budowlanego ponieważ dokonała zgłoszenia zamiaru budowy, a organ swoim działaniem naruszył art. 8 k.p.a. ponieważ pobieżne wyjaśnił stan faktyczny i wypaczył fakty. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie zasady wysłuchania stron i czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 10.06.2003 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § l pkt l i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7.07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zarzuty odwołania są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne stwierdził, że organ I instancji uczynił zadość przepisom k.p.a. i Prawa budowlanego, zapewnił stronom gwarancje procesowe i strony miały możliwość udziału w każdej fazie postępowania (m. in. w oględzinach z dnia [...].08.2002 r.).
Uznał, że bezsporne jest, że skarżąca przystąpiła do budowy przedmiotowego budynku gospodarczego o wym. 5.40 na 3.90 m. kw. w ramach samowoli budowlanej. Inwestor dokonał zgłoszenia budowy w dniu [...].07.2002 r. ale ze względu na konieczność uzupełnienia zgłoszenia nałożono na niego obowiązek dostarczenia brakujących dokumentów postanowieniem z [...].08.2002 r. w terminie do [...].09.2002 r.
Z ustaleń wynika, że inwestor rozpoczął budowę przedmiotowego budynku w lipcu 2002 r., a na dzień oględzin w dniu [...].08.2002 r. wykonano fundamenty i ściany przyziemia. Organ stwierdził, że w/w roboty zostały wykonane przed zakończeniem postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia przez Urząd Gminy w M. czy zamierzona budowla odpowiada przepisom prawa tj. przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Wykonanie obiektu budowlanego bez uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi albo przed upływem terminu przysługującego do wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ powoduje naruszenie prawa i zobowiązuje organ do wydania nakazu rozbiórki. Obowiązek nakazu rozbiórki obiektu budowlanego obejmuje obiekty budowlane wybudowane bez pozwolenia na budowę, a także wybudowane bez zgłoszenia (art. 29 ust. l pkt l, 2, 43, 5 a, 9 i 10 cyt. ustawy) i wynika z art. 48 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że nie są zasadne zarzuty naruszenia prawa przez organ I instancji ponieważ inwestor przystąpił do budowy przed upływem 30 dni od zgłoszenia zamiaru budowy. Posiadanie przez inwestora gospodarstwa pszczelarskiego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Od decyzji złożyła skargę Z. F., "zaskarżając ją w całości" i wnosząc o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła, że decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa w szczególności art. 48 Prawa budowlanego oraz art. 10 i 77 k.p.a. Nadto podniosła, że art. 48 w/w ustawy nie stosuje się w przypadku rozpoczęcia budowy obiektu budowlanego podlegającego zgłoszeniu, nawet jeśli budowę rozpoczęto przed upływem 30 - dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, jeśli organ nie wniósł sprzeciwu. Wskazała, że przypadek rozpoczęcia budowy przed upływem w/w terminu nie został wymieniony wprost w art. 48 prawa budowlanego, a więc nie można w takim przypadku stosować art. 48 cyt. ustawy "odpowiednio". Podniosła także, iż nawet uznanie zgłoszenia za nieskuteczne nie uzasadnia zastosowania art. 48 cyt. ustawy oraz, że w przedmiotowej sprawie należało zastosować art. 50 i 51 prawa budowlanego ponieważ art. 50 odnosi się do "innych przypadków niż określone w art. 48 ustawy" i organ powinien "wstrzymać roboty budowlane wykonywane bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia". Ponownie wskazała że w postępowaniu naruszono art. 10 i 77 k.p.a.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w zaskarżonej decyzji stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Stosownie do treści art. 97 § l ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o l postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Dlatego też właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
W świetle art. l § l p.p.s.a sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym zakresie - legalności decyzji administracyjnych (art. l i art. 3 p.p.s.a.) W ramach kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § l p.p.s.a.
W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ kwestionowana decyzja nie narusza obowiązującego prawa.
Stosownie do art. 28 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budową, z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Oznacza to, że obowiązek uzyskania tej decyzji należy każdorazowo rozpatrywać w świetle przepisu art. 29 Prawa budowlanego, w którym ustawodawca enumeratywnie wyliczył te rodzaje obiektów i robót, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Negatywny wynik tych ustaleń nie jest tożsamy z brakiem jakichkolwiek ograniczeń w podejmowaniu działań inwestycyjno-budowlanych w stosunku do tych obiektów lub robót, gdyż dla większości z nich, zgodnie z art. 30 ust. l istnieje obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Obowiązek ten obejmuje również stosownie do art. 29 ust. l pkt. l lit. "a" w zw. z art. 30 ust. l pkt l Prawa budowlanego budowę parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy do 35 m kw. przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4.80 m.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 cyt. ustawy zgłoszenia o którym mowa w ust. l należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych, przy czym do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu, natomiast ust. 2a przewiduje, że w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie, brakujących dokumentów.
Zgodnie z art. 48 cyt. ustawy właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
W opinii Sądu w przedmiotowej sprawie należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, który za bezsporne uznał ustalenia organu I instancji, iż inwestor tj. M. F. w lipcu 2002 r. przystąpiła, w warunkach samowoli budowlanej, do wznoszenia budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej na dz. nr [...] w Ł.. W dniu oględzin przeprowadzonych [...]. 08. 2002 r. wykonane były fundamenty budynku o wym. rzutu poziomego 5.40 x 3.90 m kw. wraz z murami przyziemia bez stropu. Co prawda inwestor w trakcie oględzin przedłożył dokonane zgłoszenie o zamiarze przystąpienia do budowy przedmiotowego budynku z dnia [...].07.2002 r. jednak, jak sam przyznał, do rozpoczęcia budowy przedmiotowego budynku przystąpił już w lipcu 2002 r. a więc nie ulega wątpliwości, że nastąpiło to z uchybieniem 30-dniowego terminu przewidzianego w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Nadto Sąd ustalił, że ponieważ zgłoszenie nie czyniło zadość wymogom ustalonym w przepisach Prawa budowlanego Wójt gminy M. postanowieniem z [...].08.2002 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia złożonego wniosku o brakujące dokumenty m.in. dokument potwierdzający że jest właścicielem gospodarstwa rolnego, w terminie do [...].08.2002 r. A zatem w świetle art. 30 Prawa budowlanego dokonane zgłoszenie było zgłoszeniem nieskutecznym i nie upoważniało inwestora do przystąpienia do budowy przedmiotowego budynku. A jeśli tak to organ I instancji miał obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki w stosunku do przedmiotowego budynku w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, którego postanowienia są kategoryczne i nie dają możliwości odstąpienia od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia budowlanego lub zgłoszenia (por. wyrok NSA z 27.10.1999 sygn. akt IV SA 1311/96).
Odrzucić należy zarzut inwestora jako całkowicie chybiony i nie znajdujący uzasadnienia w treści art. 48 cyt. ustawy, że nakazu rozbiórki nie można stosować w stosunku do obiektu budowlanego, co do którego wymagane jest zgłoszenie jeśli jego budowa została rozpoczęta przed upływem 30 dni od zgłoszenia zamiaru budowy tego obiektu. Obowiązek rozbiórki obejmuje bowiem również obiekty będące w budowie bez wymaganego zgłoszenia, przy czym stosownie do art. 30 w/w ustawy zgłoszenie można uznać za dokonane skuteczne gdy czyni zadość wymogom wymienionym w art..30 ust. l "a" oraz w ust. 2 tj. gdy w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. W niniejszej sprawie natomiast inwestor dokonał zgłoszenia w dniu [...].07.2002 r., przy czym zgłoszenie to wymagało uzupełnienia stosownie do postanowienia PINB w L. z dnia [...].08.2002 r., w związku z czym przystąpienie przez inwestora do realizacji przedmiotowej inwestycji w lipcu 2002 r. nosi znamiona samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego.
Odrzucić należy także zarzut, iż organ nadzoru budowlanego powinien w przedmiotowej sprawie zastosować art. 50 i 51 prawa budowlanego ponieważ przepisy tych artykułów odnoszą się one do innych przypadków niż określone w art. 48 ustawy. Sąd stwierdził także, że skarżąca miała możliwość uczestniczenia w każdym stadium postępowania w niniejszej sprawie.
A zatem wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło